Zeta Sabiti
Son güncelleme: 12.01.2010 09:59
-
0 ve 1'de Riemann zeta fonksiyonu - Pozitif çift tamsayılar - Negatif tam sayılar
0 ve 1'de Riemann zeta fonksiyonu
Sıfırda
eşitliği geçerlidir. 1 noktasında bir kutup bulunur.
Pozitif tamsayılar
Pozitif çift tamsayılar
Pozitif çift tamsayılar kümesi Euler tarafından bulunan ve Bernoulli sayılarıyla ilintilendirilen şu özdeşliği içerir:
n\ge 1 koşulunu sağlayan birkaç değer aşağıda verilmiştir.
Bu eşitliğin gösterimi Basel problemi olarak da bilinir.
Pozitif çift tamsayılardaki zeta ile Bernoulli sayıları arasındaki ilişki şu şekilde yazılabilir:
Burada An ve Bn tüm çift n değerlerine karşılık gelen tamsayılardır. Bu değerlerin bir bölümü aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Katsayılar 2n A B
2 6 1
4 90 1
6 945 1
8 9450 1
10 93555 1
12 638512875 691
14 18243225 2
16 325641566250 3617
18 38979295480125 43867
20 1531329465290625 174611
22 13447856940643125 155366
24 201919571963756521875 236364091
26 11094481976030578125 1315862
28 564653660170076273671875 6785560294
30 5660878804669082674070015625 6892673020804
32 62490220571022341207266406250 7709321041217
34 12130454581433748587292890625 151628697551
ηn'nin yukarıda gösterildiği gibi B / A katsayısı olması durumunda
eşitliği sağlanır ve özyinelemeli çözümle
ifadesine ulaşılır.
Bu özyinelemeli ilişki Bernoulli sayılarından da bulunabilir.
Çift sayılarda geçerli olan dizi 0 noktası yakınında kotanjant fonksiyonunun Laurent açılımı yardımıyla da elde edilebilir.
\frac{\pi}{2}\cot(\pi x) = \frac{1}{2}x^{-1}-\frac{\pi^2}{6}x -\frac{\pi^4}{90} x^3 - \frac{\pi^6}{945}x^5 + ...
Pozitif tek tamsayılar
İlk birkaç tek doğal sayı için
eşitlikleri sağlanır.
ζ(3) (Apéry teoremi) ve ζ(2n+1) (n ∈ N) kümesinin sonsuz çoklukta elemanının irrasyonel olduğu bilinmektedir. Riemann zeta fonksiyonunun da pozitif tek sayılar kümesinin kimi alt kümeleri için irrasyonel elemanlara sahip olduğu gözlenmiştir. Örneğin; ζ(5), ζ(7), ζ(9) ve ζ(11)'den en az birinin irrasyonel olduğu kesindir.
Bir bölümü aşağıda verilen özdeşliklerin çoğu Simon Plouffe tarafından bulunmuştur. Bu özdeşliklerin kaydadeğer yanı çok hızlı yakınsamaları ve üç basamağa varan kesinlik oranına ulaşmalarıdır.
ζ(5)
Plouffe
ve
özdeşliklerini bulmuştur.
ζ(7)
Toplam, Lambert serisi biçiminde verilmiştir.
ζ(2n+1)
şeklinde tanımlanan büyüklükler
biçiminde ilişki dizileri verir. Burada An,Bn,Cn ve Dn pozitif tamsayılardır. Plouffe aşağıdaki değerleri de bulmuştur.
Katsayılar n A B C D
3 180 7 360 0
5 1470 5 3024 84
7 56700 19 113400 0
9 18523890 625 37122624 74844
11 425675250 1453 851350500 0
13 257432175 89 514926720 62370
15 390769879500 13687 781539759000 0
17 1904417007743250 6758333 3808863131673600 29116187100
19 21438612514068750 7708537 42877225028137500 0
21 1881063815762259253125 68529640373 3762129424572110592000 1793047592085750
Bu sabitler Bernoulli sayıları toplamı biçiminde de yazılabilir.
Negatif tamsayılar [değiştir]
Negatif tamsayılar için
eşitliği sağlanır.
n\ge 1 için
"açık sıfırlar" olarak adlandırılan değerlere negatif çift tamsayılarda rastlanır.
Negatif tek tamsayıların ilk birkaç değeri aşağıda verilmiştir.
Bu sayılar Bernoulli sayılarına benzer biçimde çok büyük negatif tek tamsayı değerleri için küçük değerlere sahip değillerdir. Bu değerlerin ilki için 1 + 2 + 3 + 4 + · · · maddesine bakılabilir.
Türevler
Zeta fonksiyonunun negatif çift tamsayılardaki türevi aşağıdaki gibidir.
(2n+1).
Bu türevin ilk birkaç değeri şu şekildedir:
Aşağıdaki eşitlikler de sağlanır.
Burada A Glaisher-Kinkelin sabitine karşılık gelmektedir.
Zeta Sabitleri Toplamı
- Zeta Sabiti Konusuna Benzer Konular
- Zeta'ya ırkçılık cezası 29.09.2007
- Catherine Zeta Jones Resimleri 05.03.2009
- Difüzyon Sabitinin Ölçülmesi 27.05.2009
- Planck Sabiti 07.07.2009
- Fallout 3 Mothership Zeta 07.08.2009