Günümüze kadar turistin çeşitli tanımları yapılmış bulunmaktadır. Genel bir tanımla turist, turizm tanımındaki özelliklere uygun olarak belirtilen nedenlerin etkisi ile belirli bir süre için seyahat eden, ziyaret ettiği yerde yirmi dört saatten fazla kalan ya da ülkenin bir konaklama tesisinde en az bir geceleme yapan, mali gücü, zamanı ve maddi kapasitesi sınırlı olan, rahatına düşkün, geleneklerini koruyan, temizlik ve konfor arayan, maceraperest olmayan insandır.
Turist kavramının iyi kavranılabilmesi için ilk önce turistin özelliklerinin iyi bilinmesi gerekir. Turistin özelliklerini vermeden önce bazı kavramlara açıklık getirmek faydalı olacaktır.
Bu kavramları kısaca açıklayacak olursak
a) Yabancı Turist : Sürekli konaklama yerinin bulunduğu ülkeden başka bir ülkeye, iş, aile ziyareti, merak, din, kültür, eğitim ve öğretim, spor, dinlenme, eğlence, dost ve akraba ziyareti nedenleri ile seyahat eden, her çeşit toplantılara (dini, politik vb.) katılmak üzere giden, gittiği ülkede 24 saatten fazla süre ile kalan ya da ülkenin konaklama tesislerinde en az bir geceleme yapan kişidir.
b) Yabancı Ziyaretçi : Bir ülkeye gelen ve konaklama süresi 24 saati aşan ya da 24 saatten az olan tüm yabancı kişiler yabancı ziyaretçi olarak anılır.
c) Yabancı "Ekskürsiyonist" (Günübirlikçi - Transit yolcu) : Gittiği ülkede 24 saatten az kalan ya da ülkenin bir konaklama tesisinde bir geceleme yapmadan seyahat eden kişidir.
d) Turist Olmayan Yabancılar : Bir ülkeye birbirinden farklı nedenlerle gelen (göçebe, mülteci, konsolosluk temsilcisi, yabancı diplomatlar vb.), ancak turist ve günübirlikçi kabul edilmeyen yabancılardır.
Turistler, seyahatlerini ve geçici konaklamalarını kendi ülkelerinde ve yabancı bir ülkede gerçekleştirmelerine bakılarak yerli turist ve yabancı turist olarak ikiye ayrılabilirler. Ayrıca, kişileri turizm olayına katılmaya yönelten nedenler ve etkileyici faktörler açısından da turistlerin iki ana gruba ayrılmasında yarar bulunmaktadır
İlk grup, belirli bir yere gitmek zorunda olan kişilerdir. İşadamları, aile ve akrabalarını ziyarete gidenler ve ortak ilgi nedeniyle seyahat edenler bu gruba girerler. Seyahat kararı, genellikle kendileri dışında alınır. Nereye ve ne zaman gidileceği de yine çoğunlukla başkaları tarafından belirlenir. Bu kişiler gidilecek yerin uzaklığından ve maliyetinden etkilenmezler. Özellikle iş seyahatleri talebi, fiyat karşısında inelastiktir. Diğer bir ifadeyle, eğer bu seyahatlerin yapılması gerekiyorsa uzaklığa ve maliyete bakılmaksızın gerçekleştirilir.
Tatil turistleri olarak nitelenen ikinci gruptaki insanlar büyük ölçüde seçme özgürlüğüne sahip bulunmaktadırlar. Tasarruflarını ve boş zamanlarını turizme ayırma konusunda kararı kendileri verirler. Nereye ve ne zaman gidileceğine ilişkin kararı da verenler yine kendileridir. Tatil turizmi talebi, fiyat değişiklikleri karşısında çok duyarlıdır.
Turistin özellikleri: :
* Turist, temel amacı psikolojik tatmin sağlamak olan, seyahati süresince mal ve hizmet üretimi ya da satışı yoluyla kazanç elde etmeyi düşünmeyen, ekonomik anlamda tüketici olan ve normal düzeyde bir mali güce sahip bulunan ancak zamanı sınırlı olan kişidir.
* Turist, gittiği yerden son derece memnun olarak dönmek isteyen kişidir.
* Turistlerin çoğu, macera peşinde değildir. Her işinin rast gitmesini bekler. Aksamalar onu çok rahatsız eder.
* Turistin zamanı çok değerlidir. En az zamanda en çok yeri görmek, en çok faydayı elde etmek, yeterince eğlenmek ve dinlenmek ister.
Turistler için sayılabilecek bu özellikleri göz önünde bulundurarak şöyle bir tanımlama yapmak da mümkündür : "Turist; ülkemiz, beldemiz, kuruluşumuz ve çıkarlarımız için, mutlaka memnun etmemiz gereken konuğumuzdur"
Ekonomik ve istatistiksel açıdan turist tanımı, Dünya Turizm Örgütü ve uluslararası standartlara göre aslında tam olarak 24 saat kuralına dayanır. Bir kişinin turist sayılması için ikamet ettiği sürekli konaklama yerinden başka bir yere giderek, gittiği yerde en az bir geceleme yapması ya da 24 saatten fazla kalması şarttır.
Sadece istatistikler ve yasal tanım üzerinden bakıldığında olay biraz kuru kalabiliyor; işin bir de sosyolojik ve ekonomik boyutu var. Piyasada hareketlilik yaratan bu kitleyi yerli turist ve yabancı turist olarak ikiye ayırıyoruz. Bunun dışında bir de günübirlikçi yani ekskürsiyonist dediğimiz grup var ki, bunlar 24 saati doldurmayan ve geceleme yapmayan yolculardır.
Seyahat motivasyonuna göre de kitle ikiye ayrılıyor. Birinci gruptakilerin seyahat kararı tamamen zorunluluktan veya işten kaynaklanır; iş adamları, diplomatlar veya akraba ziyareti yapanlar buna girer ve fiyat esneklikleri düşüktür. İkinci grup ise tamamen tatil turistleridir; bütçesini, zamanını ve rotasını kendi seçer, fiyat değişimlerinden ve krizlerden en çok etkilenen kesim de bunlardır.
Genel geçer profil olarak bakıldığında, seyahat eden kişinin temel amacı psikolojik tatmin sağlamaktır. Gittiği yerde para harcayan yani net tüketici konumunda olan, gittiği yerin yerel ekonomisinde üretim veya kazanç zincirine dahil olmayan kişidir. Çoğu macera aramaz, aksilikten hoşlanmaz, tam aksine konforuna düşkündür ve kısıtlı tatil süresini en verimli şekilde değerlendirmek ister.