Türk Sanat Müziği

Çorum’ da ilk düzenli Türk Sanat Müziği çalışması 1980 yıllarından sonra Kültür Müdürlüğü bünyesinde Dr. Sedat Terlemez yönetiminde başlamış ve konserler verilmiştir. Çalışmalar 1999 yılında Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesinde ve 2001 yılında Ticaret ve Sanayi Odası bünyesinde iki Türk Sanat Müziği Korosu ile sürdürülmektedir. Osmancık’ da Halk Eğitim Merkezi bünyesinde 2000 yılında Türk Sanat Müziği kursu açılmıştır. 2001 yılında Türk Sanat Müziği Musiki Cemiyeti adını alan koro faaliyetlerine devam etmektedir. Bu üç koro önemli gün ve gecelerde konserler vermektedir.


Türk Halk Müziği

Çorum’da Türk Halk Müziği çalışmaları, Mimar Sinan Halk Eğitim Merkezi bünyesinde 2001 yılında kurulmuştur.

Çorum Bölgesinde Türk Halk Müziği çeşitlerinden olan ağıtlar, maniler, destanlar, güzellemeler, ninniler, aşk-sevda türküleri, taşlamalar, ilençler gibi birçok türkü karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan en bilineni, bir ananın kaybettiği oğlunun ardından feryadını dile getiren “Hem okudum hemi de yazdım” ağıtıdır.


HEM OKUDUM HEMİ DE YAZDIM

Hem okudum hemi de yazdım

Yalan dünya senden bezdim, of

Dağlar koyağını gezdim

Yiten yavru bulunur mu?

El yazıya el yazıya

Duman çökmüş Gölyazı’ ya

Kurban olam kurban olam

Beşikte yatan kuzuya.

Elveriyor elveriyor

Orta direk bel veriyor of

Açtım baktım al yorganı

Mehemmedim (Mehmet) can veriyor



Türkü türlerinden olan destanlara örnek:



Gazi Paşa Hazredi tek bir kişi

Ne kadar cesaret duttu bu işi

Her taraftan sarmış düşman ateşi

Esirgedi bizi düşmanımızdan



Manilere örnek;

Bayır bağın üzümü

Diyemedim sözümü

Eğil bir yol öpeyim

Sarhoş bakan gözünü

Yakın bir tarihte derlenen “ilvanlım” türküsü de Çorum güzellemelerine bir örnektir.

Yöre müziğinde ezgiler, genellikle ince seslerden başlar. Belli aralıkla karar sesine doğru iner. Bu inişlere de geçici olarak beşinci, dördüncü, üçüncü derecelerde durulur. Ardından yeni bir müzik cümlesiyle karara varılır.


Çorum yöresinin uzun havası, “bozlak” türündedir. Kırşehir bozlaklarından seyir itibariyle pek farklı olmamakla birlikte kendi içinde ayrı bir havası vardır. “Ya beni de götür ya sen de gitme”, “Malum olsun da sana bak ne haldeyim”, Çorum bozlaklarına örneklerdir.


Genelde Erzurum’da yaygın olan Tatyan türküleri, yapılan göçlerle birlikte Çorum bölgesinde de yaygın olarak bulunmaktadır. “Şu uzun gecenin gecesi olsam” türküsü tatyan ayağındadır.Divanı Garip, Kerem ayaklarında da uzun havalar çalınır söylenir. Alaca ve Mecitözü dolaylarında koşma, zincirli koşma, nefes ve deyişler yaygındır.


Türkülü oyun havaları, zil, kaşık, döndürmeli küçük halay havaları,ilençler, turna deyişleri, misket, cirit-güreş havalarıyla, kına, düğün türküleri bölgenin ezgi yapısını oluşturur.


Çorumda ilk halk müziği derlemesi, 1939 yılında yapılmıştır. Nurullah Taşkıran, Mahmut Ragıp Gazimihal, Mithat Fennen, Muzaffer Sarısözen ve Rıza Yetişen’ den oluşan ekip 241 halk ezgisini plağa almıştır.

