med cezir nedir - gel git olayının oluşumu - denizlerin kabarması ve alçalması - med cezir dalgalarıGELGİT: Bir gök cismi üzerinde başka gök cisimlerinin uyguladığı kütleçekimi kuvvetleri nedeniyle oluşan çevrimsel biçim bozulmaları.

En çok bilineni,Ay ve Güneş'in göreli konumlarındaki değişmelerin etkisiyle Yer yüzeyinde deniz düzeyinde otaya çıkan dönemli değişmelerdir.

Gel-git oluşturan kuvvetler yerçekimine oranla çok küçüktür.Buna karşılık bu kuvvetlerin,özellikle yatay bileşenleri nedeniyle,denizlerdeki etkisi büyük olurç.

Karalar ve denizler Yer yüzeyinde düzenli dağılmadığından,denizlerin ve okyanusların gelgit kuvvetlerine tepkisi çok karmaşıktır.

Yer'in kendi ekseni etrafında dönmesinden kaynaklanan saptırıcı Coriolis kuvveti de bu karmaşıklığı arttırır.

Antarktika Okyanusunda gelgit kabarması,Yer çevresinde doğu-batı doğrultusunda yayılır.

Ama kıtalar arasında,örneğin Atlas okyanusunda,kısmen kuzeye doğru ilerleyen bir dalga ile kısmen doğu-batı doğrultusunda salınan bir duran dalga biçiminde kendini gösterir;Coriolis kuvveti her iki dalga hareketini de etkiler.

Kurumsal çalışmalar ve gözlemler kabarma ve alçalmaların sıfır olduğu noktaların bulunduğunu ortaya çıkarmıştır;kabarma ve alçalmalar bu noktalar çevresinde(saat yönünde ya da ters yönde) döner.

Akdeniz,Karadeniz ve Baltık Denizi gibi,nerdeyse tamamen kapalı denizlerde,doğrudan yerel gelgit kuvvetlerinin etkisiyle bir duran dalga oluşur.Bu denizlerde gelgit genliği küçüktür,santimetre ölçeğindedir.

Açık okyanuslarda genellikle bir metreden azdır.

Körfezlerde ve bunlara bitişik denizlerde genlik çok daha büyük olabilir.Çünkü gelgit dalgası kıta sağanlığının sığ sularına girince,ilerleme hızı yavaşlar ve enerji küçük bir hacimde biriktiği için gelgit yükselme ve alçalmaları büyük boyutlara ulaşabilir.

Bilinen en büyük gelgit Kanada'daki Fundy Körfezinde oluşur,burada 21 m yüksekliğe kadar kabarmalar gözlenmiştir.

Kaynak: Vikipedi

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 686
favori
like
share
BiR-DOST Tarih: 28.12.2012 19:57
Eline sağlık
askey Tarih: 29.07.2007 13:48
tesekkurler kardes paylasim icin ellerine saglik
hakan2230 Tarih: 27.07.2007 02:58
nasıl oluştuğunu bilmiyordum eline sağlık usta :20:
karakurum Tarih: 22.07.2007 02:19
teşekkürler
XeNTuS Tarih: 21.05.2007 21:12
Paylaşım İçin Saol Eline Sağlık..
Nerqish Tarih: 11.05.2007 11:21
[COLOR=coral]ellerine saglik kaynaginida ogrenmis oldum isime yarar belki