1. Ana Sayfa
  2. Genel
  3. Karting

Karting

Son güncelleme: 30.03.2010 19:09
Sylar Sylar foto
  • Karting Nedir
    Go-kart ya da kart adı verilen çok küçük, benzin ve hava soğutmalı, arkadan motorlu, dört tekerlekli minyatür araçlarla yapılan pist yarışıdır. Karting, motorsporlarının temelidir ve pist yarışlarının küçük kardeşi olarak kabul edilir. 7 den 70 e her insanın yapabileceği bu spor dalı hem kolay olması hem de maliyetinin düşük olması nedeniyle hızla popülerleşmektedir. Go-kart, 1950'li yıllarda ABD'de, eskiyen çim biçme makinelerinin motorlarının tekrar kullanılabilmesi amacıyla yapılan çalışmalar sonucu ortaya çıktıştır. 1960'lı yıllardan sonra başta İngiltere, Avustralya ve Japonya olmak üzere uluslararası yarışmalarda kullanılmaya başlandı. Uluslararası Karting organizasyonların yönetimi İsviçre'de kurulan CIK (Uluslararası Karting Kurulu) tarafından yapılmaktadır.

    Kart Bölümleri
    Şasi
    Şasi genelde çelik tüpten yapılır. Süspansiyon bulunmaması sebebiyle şasi yeterince süspansiyon gibi esnek çalışmaktadır. Ve yeterince katı olması dönüşte hız kesmesini ve arkadaki pilota yol verilmemesini sağlamaktadır. Kart şasileri ABD'de 'Açık', 'Kafesli', 'Düz' ya da 'Ofset' olarak sınıflandırılır. Bütün CIK ve FIA şirketleri sınıflandırmada 'Açık' ve 'Düz'ü tercih etmektedirler.

    Açık kartlar kafesliye dönüştürülemez.
    Kafesli kartların kafesleri sürücülerin etrafını sarmaktadırlar; genellikle kirli(çamurlu) pistlerde kullanılır.
    Açık şasililerde pilot şasinin ortasına oturur. Açık şasiler sprint yarışlarında kullanılır.
    Ofset şasililerde pilot şasinin sol köşesine oturur. Ofset şasiler sadece sola dönüşlü oval pistlerde kullanılır.
    Şasilerde katılık farklı ve karakteristik yol tutuş durumuna olanak sağlar. Genellikle kuru zeminlerde daha katı şasiler tercih edilir. Islak zeminlerde daha esnek bir şasi tercih edilmektedir. En iyi şasi arkadaki barları katılaştırırken, önünde ve yanında eklenmiş ve ya yeniden harekete geçirilen uygun olan yarış durumuna hazırlar. Fren yapmaya erişilen disk freni birleştirilmiş arka dingillerden oluşur. Ön disk freni artan biçimde genel; bununla birlikte kesin sınıflar buna izin vermezler. Profesyonel yarış kartlarının genellikle ağırlıkları 75 ila 80 kg arası bütün dış sürücüleri kapsar. Avanti, Tony Kart, Trulli, Birel, CRG, Gillard, Intrepid, Kosmic, Zanardi ve ya FA Kart markaları biraz güzelce bilinen Avrupa'da imal edilen kaliteli kart şasi markalarına örnek verilebilir. Margay ise Amerikan kart şasi markası olarak örnek verilebilir.

    Motor
    Lunapark gibi mekanlarda kart motorları en çok 4 stroklu motorlar ve ya elektrikli motorlardır.Fakat yarış pistlerinde küçük 2 ve ya 4 stroklu motorlardır.

