Milli Güvenlik Dersi
Son güncelleme:
-
T.C.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
SİVİL SAVUNMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BİYOLOJİK SAVAŞ ve KORUNMA ÖNLEMLERİ
Birleşmiş Milletler Cenevre Sözleşmesi ile Biyolojik ve Kimyasal Silahların İnsanlar Üzerinde Kullanılması Yasaklanmıştır!
Biyolojik savaş ; insan, evcil hayvan ve faydalanılan bitkilerde ölüm veya zarar meydana getirmek, malzemeyi hasara uğratmak amacıyla mikroorganizmaların veya bunların toksinlerinin (zehirlerinin) kasten kullanılmasıdır.
BİYOLOJİK SAVAŞ MADDELERİNİN BELLİ BAŞLI ÖZELLİKLERİ
1) Üretimleri kolay ve ucuzdur.
2) Depolama şartlarına ve dış şartlara dayanıklılıkları fazladır.
3) Enfeksiyon yetenekleri fazla olup, salgın yapabilmektedir.
4) Hastalık yapmaktadır.
5) Vücuda çeşitli yollardan girer.
6) Kuluçka devreleri genellikle kısadır.
7) Teşhis ve tedavileri güç olup, çok zaman almaktadır.
havalı Öldürücüdür.
BİYOLOJİK SAVAŞ MADDELERİNİN VÜCUDA GİRİŞ YOLLARI
1) Solunum Sistemi,
2) Sindirim Sistemi,
3) Deri,
4) Tenasül Organları,
5) Göz Konjiktivaları ile
Biyolojik ajanın vücuda giriş yollarına göre tehlike oranı artar. Örneğin; ŞARBON hastalığı mikrobu deri yolu ile alınırsa ölüm oranı % 5-20 civarında iken, solunum yolu ile alındığında ölüm oranı % 99'a kadar çıkar. Yine VEBA deri yolu ile bulaştığında ölüm oranı % 20-30 iken, solunum yolu ile alındığında ölüm oranı % 95'e kadar çıkar. Tüberküloz basilleri solunum yolu ile akciğerlere girince hastalık VEREM olur. Aynı basiller sindirim yolu ile alınırsa bağırsakta bağırsak hastalığı olur. TİFO mikrobu yaralardan geçerse az, sindirim yolu ile alınırsa çok tehlikeli olur.
BİYOLOJİK SAVAŞA KARŞI SAVUNMA
Biyolojik savaş maddelerinin etkilerini azaltmak veya yok etmek amacı ile alınan önlemlerin tümüne BİYOLOJİK SAVUNMA denir. Etkili bir savunma için iyi eğitilmiş personele, çok etkili haber alma birimlerine, kaliteli ve etkili koruyucu malzemeye, tespit ve teşhis araç ve gereçlerine, çok çabuk ve etkili bir şekilde organize olan Sağlık, Sivil Savunma ve İtfaiye teşkilatlarına gerek bulunmaktadır.
BİYOLOJİK SAVAŞ MADDELERİNDEN KORUNMA TEDBİRLERİ
1.Genel Tedbirler
a) Sağlık, İtfaiye, Sivil Savunma ve diğer ilgili personel ve halk, biyolojik savaş hakkında bilgilendirilmelidir.
b) Bunlara hijyen kural ve esasları öğretilmelidir.
c) Bütün yurtta aşı, serum, ilaç, hastane, doktor ve sağlık personeli yeterliliği sağlanmalıdır.
d) Planlanan aşılar zamanında yapılmalı ve gerekli sıhhi tedbirler alınmalıdır.
e) Biyolojik savaş maddelerine karşı koruyuculuk sağlayan malzemeler (maske, koruyucu elbise, kitler) temin edilmeli ve kullanılması öğretilmelidir.
f) Şahsi ve çevresel temizliğe dikkat edilmelidir.
g) Su ve besin maddeleri temiz olarak kapalı kaplarda bulundurulmalı ve gerektiğinde kaynatılmalıdır.
h) Hastalıklar, ilgili yerlere derhal haber verilmelidir.
i) Yetkililerin emir ve talimatlarına uyulmalıdır.
j) Bulunulan İl / İlçe Kriz Merkezlerinin adres ve telefonları öğrenilmelidir.
