Amasya’da Genel Eğitim Tarihi

Amasya’da Cumhuriyet Öncesi Eğitim

Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde Amasya’daki eğitim anlatılırken çocuk mektepleri, medreseler ve Darü’l Kurralar (Kur’an Kursları)’dan bahsedilmiştir. Osmanlılar döneminde eğitim; sübyan okulları, Darü’l Kurralar (Kur’an Kursları) ve medreseler tarafından yürütülmüştür.

1967 Amasya İl Yıllığı’nda; Hüseyin Hüsamettin (Abdi Zade)’nin Amasya Tarihi adlı eseri kaynak gösterilerek 1437-1510 tarihleri arasında 8 çocuk okulu, 1404-1520 tarihleri arasında 8 Darü’l Kurra (Kur’an Kursları) ve 1225-1892 tarihleri arasında 36 medresenin olduğu istatistiki bilgi olarak verilmiştir. Aynı kaynakta, 1415-1797 yılları arasında Merzifon ilçesinde 6 medresenin, Gümüşhacıköy ilçesinde de 1413’te yaptırılan bir medresenin olduğu ifade edilmektedir.

1870 tarihli Sivas Salnamesi’nde Amasya Sancağı’ında 27 ilkokulda 718 müslüman talebenin öğrenim gördüğü, buna karşılık Ermenilere ait 1 sübyan okulu ve 195 talebenin olduğu belirtilmektedir. Aynı kaynakta yüksekokul derecesindeki medreselerde de 26 hatip, 23 imam, 44 öğretmen sayısının yanında 31 yüksekokulda 278 öğrencinin olduğu ifade edilmektedir.

Amasya’da 1920’de 3 orta mektep; 3 Rum,1 Ermeni karışık (kız-erkek) mektepleri; 34’ü erkek, 7’si kız 41 Türk ve İslam ilk mektepleri olmak üzere toplam 48 okul bulunmaktadır.

1921’de 3’ü orta mektep; 41’i (34’ü erkek,7’si kız )Türk ve İslam mektepleri olmak üzere toplam 44 okul mevcuttur. Ayrıca, yetim çocukların bir meslek sahibi olması için “Mekteb-i Sanayi” (Sanat Okulu) açılmıştır.

1922 yılına gelindiği zaman 1 sultani (lise), 1 idadi(lise), 1 Darü’l Hilafe(ortaokul) ve 61 ilk mektep (7’si kız ,54’ü erkek) olmak üzere toplam 64 okul bulunuyordu.

Amasya’da Cumhuriyet Sonrası Eğitim

1923 senesinde 1 sultani(lise), 1 idadi(lise), 1 Darü’l Hilafe(ortaokul) ; 7’si kız, 58’i erkek 65 ilk mektep olmak üzere toplam 68 okul vardı. 65 ilk mektepte ise 125 öğretmen görev yapıyordu.

1924’de liselerde Arapça ve Farsça dersleri kaldırıldı. Sultani ismini taşıyan okullar liseye çevrildi. Bu değişikliğin yapıldığı zaman okullarda toplam 122 öğretmen, eğitim ve öğretim vermekteydiler.

Harf inkılabını takip eden senelerde de öğretmenler, eğitmen adıyla yeni göreve başlatılanlarla desteklenmiş ve sayıları yükseltilmiştir.

1925’te kız mektebi olarak açılan Kılıcaslan Mektebi, açıldıktan üç yıl sonra Kılıcaslan İlk Mektebi adını almış ve Cumhuriyet ile Harf İnkılabı’nın en gerçekçi şekilde uygulandığı bir eğitim yuvası olmuştur.

1967 yılında 2 Lise, 5 Ortaokul, 1 Ticaret Lisesi, 2 Erkek ve 2 Kız Sanat Entitüsü, 1 İmam-Hatip Okulu ile 1 Kız İlköğretmen Okulu faaliyet halindedir.