    Elektrikli kartlar düşük bakımlı, sadece kurşun asitli aküye ihtiyaç duymakla beraber içine tıkalı şarj dinamosunu düzenleyici bulunmaktadır. Bunların serbest kirletmeme, atmama ve sigara içmeme kuralları eklendiğinden beri, yarış pistleri artık kapalı alanlarda da yapılabilmektedir. Tamamen şarj edilmiş bir elektrikli kartlar 20 dakika boyunca bir pistte tur atabilmektedir.
    2-stroklu kart motorları gelişmiş yapılı imalata adanmıştır. Gelecek vaadeden IAME(Parilla,Komet), TM, Vortex, Titan, REFO, Yamaha ve Rotax gibi imalatçı markaları bulunmaktadır. Bu şirketler kartları 8 hp gücüne kadar tek silindirli 60 cc'lik birimden (Vortex tarafından geliştirilen MiniROK) 90 hp'lik çift 250 cc'lik motora kadar geliştirebilmektedirler. Bugün, en popüler kategorilerden bütün dünyada 'Dokun-ve-ilerle' (TAG) yöntemini 125 cc'lik birimlerde uygulanmaktadır. En son 125 cc'lik KF1 motorlarında elektronik olarak 16.000 rpm'de limitlendirilmiştir. Bugün bir çok su soğutmalı; bununla birlikte daha önce hava soğutmalı motorlar bu sporu domine etmiştir.
    4-stroklu motorlarda bulunan hava soğutmalı endüstriyel motor standart olabilmekte, bazen küçük modifikasyonlar ile bu 5 hp'den 20 hp'ye çıkabilmektedir. Briggs & Stratton, Tecumseh, Kohler, Robin ve Honda burada imalatçı markalardır. Bu markalar yarış için ve eğlence amaçlı kart uygulamaları için yeterli olabilmektedir. Bu markalar ayrıca çok güçlü dört-stroklu motor imalatçılar arasına Yamaha, TKM, Biland ve ya Aixro (Wankel motoru) 15 hp ile 48 hp güç sağlayan motorlar sunabilmektedirler. Bunlar 11.000 rpm ile pist etrafına yarışıp, imalatçıların belirli bir biçimde karting aracı ürettiklerini gösterir. Bu kartlar bazı Uluslararası Şampiyonalarda 2-stroklu sınıflarda gösterilebilirler.

    Transmisyon [değiştir]
    Kartların diferansiyel kutusu bulunmamaktadır. Diferansiyel kutusu eksikliği bir arka tekerleğin virajı alırken patinaj çekmesine; bu yüzden tasarlayarak erişilen şasilerin içinde kart virajı dönerken bir arka tekerleğin az oranda kalkmasıdır. Bu lastiğin yolu kavramasını eksiltmesini ve ya lastiğin pistten tamamen havalanmasını sağlar. Yayım gücü motordan iletilen arka dingillerin zinciri ile sağlanır. Her iki motor ve dingil dişlisi harekete edebilir; bunların oranına göre uyarlanmış olması pist biçimini en fazla kendi lehine kullanılması için yapılır. Eski günlerde, kartlar sadece direkman sürülüyordu, ama bunu kurma konusundaki güçlüklere kısa sürede neden olmuş merkezkaç debriyajı kulüp seviyesi sınıflar içindi. Kuru merkezkaç debriyajı şimdi pek çok kategorilerde kullanılmakta, (Rotax Max buna örnektir.) ve bu kategorilerde olma kuralı gibi baş ulusal sınıflar 125 cc'lik debriyajlı motorları Ocak 2007'den beri anahtarlamıştır.

