Ugurlara serik var

Son güncelleme:
  • Azerbaycan ve Ermenistan prezidentlerinin Florida gorusu basa catsa da, bu yonde aparIlan ictimai muzakireler davam etmekdedir. Muxalifet DaqlIq Qarabaqla baqlI danIsIqlar prosesinde irelileyis olmadIqInI iddia ederek, hakimiyyetin xarici siyasetinin iflasa uqradIqInI bildirir. Teessuf ki, bele bir movqe kifayet qeder qerezlidir ve siyasi reallIqI eks etdirmir. Bu zaman unudulur ki, birincisi, hansIsa kompromislerin elde edilmesi tekce AzerbaycanIn siyasi iradesinden yox, hem de quvveler nisbetinden asIlI olan bir problemdir. Son dovrler ister hakimiyyetin, isterse de vasitecilik missiyasInI oz uzerine goturmus tereflerin butun diplomatik cehdleri Ermenistan terefini qeyri-konstruktiv movqeden geri cekilmeyi mecbur etmek uzerinde koklenib. Sozsuz ki, burada vasiteci tereflerin Ermenistana tezyiqleri muxtelif seviyyelidir ve Minsk qrupu hemsedrlerinin Qarabaq munaqisesinin hellinde bir-biriden ferqli movqe tutmalarI hakimiyyetin gunahI deyil.
    Paris ve Ki Uest goruslerinde vasiteci tereflerin Ermenistana oz qeyri-konstruktiv movqeyinden cekilmek ucun gosterdiyi tezyiqlerin muxtelifliyi Fransa ve ABS-In munaqisenin helli ile baqlI cesidli maraqlar dasIyIcIsI olmasIndan ireli gelir. Ye`ni Qarabaq meselesinin beynelxalq mustevide muzakiresi bu problemin helli yollarInIn tekce Azerbaycan ve ErmenistanIn movqelerinin ust-uste dusmesinden asIlI olmadIqInI gosterir ve reallIq ondan ibaretdir ki, muxalifetin utopik iddialarInIn gerceklesmesi ucun hem de beynelxalq situasiyanIn AzerbaycanIn lehine deyismesi vacibdir.
    Ikincisi, bir qayda olaraq oz fealiyyetlerini hakimiyyetin xarici siyasetinin tenqidi uzerinde qurmus muxalifet daireleri nedense Ki Uest danIsIqlarI erefesinde ABS Dovlet Departamentinin ErmenistanI tecavuzkar dovlet kimi tanImasI faktInIn ustunden sakitce oturler. Faktiki olaraq Minsk qrupu hemsedrleri munaqise tereflerinden birinin tecavuzkar olduqunu tesdiq edib. Bu ise danIsIqlar prosesinde quvveler nisbetinin ErmenistanIn eleyhine deyismesi ucun real imkanlar yaradIb. Ki Uest danIsIqlarI erefesinde Azerbaycanla Turkiye arasInda herbi-siyasi muttefiqliyin mohkemlendirilmesi istiqametinde pozitiv addImlarIn atIlmasI, Turkiye-Gurcustan munasibetlerinin inkisafInIn konkret xarakter almasI (azerbaycanlIlarIn kompakt halda yasadIqI Marneulideki herbi bazanIn Turkiyeye icareye verilmesi), RusiyanIn Azerbaycana qarsI siyasetinde loyallasma meylleri (Xezerin statusu ile baqlI movqe yaxInlasmasI ve s.), ABS-In resmi Yerevana qarsI munasibetinin qetilesdirilmesi ("tecavuzkar dovlet") ve s. bu kimi faktlar ErmenistanIn regiondakI xususi cekisinin azalmasInI ve beynelxalq situasiyanIn AzerbaycanIn lehine deyisdiyini tesdiq edir.