2. Bireysel Tedbirler
a) Varsa maske takın.
b) Kirlenmiş sahadan en kısa sürede uzaklaşın.
c) Hiç bir şeye el sürmeyin ve yere atılmış eşyaları almayın.
d) Elbisenizi düğmeleyin, eldivenlerinizi giyin ve açık yerlerinizi kapatın. (kesik ve yaralar, yara bandı ile kapatılmalıdır.)
e) Yakınınızda sığınak varsa sığınağa girin.
f) Yanınızdaki içecek ve yiyecekten başkasını yemeyin.
g) İçecek ve yiyecekleri kaynatın.
h) Kullanılacak malzeme ve araçları sterilize edin.
i) Vücudunuzu temiz tutun.
j) Hastalık halinde derhal doktora müracaat edin.
k) Şaşırmayın, heyecanlanmayın ve şaiyalara inanmayın.
l) Gerektiğinde İl / İlçe Kriz Merkezlerine başvurun.
KİŞİSEL KORUYUCU TEÇHİZAT
NBC ortamında koruma sağlayan şahsi teçhizat: Koruyucu Elbise, Eldiven, Bot Kılıfı ve Maskedir.
3. Toplu Korunma
Toplu olarak korunma sığınaklar ile sağlanır. Sığınakların havalandırma tertibatlarının filtreli olması, giriş ve çıkışlarının iyi izole edilmesi gereklidir. Ayrıca sığınaklarda personele yetecek temizlik ve tedavi maddelerinin bulundurulması gereklidir.
4.Sığınaklarda Uyulması Gerekli Kurallar
a) Sığınağa girenlerin temizliği yapılmalıdır.
b) Kontrol ve muayeneden geçirilmeyen gıda maddeleri ile su sığınağa sokulmamalıdır.
c) Yiyecek ve içeceklerin kapalı kutularda bulundurulması, yiyeceklerin pişirilmeden yenmemesi ve suların kaynatılmadan içilmemesi gerekir.
d) Çöp ve dışkıları naylon torbalara doldurulup ağızları bağlı tutulmalı ve dezenfekte edilmelidir.
BİYOLOJİK SAVAŞ MADDESİ İLE KİRLENEN PERSONEL VE EŞYANIN TEMİZLENMESİ
Biyolojik taarruzdan sonra temizlenmek için en basit ve en tesirli usul, su ve sabunla yıkanmak ve yıkamaktır.
1. Dekontaminasyon Maddeleri (Temizleme)
Dekontaminasyonda kullanılan maddeler standart ve tabi maddeler olmak üzere ikiye ayrılır.
a. Standart Temizleme Maddeleri
1) Kireç Kaymağı Tozu
2Ca (OH) 2 + 2CI2 40-50C Ca ( CIO) + CaCI2 + 2H2O fırınlama metodu ile elde edilen ve en iyi kireç kaymağı; %43 aktifklor, %40 kireç, %17 su ihtiva eden beyaz bir tozdur. 25 kg.lık bidonlarda muhafaza edilir. Kullanımı sırasında temizleme ekipmanı, maske ve eldiven takmalı, koruyucu elbise giymelidir.
2) Kostik Soda (Sodyum Hidroksit = NaoH)
Endüstride kostik soda veya sud kostik adı ile bilinir. Genellikle kimyasal ve biyolojik savaş maddelerini tesirsiz hale getirir. Özellikle sinir gazlarına karşı çok etkindir. Yoğunlaştırılmış eriyik halinde kullanılırsa temizleme daha hızlı olur.
500 gr. Kostik soda 10 litre suya karıştırılırsa % 5 lik eriyik elde edilir. Koruyucu elbise, maske ve eldivenle kullanılır.
Mahzurları
Kişisel temizlemede kullanılamaz, katı ve sıvı halde cilt ve gözlerle, elbiseler için tehlikelidir. Madeni yüzeyleri özellikle aliminyum ve çelik aksamı paslandırır ve bozar.
3) Sabun ve Deterjanlar
Günlük hayatta kullandığımız organik solventler, nükleer, biyolojik ve kimyasal harp maddelerinin fiziki olarak temizlenmesinde etkin maddelerdir.
b. Doğal Temizleme Maddeleri
1) Su ve Buhar
Kirli sahalara basınç altında su ve buhar uygulanmasıdır. Kirliliği hızlı gidermek için sabun veya diğer deterjanlar kullanılır. Artık kirli su belirli çukurlara alınmalı, yeri işaretlenmelidir.
2) Sıcak Hava
Kirlenen hassas cihazların, motor veya uçak kabinlerinin temizlenmesi amacıyla özel durumlarda kullanılır. Sıcak hava, sıvı haldeki kimyasal kirletici maddeyi buharlaştırır. Dışarı çıkan kirletilmiş hava olabilir. Ayrıca sıcak havanın gönderilme hızı ve ısısı cihazlara göre ayarlanmalıdır.
