Aydaho - Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Buaze şəhəridir.
Məlumat
Aydaho ABŞın bir əyalətidir. Ölkənin şimal-qərbində yerləşir. Idaho, bir-birinə bənzəməyən iki coğrafik hissəyə ayrılar. Bir qisimi qayalıq dağlara bağlanan və tortul dağ zəncirləri 3500 metriə catan yüksəlmiş batolit əhatə edən orta və şimal seqmenti və digər bir qisimi Snake düzənliyinin meydana gətirdiyi cənub seqmentidir. Bu yarı quraq düzənliklərdə məşhur üsullarla qoyun yetişdiriciliyinə əlverişli bir miskotu çölü uzanar. Nə var ki burada sulu əkinçilik edilə bilər. Güllə, Sink, Gümüş yataqları Coeur dalana yaxınlarında işlədilməkdədir. Əyalətdə əhəmiyyətli meşə qaynaqları mövcüttdur. Ümumiyyətlə əhali Snake düzənliyində və mədən yataqlarında toplanmışdır.
[redaktə / تحریر] tarix
Bölgəyə 19. əsr başında, kürk ticarəti edən ovçular və Lewis ilə Clarkın araşdırma heyəti girdi(1805). İlk davamlı yerləşmə mormonların Franklinə yerləşməsidir(1855); amma bölgə ancaq 1860dan sonra qızıl yataqlarının tapılması üzərinə inkişaf göstərmişdir. 1890da isə Amerikanın 43. Amerikan Əyaləti olmuşdur
Ola bilsin insanlar Aydaho ştatı ərazisində daha əvvəldə olmuşdur, hələ ki 14 500 il əvvəl. Vilson Butte Mağarası yaxın Əkizində qazıntılar (qazmalar, qazılmalar) Şimali Amerikada ən köhnə tarix qoyulmuş eksponatlar arasında yer tutan insan fəaliyyətinin göstərilən dəlili ahəngli əqrəblər daxil olmaqla bu ərazilərin gədim olduqunu sğyləmək olar. Doğma Amerikan tayfaları üstünlük təşkil edən ərazidə cənubda şimali, Şimali və Qərbi Shoshone-də Nez Perce-ni tayfalrı yaşayırdı
Boise (paytaxt) kapitoli binası
Oreqon Ölkəsinin hissəsi kimi Aydaho ştatı iddia edildi, hər ikisi Birləşmiş Ştatlar və Böyük Britaniya Birləşmiş Ştatlar 1846-cı ildə şübhəsiz yurisdiksiyanı əldə edənə qədər. 1843-dən 1849 bugünkü (Aydaho ştatına Oreqonun Müvəqqəti Hökumətinin faktik yurisdiksiyasının altında idi. Arada onda (sonra) və Aydaho ştatı Ərazisinin (Sahəsinin) yaradılması (əsəri) 1863-cü ildə, bugünkü dövlətin hissələri Oreqona, Vaşinqtona və Dakota Ərazilərinə (Sahələrinə) daxil edildi. Yeni ərazi bugünkü müasir Aydaho ştatının, Montana ştatının və Vayominqin çoxunu özündə saxladı . Son illər, Aydaho ştatı elm və texnika sənayelərini özündə saxlamaq üçün turizm kimi onun kommersiya əsasını və kənd təsərrüfatı genişləndirmişdir. Elm və texnika dövlət çərçivəsində ən böyük tək iqtisadi mərkəz dövlətin tam gəlirinin 25%inin üzərindən olmuşdur və kənd təsərrüfatından, meşəçilikdən və dağ-mədən sənayeyən daha böyükdür.