    Ermeni tebliqatI mubarize vasitesi kimi
    Feqet, muxalifet liderlerinin siyasi ambisiyalarI ucbatIndan bu gun KIV Qarabaq probleminin helli prosesinde hem de onun uzerine dusen ideoloji missiyanI lazImInca yerine yetire bilmir. Qeribedir, hem Paris, hem de Ki Uest gorusleri erefesinde muxalifet metbuatI daha cox Ermenistan terefinin movqeyini "isIqlandIrmaqa" ustunluk verib. Ki Uest gorusunden onceki xeber siyasetinin statistikasInI cIxarmalI olsaq, gorerik ki, ekser muxalifet numayendelerinin hakimiyyete teqdim etdikleri sulh planlarInda Ermenistana qarsI informasiya muharibesinin zeruriliyini vurqulayan ve hetta iqtidarI passivlikde gunahlandIran siyasiler diger terefden nezaretlerinde olan metbuat sehifelerini tamamile basqa siyasi texnologiyalarIn mustevisine ceviribler. Hemin erefede ele bir veziyyet yaranmIsdI ki, oz potensialInI hakimiyyete qarsI mubarizede semeresiz bir vasiteye cevirmis muxalifet daireleri nezaret etdikleri metbuat vasitesile Ermenistan hakimiyyet orqanlarInIn Qarabaq munaqisesine dair sersemlerini ictimai re`ye qarsI tezyiq vasitesi kimi istifade etmekden bele cekinmirdiler. ErmenistanIn elektron kutlevi informasiya vasitelerile apardIqI psixoloji muharibede istifade etdiyi tebliqat materiallarInIn, xususile de Heyder Eliyeve qarsI menfi re`y formalasdIrmaqa yonelmis materiallarIn muxalifet metbuatInda ozune yer tapmasI buna misal ola biler. Bele tesevvur yaranIr ki, muxalifet hakimiyyet uqrunda mubarizede daha hec bir me`nevi-siyasi kriteriyalarIn ferqinde deyil. Tessuf ki, cox zaman muxalif daireler bu siyasetin AzerbaycanIn milli maraqlarInI real tehluke qarsIsInda qoyduquna ehemiyyet vermirler. Misallar getirmek de olar: meselen, isqalcI ermeni ordusunun mudafie naziri Serj SarkisyanIn Azerbaycan Ordusunun potensialIna laq etmesi ve ermenilerin bundan qat-qat artIqIna malik olmasI barede sayIqlamalarInIn muxalifet metbuatI vasitesile ictimai re`ye teqdim olunmasI ya nasIlIqdIr, ya da bu dusergenin sadece, hansI me`nevi-siyasi deyerlerin dasIyIcIsI olduqunun gostericisidir.
    Me`lumdur ki, ozunun inkisaf seviyyesine gore, Azerbaycan Qafqaz olkelerinin KIV sisteminde liderlik edir. Amma fikrimizce, be`zi metbuat orqanlarInIn timsalInda milli maraqlarIn qorunmasI konteksnde bu liderliye iddia etmek mumkun deyil. Xususile birbasa muxalifetin sifarislerinin icracIsIna cevrilen qezetlere istinaden. Kicik bir muqayise aparaq. Bu gun bir milyonluq Ermenistanda siyasi yonumunden asIlI olmayaraq metbuat birbasa ermeni sovinizminin esas ideoloji tebliqat masInIna cevrilib. ObrazlI sekilde desek, Ermenistan KIV-i butun gunu "ermeni esgerlerinin oz cekmelerini Xezer denizinde yuyacaqlarI" kimi sersemlemelerden dem vururlar. Biz de ise eksinedir. Ilk baxIsdan ele nezere carpIr ki, sanki muxalifet metbuatInIn butun fealiyyeti milli maraqlar kontekstinden kenarda, mehz hakimiyyete qarsI aqressiv mubarizeden ibaretdir.
    E`tiraf qacIlmazdIr
    Bizce, DaqlIq Qarabaq probleminin helli ile baqlI danIsIqlarIn uqursuzluqa ducar olacaqI barede sun`i ictimai re`y formalasdIrmaq ve bu kimi menfi tendensiyalar muxalifetin oz passivliyini ort-basdIr etmek ucun dusunulmus vasitelerdir. Heyder Eliyevin xarici siyasetinin ictimai re`y terefinden desteklenmesi ilk novbede muxalifetin sosial bazasIna ciddi zerbe vurur, eyni zamanda elde olunan neticeler hemin sosial baza terefinden oz liderlerine qarsI eks-arqumentlere cevrilmekle bu dusergede parcalanma meyllerini daha da sur`etlendirir. Muxalifet ise obyektiv vasitelerle bu prosesin qarsIsInI almaqa qadir deyil, eks halda bu quvveler birme`nalI sekilde ozlerinin indiye kimi yeritdikleri siyasetin sehv olduqunu ve Heyder Eliyev hakimiyetinin uqurlarInI e`tiraf etmeye mecbur olacaqlar.
    Qarabaq problemi ile baqlI son bir nece ay erzinde davam eden ictimai muzakireler indiye qeder cemiyyetde mubahise predmeti olan bir sIra heqiqetlere de aydInlIq getirdi. Me`lum oldu ki, umumiyyetle muxalifetin olkenin xarici siyaset prioritetleri barede tesevvurleri primitivdir ve onlarIn seristesizliyi proseslere munasibetlerinde de oz eksini tapIb. Meselen, hansIsa bir muxalifet lideri prezidentler seviyyesinde geden danIsIqlarIn mahiyyeti barede ozunemexsus proqnozlar ireli surur. Halbuki sulh prosesinin hansI merhelede olmasIndan prezidentlerden ve vasiteci tereflerden basqa bir kimsenin bele xeberi yoxdur. Neticede muxalifetin bu "oncegormeleri" ucbatIndan ictimai re`y daha aqIr depressiyalara qarsI muqavimet gostermeye mecbur edilir. Ele son gunler bu dusergenin siyasi leksikonunun en tirajlI terminlerinden olan "serefsiz sulh", "teslimci sulh" ve bunlarIn sinonimini teskil eden esassIz benzetmeler de hemin tebliqatIn terkib hissesidir. Gorunur, artIq bu dusergeni siyasi yollarla islah etmeyin ozu bir probleme cevrilib. Bele cIxIr ki, eslinde muxalifetin Qarabaqla baqlI indiki "vetenperverliyi" yalnIz manipulyativ mahiyyet kesb edir ve onlarIn iddialarInIn olkenin xarici siyaset prioritetleri ucun hec bir ehemiyyeti yoxdur.