3) Toprak veya Kum
Arazi kirliliğinde birikimlere toprak ve kum atılarak örtülmesi işlemidir. Çokça kireç kaymağı uygulanır.
2. Personelin Temizlenmesi
Biyolojik maddelere maruz kalan personel, sıcak sabunlu su ile yıkanarak temizlenir, varsa mikrop öldürücü sabunlar kullanılmalıdır.
3. Eşyaların Temizlenmesi
Kirlenen elbise ve çamaşır ile diğer eşyalar ilk fırsatta sabunlu veya deterjanlı su ile yıkanır ya da kaynatılarak temizlenir.
Koruyucu maske, filtre elemanları çıkarılarak dış ve iç kısımları temiz bir bezle temizlenir, sonra ılık sabunlu suda yıkanır ve dezenfektan kimyasal eriyikler kullanılarak temizlenir.
Biyolojik madde ile kirlenen yiyecek ve içecekler hastalık meydana getiren doğal kaynaklardır. Sağlık personeli tarafından yenmelerine ve içilmelerine müsaade edilmedikçe kullanılmaz. Ancak aşağıdaki temizleme işlemleri yapıldıktan sonra yenilebilir ve içilebilir.
4. Yiyecek ve İçeceklerin Temizlenmesi
a) Taze sebze ve meyvelerin kirli kısımları kesilerek atılır ve bol su ile yıkanarak temizlenir.
b) Et ve benzeri maddelerde koku ve renk atımı varsa kesinlikle kullanılmamalıdır. Kuru yiyecek maddelerini kaynatarak pişirme en iyi temizleme yoldur.
c) Ambalajlı yiyecek maddeleri ise; (Sağlam ve dayanıklı ambalajlar kirlenme ihtimalini azaltır) karton ambalajlı yiyecek maddelerinde, ambalajın dış kısımları kireç kaymağı veya kimyasal bir madde ile silinir. Kuruduktan sonra dış kısımları atılır ve kullanılacak hale getirilmiş olur.
d) Teneke ve cam veya plastik ambalajlı yiyecek maddeleri kutusu açılmadan evvel 30 dakika suda kaynatılarak veya su ve sabunla yıkanarak veyahut mikrop öldürücüde dezenfekte edilerek temizlenir.
Kural olarak açıktaki bütün sular dökülmelidir. Ancak bu gibi suları kullanmak mecburiyetinde kalınırsa, su iyice kaynatılmalı ( en az 30 dakika ) ve içine su arıtma tabletleri atılmalıdır. Kapalı kap ve su şişelerindeki su, dış yüzeyleri temizlenmek suretiyle içilecek hale getirilir. Çeşme ve akarsuların suları tıbbi kontrolden geçirilmeden içilmemeli ve kullanılmamalıdır.
5. Binaların Temizlenmesi
Özellikle ahşap binaların temizlenmesi güçtür. Binalar kireç kaymağı ile fırçalanarak veya süngerle, sıcak sabunlu su ile veya çamaşır sodası ile yıkanarak veyahut havalandırılarak temizlenir. Ayrıca binalar, biyolojik temizleyici madde kullanılarak da temizlenir.
6. Açık Yerlerin Temizlenmesi
Güneş ışığının bir çok mikroorganizmaları öldürücü etkisi olduğundan, genel olarak açıktaki gölgesiz yerleri temizleyebilir. Bununla beraber alçak ısılarda gölgeli bölgeler saatlerce tehlikeli olarak kalabilir. Geniş bölgelerin temizlenmesi mümkün değildir. Ancak, kirletildiğinden şüphe edilen önemli bölgeler, kimyasal temizleyiciler ve kostik soda eriyiği gibi temizleme maddeleri kullanılarak temizlenir.
-
T.C
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
SİVİL SAVUNMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
SİVİL SAVUNMA TEDBİRLERİ
BU BİLGİLER SİZİN İÇİN ÖNEMLİDİR.
LÜTFEN SAKLAYINIZ.
İYİ KORUNMUŞ BİR ODANIZI SIĞINAK OLARAK KULLANABİLİRSİNİZ
SİVİL SAVUNMA TEDBİRLERİ
Şehrinizin ani bir düşman taarruzuna uğraması halinde; tehlikeye karşı önceden hazırlıklı olmanız ve bazı önemli tedbirleri almanız gerekmektedir.
Her ailenin, her ferdin kendi canını ve malını koruması için gereken tertibat ve malzemeyi kendi imkanları ile sağlaması, bir felaket halinde nasıl hareket edebileceğini bilmesi çok önemlidir.
