Bilge Kağan, 683 yılında doğdu. Babası Göktürk Devletini yeniden kuran İlteriş Kutlug Kağan, annesi İlbilge Hatundur. 8 yaşında babasını yitiren Bilge, 24 yıl boyunca Göktürk Devleti kağanlığı yapan amcası Kapağan Kağanın elinde büyüdü. Bilge Kağan, amcası öldüğünde yerine geçen oğlu İnalı devirerek 32 yaşında Göktürk Devletinin başına geçti. Devletin yönetimini ele alan Bilgenin ilk işi iyi bir yönetim oluşturmak oldu. Bunun için, ordunun başına 31 yaşındaki kardeşi Kül Tegini, vezirliğe de Tonyukuku getirdi. Bilge Kağanın en büyük hayali milletini yerleşik hayata geçirip onları şehirlerde oturtmak idi. Ama buna vezir Tonyukuk karşı çıkarak, Türkler, Çinlilerin yüzde biri kadar bile değildiler. Su ve otlak peşindedirler. Avcılık yaparlar. Belli bir yerleri yoktur ve savaşçıdırlar. Kendilerini güçlü görünce, orduları yürütürler. Güçsüz bulunca kaçarlar ve gizlenirler. Çinlilerin sayı üstünlüklerini böylece etkisiz kılarlar. Türkleri surlarla çevrili bir kentte toplarsanız ve bir kez Çine yenilirseniz, onların tutsağı olursunuz dedi. Bilge Kağan, bir dönem de Türkler arasında Budizmi yaymak hevesine kapıldı. Tapınaklar yaparak Türkleri Budist yapmak arzusunu taşıdı. Vezir Tonyukuk, bu düşünceye de karşı çıkarak, Budizmin insandaki hükmetme ve iktidar duygusunu zaafa uğrattığını, kuvvet ve savaşçılık yolunun bu olmadığını, eğer Türk milletinin yaşaması isteniyorsa bu din ve tapınakların ülkeye sokulmaması gerektiğini söyledi. Bilge Kağan, çok itibar ettiği Veziri Tonyukukun tavsiyelerine uyarak, aklından geçen bu planları yapmadı. Bilge Kağan döneminde Göktürk Devletinin sınırları Çinin Şan-Tung ovasından, İç Asyada Karaşar bölgesine, kuzeyde Bayırku sahasından Ani ırmağı havalisi ve Batı Demir Kapıya (Ceyhun Irmağının yakınında Semerkant-Belh yolu üzerinde) kadar ulaştı. Önce veziri Tonyukuku sonra kardeşi Kül Tegini kaybeden Bilge Kağanı, Çinlilerle işbirliği yapan bakanı Buyrak Cor zehirledi. Yatağında hasta yatarken, kendisini zehirleten bakan ve yardımcısını öldürten Bilge Kağan, 25 Kasım 734de öldü. Bilge Kağanın cenazesi 22 Haziran 735 tarihinde büyük bir törenle defnedildi.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 496
favori
like
share