    Teselli sindromu
    Indi butun proqnozlar iflasa uqradIqIndan gorunur, veziyyetden hansIsa bir formada cIxmaqa ehtiyac yaranIb. Daha deqiq desek, muxalifetin siyasi hedeflerinin bosa cIxmasI onlarI fiaskoya uqramIs ittihamlarIna haqq qazandIrmaqa mecbur edir. Veziyyet o hedde catIb ki, bu duserge ozunu Heyder Eliyevin diplomatik uqurlarInIn da serikine cevirmek isteyir ki, guya xarici siyasetde AzerbaycanIn milli maraqlarIna zidd tendensiyalarIn azalmasI bu dusergenin zehmetinin behresidir,yaxud da muxalifet hakimiyyeti hansIsa neqativ razIlasmalardan cekindirmeye nail olub. Ola bilsin ki, bu quvveler geldikleri mentiqi neticeden hem de "ozunuteselli" meqsedile de istifade edirler ve uqursuzluqu siyasi imitasiya ile konpensasiya etmek zorundadIrlar.
    Sulh danIsIqlarI ile paralel Azerbaycanda siyasi munasibetleri mutemadi olaraq gerginlesdiren partiyalardan biri de subhesiz ki, ADP-dir. ArtIq ele bir veziyyet yaranIb ki, bu siyasi qurum ozunun antikonstitusion beyanatlarInI ictimai re`yin gozu qarsIsInda hec bir taktiki manevri nezere almadan acIqlayIr. Bu baxImdan Resul Quliyev-Serdar Celaloqlu tandeminin aqressiv niyyetlerini subut etmek ucun dolayI me`nalar axtarmaqa ehtiyac yoxdur. Bir muddet evvel hetta ADP-nin bas katibi oz acIqlamalarInIn birinde oz siyasi ambisiyalarInIn milli maraqlar faktorunu inkar etdiyini acIq sekilde bildirib. Onun "Biz Qarabaq faktorundan hakimiyyete gelmek ucun siyasi vasite kimi istifade edirik" beyanatI bu partiyanIn cemiyyete antidemokratik prinsipler asIladIqInI tesqdiqlemekdedir. ‚mumilikde ise bu beyanat ADP-nin "Evvel hakimiyyet, sonra Qarabaq" antimilli konsepsiyasInIn davamIdIr. Amma bir fakt danIlmazdIr ki, bu partiya oz siyasi texnologiyalarInIn aqressivlik yukunu ne qeder artIrIrsa, bir o qeder de ictimai antipatiyaya tus gelir.
    Diger bir "orijinal" beyanat ise AMIP sedri E`tibar Memmedovun ideyalarInIn behresidir. O, iddia edir ki, "artIq muxalifet elinden geleni edib ve bundan sonrakI merhelede Qarabaq problemi ile baqlI butun mes`uliyyeti iqtidar dasIyacaq". BeyanatIn birinci hissesi butovlukde Musavat basqanI Isa Qemberin proseslere ozunemexsus yanasma terzinin sinonimidir. Amma AMIP sedrinin "muxalifet elinden geleni edib" deyende konkret neleri nezerde tutduqunu doqrudan da arasdIrmaqa ehtiyac var. Eger o, bu meseleye Qarabaq probleminin helli prizmasIndan yanasaraq bele bir neticeye gelibse, muxalifetin davranIs terzinin sulh danIsIqlarIna hec bir aidiyyatI olmadIqI goz qabaqIndadIr. Ve yaxud E`tibar Memmedov meseleye muxalifetin siyasi ambisiyalarI kontekstinden yanasaraq hansIsa uqurlar elde etdiyini guman edirse, bu da yanlIsdIr, cunki onlar bu merhelede de uduzmaqdadIrlar. ArtIq hakimiyyet qIsa zaman erzinde onlarI butun siyasi arqumentlerden mehrum etmekdedir. Belelikle, muxalifetin metbuatdakI dezinformativ tebliqatI istisna olmaqla "ozunu sakit aparmaq"dan basqa yolu qalmIr. ArtIq kutlevi aksiyalar me`nasInI itirib ve arqumentler qItlIqInIn yarandIqI goz qabaqIndadIr.
    Tekce proseslerin inkisaf dinamikasI ve muxalifetin sulh danIsIqlarIna adekvat munasibeti bu dusergenin uzlesdiyi siyasi depressiyalarIn hele uzun muddet davam edeceyini demeye esas verir. YalnIz muxalifeti movcud katastrofik durumdan hakimiyyetin real diplomatik missiyasInI desteklemek xilas ede bilerdi ki, bu yerde de siyasi cesaret ve siyasi medeniyyete ehtiyac var. Tecrubede ise beledir ki, bu cur situasiyalarda hec bir perspektivi olmayan siyasi erkoyunluk numayis etdirmek dunya praktikasInda da qebul edilmir.
0 0 0
```[cite: 10]