Çünkü Sivil Savunma hizmetleri hem hükümet hem de halk tarafından alınacak tedbirlerle gerçekleşir.
Durum gerektirdikçe resmi kanallardan, televizyon ve radyodan size gerekli bilgiler verileceğinden radyo ve televizyon yayınlarını izleyiniz. Sivil Savunma ve diğer emniyet görevlilerinin emirlerine uyunuz. Söylentilere ve diğer haberlere inanmayınız.
Sükunetle ve endişesiz olarak günlük yaşamınıza ve işlerinize devam ederken aşağıdaki tedbirleri de alınız.
1. Bulunduğunuz binada evvelce hazırlanmış bir sığınak yeri yoksa, evinizin iç bölümünde bulunan elverişli bir odayı sığınma yeri olarak ayırınız. Burayı Sivil Savunma Teşkilatı Birimlerinden temin edeceğiniz broşürlere göre hazırlayınız.
Sığınma yerlerinde bulundurulması gereken yiyecek, içecek, yakacak, aydınlatma, ilk yardım ve kurtarma malzemelerini de hazır bulundurunuz.
2. Binanızda veya etrafında odun, kömür, gaz, benzin, kağıt, kuru ot, kırpıntı, eski eşya v.b. gibi yanıcı maddeler varsa bunları binalardan uzaklaştırıp, yangın tehlikesi olmayacak emniyetli yerlerde muhafaza ediniz.
SIĞINMA YERLERİNDE BULUNDURULMASI GEREKLİ OLAN YİYECEK, İÇECEK, YAKACAK, AYDINLATMA, İLK YARDIM VE KURTARMA MALZEMELERİNİ DE HAZIR BULUNDURUNUZ.
Sivil Savunma'yı öğreniniz, kendiniz ve çevreniz için yararlı ve gerekli hizmetler bütünü olduğuna inanınız.
3. Seferberlik veya savaş halinde ışıkların söndürülmesi ve karartma yapılması için radyo-televizyon ve diğer yayın araçları ile ani bir duyuru yapılabileceğini dikkate alarak ışıkların dışarıdan ve özellikle havadan gözükmemesini sağlamak için pencereleri örtecek siyah perde, koyu renk mukavva, karton, halı, battaniye gibi malzemeleri el altında bulundurunuz.
4. Binanızda ve iş yerinizde, savaş esnasında çıkacak başlangıç yangınlarının söndürülmesi, yapılacak basit kurtarma ve ilk yardım işleri gibi görev ve hizmetler için iş bölümü yapıp, bina koruma amiri (Yönetici) ile gerekli personeli (İtfaiyeci, İlkyardımcı, Kurtarıcı) seçerek hazır bulundurunuz.
5. Herhangi bir saldırı ve felaket halinde meydana gelebilecek olaylardan yaralıların ve enkaz altında kalanların acil kurtarılması, hafif yaralılara yapılacak ilk yardım, başlangıç yangınlarının söndürülmesi, su, elektrik ve kanalizasyon gibi alt yapı tesislerinin onarılması, yıkıntıların kaldırılması, halkın geçici olarak barındırılması ve sosyal yardım hizmetlerinin anında yerine getirilmesi gerekmektedir.
KİMYASAL SAVAŞ
TANIMI
Kimyasal özelliklerden dolayı öldürücü, yaralayıcı, tahriş edici ve aynı zamanda yangın çıkartıcı, insanlara, bitki ve metallere etkisi olan katı, sıvı, gaz halindeki maddelerle yapılan savaştır.
ÖNEMİ
Yapımları kolay ve ucuz olması, tesir alanlarının çok geniş olması, tesis ve malzemeyi tahrip etmeden öldürücü olması en önemli özellikleridir.
GENEL ETKİLERİ
a. Solunum sistemi yoluyla alınan doz, maddenin havadaki miktarına ve kişinin kimyasal sahada kalma süresine bağlıdır.
b. Sıvı kimyasal savaş maddeleri cilt tarafından emilmek suretiyle ciltte tahriş ve yaralara sebep olurlar.
c. Düşük dozda kirlenen arazilerde fazla süre kalındığı takdirde gerek solunum gerekse cilt tarafından fazla miktarda emilme olacağından zayiatlara sebep olurlar.
d. Bazı kimyasal savaş maddeleri kalıcıdır. Bunların kalıcılığı fiziksel özelliklerine, hava şartlarına, arazinin, malzemenin ve teçhizatın tipine bağlıdır.
A.SALDIRIDAN ÖNCE
1- Kimyasal savaş hakkındaki gerekli bilgileri öğreniniz, çevredekilere öğretiniz.
