Adıyaman isminin menşeyi hakkında çeşitli rivayetler vardır.

Birinci rivayete göre; Perre şehrinde cereyan ettiği belirtilen bir olaya bağlanmaktadır. FARRİN yada PERRE olarak bilinen şehirde PU a tapan bir babanın yedi oğlu, babalarında evde olmadığı bir gün bütün putları imha ederek ALLAHın (Hz. İsanın söylediği gibi) bir olduğunu kabul ve ilan ederler. Putperest baba durumu öğrenince yedi oğlunu da öldürür. Babaları tarafından öldürülen yedi kardeşin hatırasına Farrin (Perra=Pirin) de bir manastır yaptırılır. Bu olaydan ötürü de şehre Yedi Yaman adı verilir. Yedi Yaman zamanla Adıyaman şekline dönüşür.

İkinci rivayete göre; Adıyaman şehrinin ortasında yaptırılan Mansurun kalesi olarak bilinen kale ye halk, Hısn-ı Mansur ismini vermiştir. Hısn-ı Mansur isminin menşeyi hakkında iki ayrı rivayet mevcuttur. Kaynaklarda VII. yüzyılda buraya gelen Emevi komutanlarından Kays kabilesine mensup Mansur. Ca'vene'ye izafetle bu ismin verildiği rivayet edilmekte ise de başka bir rivayete göre bu ismin Abbasi Halifesi Ebu Cafer El-Mansur'un adından gelmektedir. Zamanla halk arasında telâffuz şeklinin de değişmesiyle HÜSNÜ MANSUR olarak bu şehrin ismi değiştirilmiş olmaktadır.

Üçüncü rivayete göre; Adıyaman şehrini doğu, batı ve güney yönlerinde derin vadiler çevirmiştir. Bu vadilerin yamaçları zengin meyve ağaçları ile kaplı olduğu gibi, şehrin çevresinin de meyve ağaçlarıyla kaplanmış olmasından dolayı güzel vadi anlamında olan VADİ-İ LEMAN (Güzel vadi) kelimesinin söylenişi zamanla değişmiş ve halk arasında ADIYAMAN şekline dönüşmüştür. Ancak, Hısn-ı Mansur yani Hüsnü Mansur ismi 1926 ya kadar resmi ad olarak kalmıştır. 1926 yılından itibaren Bakanlar Kurulu kararları ile şehrin ismi tekrar ADIYAMAN olarak değiştirilmiştir.

Etiketler:
Beğeniler: 1
Favoriler: 1
İzlenmeler: 777
favori
like
share
SU-PERISI Tarih: 21.08.2009 17:33
Adıyaman’a Bizanslılar döneminde “Pordoniom” denilmekteydi . Süryaniler ise ilk dönemlerde Adıyaman’ı “Klevdiye” olarak adlandırmaktaydılar . Adıyaman, M.757 yılında Halife El-Mansur yönetimindeki Araplar tarafından ele geçirilmiş ve Mansur’a izafeten “Hısn-ı Mansur” olarak adlandırılmıştır. Bundan sonra Osmanlılara kadar “Hısn-ı Mansur” olarak yani “Mansur’un Kalesi” olarak adlandırılacaktır . Ortaçağda bazen bu isim “Hişn-Mansur” olarakta isimlendirilmiştir . Şehir Adıyaman olarak adlandırılıncaya kadar gerek İslami gerekse Ermeni ve Süryani bütün kaynaklarda bu isimle veya yanlış yazılışı olan “ Hüsn-ı Masnur” olarak geçecektir . Adıyaman isminin nerden geldiği henüz tam olarak bilinmemekle birlikte bu ismin aslında bölgenin yeşilliği ve bitki örtüsünün meşhurluğu nedeniyle “Vadiü’l-Leman” yani yeşil vadi isminin bozulmasından meydana geldiği ifade edilmektedir. Yine diğer bir rivayete göre ilk Türk akınları zamanında Adıyaman Kalesi’ni fetheden “Yaman Bey” in adından geldiği söylenmektedir . Bilge Umar, bu ismin İslam öncesinden kalma bir ismin Türkçeye uydurulmuş şekli olduğu kanısındadır. Ona göre kesin olmamakla birlikte bu isim Luwi dilinde “Adaumana” yani Ada-uma-(wa)na’nın “Ana Tanrıça Halkının-Ülkesi” isminin bozulmasından oluşmuş olabilir . Osmanlılar zamanında çeşitli yazışmalarda bölgeyi adlandırmada Hısn-ı Mansur ismi kullanılmakla birlikte bölgeye Adıyaman’da denilmiştir . Bu isimlendirme Osmanlılar ile başlamış olmalıdır. Çünkü bu isme ne ortaçağda ne de ilkçağda rastlanmaktadır.