2003 yılında liselerin sayısı, 14’ü genel(9 Lise, 3 Anadolu Lisesi, 1 Fen Lisesi , 1 Anadolu Öğretmen Lisesi), 19’u meslek lisesi toplam 33 ‘e, öğrenci sayısı 14.137’ye ulaşmıştır.

İlde 2004-2005 öğretim yılı itibariyle eğitim ve öğretim hizmetleri hakkında genel bilgiler :

Okul Öncesi Eğitim

Merkez ilçede iki, Suluova’da bir, Merzifon’da bir olmak üzere toplam 17 derslikli dört anaokulu ve 148 anasınıfı bulunmakta olup, anaokullarında toplam 287, anasınıflarında ise 2.536 öğrenci olmak üzere toplam 2.823 öğrenci eğitim görmektedir.

İlköğretim Okulları

İldeki 221 ilköğretim okulundan 214’ü ilköğretim okulu, 3’ü yatılı ilköğretim bölge okulu, 2’si özel ilköğretim okulu, 1’i işitme engelliler ilköğretim okulu, 1’i pansiyonlu ilköğretim okuludur. Bu okullarda, 1.781’i ilköğretim okullarında, 66’sı yatılı ilköğretim bölge okullarında, 33’ü özel ilköğretim okullarında, 12’si pansiyonlu ilköğretim okulunda, 11’i işitme engelliler ilköğretim okulunda olmak üzere toplam 1.903 derslik bulunmakta olup, ilköğretim okullarında derslik başına düşen öğrenci sayısı; 24, Y.İ.Bölge okullarında 23, pansiyonlu ilköğretim okulunda 19, işitme engelliler ilköğretim okulunda 11, şehir ilköğretim okullarında 30, belde ilköğretim okullarında 19, köy ilköğretim okullarında 14’dür.

İlde, 45.200 ilköğretim okulu öğrencisi vardır. Bu öğrencilerden 43.327’si ilköğretim okullarında, 1.532’si yatılı ilköğretim bölge okullarında, 222’si pansiyonlu ilköğretim okulunda, 119’u da işitme engelliler ilköğretim okulunda bulunmaktadır. İlköğretim okullarında öğrencinin % 52’si erkek, %48’i kız, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 22, geçen yıla göre öğrenci artışı -% 2, (azalma) ilköğretimden ortaöğretime geçiş % 88’dir. Merkezde 10, Suluova ilçesinde 6, Merzifon ilçesinde 3 olmak üzere 19 ilköğretim okulunda ve Suluova ilçesinde 1 lisede olmak üzere toplam 20 okulda ikili öğretim yapılmaktadır. Bu okullarda derslik başına 53 öğrenci düşmektedir.

Ortaöğretim Okulları

İlde 41 ortaöğretim okulundan 17’ si Genel Lise : dokuz Lise, beş Anadolu Lisesi, bir Fen Lisesi, bir Anadolu Öğretmen Lisesi, bir Özel Lise; 24’ü Meslek Lisesi : beş Sağlık Meslek Lisesi, beş İmam Hatip Lisesi, üç Çok Programlı Lise, üç Ticaret Meslek Lisesi, üç Kız Meslek Lisesi, iki Endüstri Meslek Lisesi, bir Özel Eğitim İş Okulu, bir METEM (Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi), bir Anadolu Meslek Lisesi; 280’i genel liselerde, 271’i meslek liselerinde olmak üzere toplam 551 derslik vardır.

Ortaöğretimde genel olarak derslik başına düşen öğrenci sayısı 27 olup, bu sayı genel liselerde 31, meslek liselerinde 23’dür.

İlde toplam 14.884 ortaöğretim öğrencisinden 8.658’i genel liselerde, 6.226’sı da meslek liselerinde bulunmaktadır.

2001-2005 Yılları İtibariyle Ortaöğretime İlişkin Bilgiler Tablosu


Özel Öğretim Kurumları

İlde 2004-2005 eğitim-öğretim yılı itibariyle 18 özel dershane, 8 özel motorlu taşıtlar sürücü kursu, 4 özel bilgisayar ve yabancı dil kursu, 4 özel öğrenci etüt eğitim merkezi, 2 özel ilköğretim okulu, 1 özel lise eğitim ve öğretim vermektedir.