2-Evinizin ve işyerinizin iç kısımlarında penceresi en az ve korunmaya elverişli bir odasını sığınma yeri olarak hazırlayınız.
3- Hazırladığınız sığınma yerine dışarıdan içeriye gaz sızmasını önlemek için pencere kenarlarını ve kapı aralıklarını bant, yapışkan sünger ve macun ile kapatınız.
4- Kimyasal savaşın etkilerine karşı korunma sağlayan malzemeleri temin etmeye çalışınız ve kullanmayı öğreniniz.
5- Kendi kendinize yardım ve ilk yardım esaslarını öğreniniz.
B-SALDIRI SIRASINDA
FERDİ KORUNMA
Evinizde veya işyerinizde iseniz.
*Önceden hazırlamış olduğunuz sığınma odasına giriniz. Kapatılmış pencere ve kapı aralıklarına , ek önlem olarak sulandırılmış çamaşır suyuna batırılmış bez, battaniye v.b. malzeme ile örtünüz.
*Tehlike geçinceye kadar bekleyiniz.
*Eğer gözlerinizde yanma varsa, bu gaz sızıntısının belirtisidir.
*Gözlerinizi bol su ile yıkayınız.
*Sızıntı olduğunu tahmin ettiğiniz bölgeyi önce sulandırılmış çamaşır suyu ile, daha sonra sabunlu su ile yıkayınız.
Dışarıda iseniz.
Sığınma yerlerine girmeden önce
*Üzerinize gaz bulaşmış olabilir.
*Derhal elbiselerinizi çıkartınız.
*Cildinizi bol su ile yıkayınız.
*Yukarıdaki tedbirleri alınız.
Taşıt araçlarında iseniz.
Pencere, kalorifer ve havalandırma sistemlerini kesinlikle kapalı tutarak en seri şekilde, sığınma yerine giriniz.
*Yukarıdaki tedbirleri alınız.
TOPLU KORUNMA
*Tehlike anında en yakınınızda bulunan güvenli, kapalı bir yere giriniz.
*Paniğe ve heyecana kapılmayınız.
*Yapılacak uyarılara göre hareket ediniz.
İKAZ VE ALARM İŞARETLERİ
A- HAZIRLIK İKAZI
Bir savaş tehlikesinde sivil halk ve müesseselerin gereken son hazırlık önlemlerini alabilmeleri için hükümetçe gerekli görüldüğü takdirde verilen ikazdır.
İşareti: Radyo-Televizyon v.b. gibi yayın araçlarının aracılığı ile verilir.
YAPILACAK İŞLER
Binalardaki sığınma yerlerini gözden geçirip, eksikleri tamamlayıp kullanılır hale getiriniz.
Binanın çatısında ve etrafında yanıcı ve yakıcı maddeler bulundurmayınız. Karartma emrine uyunuz ve dışarıda hiç ışık yakmayınız.
B-TEHLİKE HABERLERİ (İKAZLARI)
I.SARI İKAZ
Saldırı ihtimali var anlamındadır.
İşareti : 3 dakika sürekli düz siren sesi ile verilir.
YAPILACAK İŞLER
İçeride iseniz .
Havagazı, elektrik ve su ana anahtarlarını kapatıp yanan ocak, tüp, soba v.s. varsa söndürünüz.
Kapı ve pencereleri kapatıp perdeleri çekiniz ve hemen sığınma yerlerine gerekli malzemeleri alarak götürünüz.
Açıkta iseniz.
Hemen saklanabilmek üzere en yakın sığınma yerlerine, genel sığınaklara veya bodrum gibi sığınmaya elverişli yerlere gidiniz.
Taşıt araçlarında iseniz.
Araçtan inip açıktakiler gibi davranınız.
II.ALARM (KIRMIZI İKAZ)
Saldırı tehlikesi var anlamındadır.
İşareti :3 dakika yükselip alçalan, dalgalı siren sesi ile verilir.
YAPILACAK İŞLER
İçeride iseniz.
Sarı ikaz anındaki önlemlerden eksikleriniz varsa tamamlayınız.Eğer sarı ikazdan önce alarm (Kırmızı İkaz) verilmiş ise en kısa sürede sarı ikaza ait önlemleri alarak hemen en yakın sığınma yerlerine gidiniz ve korunmaya çalıştığınız yerde tehlike geçti işaretini bekleyiniz.
Açıkta iseniz.
Hemen en yakın sığınma yerine, yoksa köprü altı, duvar gibi veya çukur yerlere saklanarak vücudunuzun açık yerlerine örtüp tehlike geçti işaretini bekleyiniz.