İlvanlım



Gayayı gırcı duttu

İlvanlım İlvanlım İlvanlım aman aman

Dibini Burcu duttu da

Al fistanlım gaytanlım



Bizde bir yar sevmeynen

İlvanlım İlvanlım İlvanlım aman aman

Köyü bir sancı tuttu

Al fistanlım gaytanlım



Guşburnuyu budarlar İlvanlım

İlvanlım İlvanlım aman aman

Işgın sürmesin deyi de

Al fistanlım gaytanlım

Bizi köyden govarlar İlvanlım

İlvanlım İlvanlım aman aman

Güzel Sevmesin deyi de

Al fistanlım gaytanlım.



Zülüf kısa yüz örtmez

İlvanlım İlvanlım İlvanlım aman aman

Sevda serinden gitmez de

Al fistanlım gaytanlım

Bu gözler seni gördü İlvanlım

İlvanlım İlvanlım aman aman

Gayrısına meyletmez de

Al fistanlı gaytanlım.



Kaynak Kişi : Musa Yenilmez

Derleyen : Sümer Ezgü



Şu Uzun Gecenin Gecesi Olsam



Şu uzun gecenin gecesi olsam

Sılada bir evin bacası olsam (anam anam anam)

Dediler ki nazlı yarin pek hasta

Başında okuyan hocası olsam (anam anam anam )



Evlerinin önü üç ağaç çınar

Dillerim tutuşur yüreğim yanar (anam anam anam)

Eşinden ayrılan böyle mi yanar

Anam anam hangi derdima yanam (anam anam anam)



Katipler oturmuş yazıya bakmaz

Herkes sevdiğini dilden bırakmaz (anam anam anam)

Hey Allah’tan korkmaz kuldan utanmaz

Gönül defterinden sildin mi beni (anam anam anam)



Kaynak Kişi : Niyazi Biçerel

Derleyen : Muzaffer Sarısözen

Arzu Ederdiniz Bir Yol Görmeye



Arzu ederdiniz bir yol görmeye

Bugün bize hoş geldiniz erenler

Muhabbet bağında hey dost güller dermeye

Bugün bize hoş geldiniz erenler



Tarihler boyunca bir milletiz biz

İlimde dünyaya vermiştik bir hız

Kemal Atatürk’ün hey dost torunlarıyız

Bugün bize hoş geldiniz erenler



Hisse alın Çırakman’ın sözünden

Zerre kaçmaz ariflerin gözünden

Büyük bir babanın hey dost aydın izinden

Bugün bize hoş geldiniz erenler



Kaynak kişi : Hüseyin Çırakman

Derleyen : Osman Özdenkçi

Gayrı Dayanamam Ben Bu Hasrete



Gayrı dayanamam ben bu hasrete

Ya beni de götür ya sen de gitme

Ateşi aşkına canım canım yakma çıramı

Ya beni de götür ya sen de gitme.



Yar yar vurdun bağrıma kızgın dağları

Ah viran koydun mor sümbüllü bağları

Sevdiğim geçiyor hasret çağları

Ya beni de götür ya sen de gitme



Derleyen : Ali İhsan Erdoğan

Halk Müziği Araçları
Bağlama çeşitlerinin tümü kullanılır. On iki, dokuz, sekiz, telli büyük sazlarla, bağlama ve curalar gerek tek tek, gerekse toplu olarak kullanılır.
Üflemeli çalgılardan zurna, halaylarda davula eşlik eder. Dilli dilsiz çoban kavallarıyla, dilli çoban düdükleri yörede kullanılan üflemeli çalgılardır. Yörede vurmalı sazlardan davul yaygındır. Çeşitli büyüklükte tel, zil ve kaşık da kullanılır. Alaca ve Mecitözü dolaylarında yaylı sazlardan kemane (kemençeden büyükçe ve ona benzer) çalınmaktadır.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 3738
favori
like
share