Özel Ortaöğretim Yurtları

Sıra No Yurdun Adı Kapasite Öğrenci
1 Merkez Özel Kurşunlu Ortaöğretim Kız Öğr.Yrd 64 64
2 Merkez Özel Yeşilyenice Ortaöğretim Erkek Öğr.Yrd. 30 20
3 Merkez Özel Ziyaret Ortaöğretim Erkek. Öğr.Yrd. 37 37
4 Göynücek Özel Damlaçimen Ortaöğretim Erkek. Öğr.Yrd 19 14
5 Gümüşhacıköy Özel Mehmetpaşa Ortaöğretim Erkek Öğr.Yrd 63 33
6 Merzifon Özel Çaybaşı Ortaöğretim Erkek Öğr.Yrd 34 19
7 Merzifon Özel Mehmet Çelebi Ortaöğretim Erkek Öğr.Yrd. 72 59
8 Merzifon Özel Kardelen Ortaöğretim Erkek Öğr.Yrd. 111 41
9 Merzifon Özel Mehmet Çelebi Ortaöğretim Kız Öğr.Yrd. 25 25
10 Suluova Özel Suluova Ortaöğretim Erkek Öğr.Yrd. 69 58
11 Suluova Özel Akademi Ortaöğretim Erkek Öğr.Yrd. 35 34
12 Suluova Özel Erarslan Ortaöğretim Erkek Öğr.Yrd. 49 27
13 Taşova Özel Yeşilırmak Ortaöğretim Erkek Öğr.Yrd 52 30
14 Taşova Özel Yerkozlu Ortaöğretim Erkek Öğr.Yrd. 30 14
TOPLAM 690 475



Yaygın Eğitim

İl Halk Eğitim Merkezlerinin Açtığı Kurslar

İl genelinde 2004-2005 eğitim-öğretim yılında 7 Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünce açılan, yetişkinlere yönelik okuma –yazma kursları, mesleki, sosyal ve kültürel olmak üzere 24 tür kurs verilmektedir. Başta giyim, makine nakışı, el sanatları, bilgisayar, anne ve çocuk eğitimi, halk oyunları, I. ve II. kademe okuma-yazma kursları olmak üzere çeşitli alanlarda kurslar devam etmektedir. 2001-2002 eğitim-öğretim yılında 371 kurs açılmıştır. Bu kurslara 6.873 kursiyer devam etmiştir. 2002-2003 eğitim-öğretim yılında 338 kurs açılmıştır. Bu kurslara 6.717 kursiyer devam etmiştir. 2003-2004 eğitim-öğretim yılında 350 kurs açılmış ve bu kurslara 8.414 kursiyer katılmıştır.

Ulusal Eğitime Destek Kampanyası Projesi

8 Eylül 2001 tarihinde başlayan kampanyada 9 Eylül 2004 tarihi itibariyle 83 kurs açılmış olup, 2.541 vatandaşımız kurslardan faydalanmıştır. 2003-2004 öğretim yılı başından itibaren açılan 16 okuma-yazma kursuna ise 238 kursiyer katılmıştır.

Mesleki Eğitim Merkezleri

İlde, Amasya merkez, Merzifon, Suluova, Taşova (METEM) ve Gümüşhacıköy’de olmak üzere 5 Mesleki Eğitim Merkezi bulunmaktadır.

Bu merkezlere halen 801’i çırak, 353’ü kalfa olmak üzere toplam 1.154 kişi eğitime devam etmektedir.

Öğretmenevleri

İlde bulunan başlıca öğretmenevleri; Amasya Merkez 28, Merzifon 92, Taşova 24, Suluova 17, Gümüşhacıköy 12, Göynücek 4 yatak kapasitelidir.Amasya Merkez, Suluova ve Göynücek öğretmenevlerinin yatak kapasiteleri ihtiyacı karşılayamamaktadır.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 1948
favori
like
share