Taşıt araçlarında iseniz.
Elverişli bir yerde durup açıktakiler gibi davranınız.
III.RADYOAKTİF SERPİNTİ VEYA KİMYASAL SALDIRI TEHLİKE İKAZI
Radyoaktif serpinti veya kimyasal saldırı var anlamındadır.
İşareti : Kesik kesik siren sesi ile veya radyo, televizyon gibi yayın araçları ile verilir.
YAPILACAK İŞLER
İçeride iseniz.
Alarm esnasındaki tedbirleri alınız.
Açıkta iseniz.
En yakın sığınma yerine veya kapalı bir yere gidiniz. Vücudunuzun açıkta kalan yerlerini örtünüz.
Taşıt araçlarında iseniz.
En elverişli yerde durarak sığınma yerine veya kapalı bir yere giriniz. Yakınınızda emin bir yer yoksa kapı ve camları kapatarak taşıt içinde kalınız. vücudunuzun açık yerlerini örtünüz.
C-TEHLİKE GEÇTİ (BEYAZ İKAZ)
Tehlike geçti anlamındadır.
İşareti :Radyo, televizyon, megafon v.b. gibi her tür yayın araçları ile duyurulur. Bu ikaz verildiğinde sığınma yerlerinden veya saklandığınız yerlerden çıkınız.
-
T.C.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
SİVİL SAVUNMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
KİMYASAL SAVAŞ ve KORUNMA ÖNLEMLERİ
Birleşmiş Milletler Cenevre Sözleşmesi ile Biyolojik ve Kimyasal Silahların insanlar üzerinde kullanılması yasaklanmıştır!
KİMYASAL SAVAŞ
Tanımı
Kimyasal özelliklerinden dolayı öldürücü, yaralayıcı, tahriş edici ve aynı zamanda yangın çıkartıcı, insanlara, bitki ve metallere etkisi olan katı, sıvı ve gaz halindeki maddelerle yapılan savaştır.
Önemi
Yapımlarının kolay ve ucuz olması, tesir alanlarının çok geniş olması, tesis ve malzemeyi tahrip etmeden öldürücü olması en önemli özellikleridir.
Genel Etkileri
Solunum sistemi yoluyla alınan doz, maddenin havadaki miktarına ve kişinin kimyasal sahada kalma süresine bağlıdır. Sıvı kimyasal savaş maddeleri cilt tarafından emilmek suretiyle ciltte tahriş ve yaralara sebep olurlar. Düşük dozda kirlenen arazilerde fazla süre kalındığı taktirde gerek solunum gerekse cilt tarafından fazla miktarda emilme olacağından zayiatlara sebep olurlar. Bazı kimyasal savaş maddeleri kalıcıdır. Bunların kalıcılığı fiziksel özelliklerine, hava şartlarına, arazinin, malzemenin ve teçhizatın tipine bağlıdır.
Kimyasal Saldırının Belirtileri
Uçaktan yayılan bir serpinti veya sis görülmesi.
Düşman tarafından gelen duman ve sis görülmesi.
Patlama sesi az duyulan topçu mermileri.
Etrafta şüpheli yağ damlaları veya su birikintileri görülmesi.
Çevreye değişik kokuların yayılması. (Sarımsak, Hardal kokusu v.b.)
Görmede bulanıklık hissi.
Ani baş ağrısı, öksürme, aksırma, burun akması veya kanamaların görülmesi.
Göğüste ağrı, nefes almada zorluk görülmesi.
Deride kızarıklık veya kabarcıkların görülmesi.
Bulantı ve kusma görülmesi.
Saldırıdan Önce Hazırlık
· Kimyasal savaş hakkındaki gerekli bilgileri öğrenin, çevrenizdekilere öğretin.
· Ev ve işyerinizin iç kısımlarında penceresi en az ve korumaya elverişli bir odasını sığınma yeri olarak hazırlayın.
· Hazırladığınız sığınma yerine dışardan içeriye gaz sızmasını önlemek için pencere kenarlarını ve kapı aralıklarını bant, yapışkan sünger ve macun ile kapatın.
· Kimyasal savaşın etkilerine karşı korunma sağlayan malzemeleri temin etmeye çalışın ve kullanmayı öğrenin.
· Kendi kendinize yardım ve ilk yardım esaslarını öğrenin.
· Besinlerinizi gaz geçirmeyen cam ambalaj veya kutularda koruyun.
SALDIRI SIRASINDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
Evinizde veya İşyerinizde İseniz
· Önceden hazırlamış olduğunuz sığınma odasına girin. Kapatılmış pencere ve kapı aralıklarına, ek önlem olarak sulandırılmış çamaşır suyuna batırılmış bez, battaniye vb. malzeme ile örtün.
· Tehlike geçinceye kadar bekleyin.
· Eğer gözlerinizde yanma varsa, bu gaz sızıntısının belirtisidir.
· Gözlerinizi bol su ile yıkayın.
· Sızıntı olduğunu tahmin ettiğiniz bölgeyi önce sulandırılmış çamaşır suyu ile daha sonra sabunlu su ile yıkayın.
· Radyoyu dinleyin ve açıklamalara uyun.
Dışarıda İseniz
Sığınma yerlerine girmeden önce ;
· Üzerinize gaz bulaşmış olabilir.
· Derhal elbiselerinizi çıkarın.
· Cildinizi bol su ile yıkayın.
· Yukardaki tedbirleri alın.
Taşıt Araçlarında İseniz
Gaz Maskaesi Takma Aşaması 1
Gaz Maskaesi Takma Aşaması 2
Gaz Maskaesi Takma Aşaması 3
· Pencere, kalorifer ve havalandırma sistemlerini kesinlikle kapalı tutarak en seri şekilde sığınma yerine girin.
KORUNMA VE İLK YARDIM
Toplu Korunma
Tehlike anında yakınınızdaki güvenli, kapalı bir yere girin. Paniğe ve heyecana kapılmayın. Yapılacak uyarılara göre hareket edin.
Ferdi Korunma
· Mümkünse gaz maskesi takın.
· Sis ve duman içine girmeyin.
· Üzerinize gaz bulaşmışsa çıkarıp atın ve hemen temiz bir elbise giyin.
· Elbise dışında kalan çıplak deriye koruyucu merhem sürün ya da pudra dökün.
· Daha önce korumaya almadığınız yiyecekleri yemeyin.
· Açık su kaynaklarındaki suları içmeyin.
· Alkol ve sigarayı kullanmayın.
İlk Yardım
· Gazdan gözünüz etkilenmişse bol sabunlu su ile yıkayın.
· Yüzünüzü, kulağınızı ve boynunuzu sabunlu su ile temizleyin.
· Mümkün olduğunca hareketten kaçınarak lüzumsuz enerji sarfetmeyin.
· Gazdan etkilenen kişiyi yürütmeyin ve konuşturmayın.
· Gazdan etkilenen kişiyi rahat ve sıcak tutun, elbiselerinin düğmelerini açın.
· Etkilenen kişiye alkollü içki ve sigara kullandırmayın.
· Etkilenen kişiye şekerli su, çay ve kahve içirin.
· Mümkünse oksijen verin.
· Solunumda duraklama gördüğünüzde suni solunum yaptırın.
· İlk fırsatta en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
İkaz ve Alarm İşaretlerine Uyun
Sarı İkaz : Üç dakika sürekli düz siren sesi
Anlamı : Saldırı ihtimali var.
Kırmızı İkaz : Üç dakika yükselip alçalan dalgalı siren sesi
Anlamı : Saldırı tehlikesi var.
Radyoaktif Serpinti İkazı: Kesik kesik siren sesi
Anlamı : Radyoaktif serpinti var.
Beyaz İkaz : Yayın araçları ile verilir.
Anlamı : Tehlike geçti.
KİMYASAL SAVAŞ MADDELERİ
Yakıcı Gazlar
Boğucu Gazlar
Sinir Gazları
Kan Zehirleyici Gazlar
Kusturucu Gazlar
Göz Yaşartıcı Gazlar
Uyuşturucu Gazlar
Muhtelif Gazlar
YAKICI GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Gözlerde sulanma ve yanma,
Gözlerde ışığa karşı duyarlılık,
Göz kapaklarının şişmesi,
Öksürük ve boğulma hali,
Gözlerde, boğaz ve nefes borularında iltihaplanma,
YAPILACAK İLK YARDIM
Göz kapaklarınızı açık tutarak bol su ile uzun süre yıkayın.
Teninize bulaşan sıvıyı yara temizler gibi sürtmeden silin.
Koruyucu merhem sürün.
Bol su ile yıkayın.
Elbisenizi temizleyin ya da çıkarıp atın.
BOĞUCU GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Göğüste darlık ve solunum güçlüğü,
Öksürük, gözlerde yaşarma,
Yorgunluk, dudaklarda morarma,
Burun ve boğazda tahriş ve akıntı,
Bulantı ve kusma.
YAPILACAK İLK YARDIM
Varsa maske takın.
Hastayı rahat, sıcak tutun.
Elbiselerini gevşetin.
Alkolsüz içecek verin. (Çay,kahve gibi)
Solunum durmuşsa suni teneffüs tatbik edin.
KAN ZEHİRLEYİCİ GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Burun ve boğazda tahribat,
Titreme ve öksürük,
Göğüs darlığı ve boğulma hali,
Solunum hızlanması,
Güç ve ağır solunum,
Gözde tahriş ve yaşarma,
Baş ağrısı, baş dönmesi, sersemleme,
Bulantı ve kusma.
YAPILACAK İLK YARDIM
Varsa maske takın.
Temiz havaya çıkın.
Maske içine 3-4 dakika ara ile 2 şer ampulden en çok 8 ampul Amilnitrik ampulu (veya benzeri) kırarak koyun.
Üzerine sıvı gaz sürülmüşse elbiselerini çıkarın ve havalandırın.
Hastayı sakin tutun, yürütmeyin, hastaneye ulaştırın.
SİNİR GAZLARI
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Sebepsiz ağız ve burun akıntısı,
Göğüs tıkanıklığı, solunum güçlüğü,
Görme bulanıklığı, gözbebeklerinin küçülmesi,
Kaslarda seğirme,
Bulantı ve kusma,
Aşırı terleme, idrar tutamama,
Baş ağrısı, denge bozukluğu,
Şaşkınlık, miskinlik,
Sebepsiz sıçrama, çırpınma,
Koma ve ölüm.
YAPILACAK İLK YARDIM
Varsa maske takın.
Süratli hareket edin veya ettirin.
Tenine bulaşan sıvıyı sürtmeden silin.
Bol su ile uzun süre yıkayın.
Kirli elbiselerini temizleyin veya çıkarıp atın.
Atropin iğnesini sağlık personeline yaptırın.
KUSTURUCU GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Burun ve boğazda tahribat,
Öksürme ve aksırma, salya akması,
Baş ağrısı,
Boğaz ve nefes borusunda şiddetli acı,
Bulantı ve kusma.
YAPILACAK İLK YARDIM
Varsa maske takın.
Ağzından salya gelse de maskenizi çıkarmayın.
Kusma zorunluluğu varsa maskenin alt kenarını açıp kusun, tekrar taktığınızda içerideki gazı şiddetle üfleyerek çıkarın.
Bir süre sonra kendiliğinden iyileşme görülür.
GÖZ YAŞARTICI GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
Gözlerden bol yaş gelmesi,
Gözleri ovuşturma isteği,
Cilt ve burun içerisinde batma,
Sıcak su kullanıldığında ciltte yanma,
Şiddetli baş ağrısı,
Bulantı ve kusma isteği.
YAPILACAK İLK YARDIM
Varsa maske takın.
Gaz bulutu geçtikten sonra maskenizi çıkarın.
Yüzünüzü rüzgara çevirin, elbiselerinizi gevşetin.
Gözlerinizi ovuşturmayın, yara temizler gibi silin.
Gözlerinizi bol su ile iyice yıkayın.
Cilde bulaşmış sıvı gazı sabun ve su ile iyice yıkayın.
UYUŞTURUCU GAZLAR
FİZYOLOJİK ETKİLERİ
İlk dört saat içinde:
Görmede bulanıklık, göz bebeklerinin büyümesi,
Şaşkınlık, uyuşukluk, sersemleme,
Baş dönmesi, işitmede güçlük,
Ağız, dudak ve ciltte kuruma,
Tansiyonun yükselmesi, kalp atışlarının hızlanması,
4-96 saat içinde:
Hareketsizlik, çevreye intibaksızlık,
Gelişi güzel davranışlar, gayesiz dolaşma.
YAPILACAK İLK YARDIM
Gözleri sadece temiz su ile yıkayın.
Vücuda bulaşmışsa sabun ve su ile yıkayıp iyice durulayın.
Elbiseleri ve kirli sahayı bol deterjanlı su ile yıkayın ve tazyikli su ile durulayın.
Malzemelerin temizlenmesinde hipoklorid ve alkol kostik eriyikleri kullanılır.
MUHTELİF GAZLAR
1. Klor ve taklit yakıcı gaz:
Eğitim amacı ile kullanılırlar.
2. Herbesit'ler: Sıvı haldedirler.
a) Turuncu herbesitler; bitkilere aşırı etkili olup, insan ve hayvanlara etkisi azdır.
b) Beyaz herbesitler; toprakta uzun süre kalabilirler, kök yoluyla bitkiye girerler, geniş yapraklı otla-etkin olup; insan ve hayvanlara etkisizdir.