    Lastikler
    Tekerlekler ve lastikler normal araba lastiklerinden çok daha küçüktür. Jantları genellikle magnezyum ve ya alüminyumdan yapılır. Lastikler viraj dönüşleri gücünü 2 G (20m/s2), buna bağlı olarak şasilerde, motorlarda ve motor montajında destekler. Diğer benzer motor sporlarında, kart lastikleri kullanım için değişik görünümlerde uygun pist koşullarına göre kullanılır:

    Çok geniş dişsiz lastikler, kuru havalarda kullanılır. Ulusal düzeyde yarışlarda bunlar biraz da en yumuşak ve en çok tercih edilen motor sporları lastiğidir. Bazı araba lastiği imalatçı şirketleri, örneğin Bridgestone, Dunlop ve ya Maxxis, kartlar için lastik yapmaktadırlar. Bunlar ayrıca belirli kart lastiği imalatçıları ki onu içeren MG, MOJO,ve Vega'dır. Geniş dişsiz kart lastiği birçok değişik bileşenleri ortaya getirir. Çok yumuşaktan (maksimum tutuş) çok serte (eğlence ve kiralık olanlar için, en az tutuşlu fakat uzun süreli dayanan.) kadar bileşeni vardır.
    Yağmur lastikleri, ya da "ıslak", ıslak havalar içindir. Bunlar oluklu, yumuşak bileşenlerden elde edilen, ve geniş dişsiz lastiklerden daha darlardır. Bütün yarışların yağmur lastikleriyle (kuru olsa da) yarışmasına izin verilmez.
    Özel olarak, çivili lastikler buzlu durumlarda kullanılırken; ve ya "kesintililer" yüksek tutuş kirli/balçıklı otoyollarda kullanılır. Kesintililer geniş dişsiz lastiğin çark(ve ya tomar) kullanılarak elle en iyi şekilde kullanılabilinen hale getirilmesidir.

    Harici kontroller
    Karting araçlarının eğlence parklarında kullanılması, açıktan olan elektrik kontrollerinin uzak hız limitleyicilere yardım edenleri daha güvenli bir yere terfi ettirip etkinlik kontrollerini oradan yapmalarına bağlıdır. Bir kaza olayı sırasında ve ya kontrol yarışçısının dışında pist akıbeti uzaktan yavaşlatılabilir ya da bütün araçları tamamen pist aracılığıyla radyo kontrolleri ile durdurabilir. Bu uzak hız kontrolu ayrıca genç sürücülerin hız yavaşlatma limitlerini yapabilir, o yarıştan ibaret olan sadece yetişkinlerin daha yüksek bir hızda yarışmalarına izin verirdi. Bu kontroller (yalnızca biri değil) elektriği ve motor kartlarını yakardı.



    Türkiyede Karting
    1970'li yılların ortalarında ÜstBostancı Go-kart Pisti hizmete girdi., İstanbul Karting Kulübü'nün de kurulmasıyla birlikte ilk ciddi pistine 1980'lere doğru kavuştu. 1987 yılında Cem Hakko'nun öncülüğünde tekrar canlandı ve Tuzla Karting Pisti'nin yapılmasıyla önlenemez bir yükselişe geçti. Tuzla Karting Pisti Avrupa standartlarına uygun olarak inşa edilmiştir ve 'C' tipi lisansı ile uluslararası organizasyonları düzenleme hakkına sahiptir. İlk uluslararası karting yarışı Türkiye'de ancak 1988 yılında koşulabildi. Formula 1 Şampiyonası'nda 1995 yılında Williams Renault ve 1996'dan beri McLaren için yarışan David Coulthard, Tuzla'da düzenlenen bu ilk uluslararası yarışta yer aldı.

    1992'de İstanbul Motorsporları Kulübü kurulduktan sonra İstanbul'daki karting organizasyonları, İMK'nın sorumluluğu altında düzenlenmeye başladı. Körfez Pisti'nde ise 1995'ten beri resmi karting yarışları yapılmaktadır. Bu pistin küçük bir bölümünde bulunan Karting pisti, otomobil yarışlarının olmadığı zamanlarda kullanılabilmektedir. 1998 yılında İzmir, Ankara ve Adana'da yapılan pistlerde Türkiye Karting Şampiyonası yarışları yapılmaya başladı. Resmi yarışların yanı sıra Istanbul icinde (Topkapı, Büyükçekmece, Tatilya) Adana, Bodrum, Antalya, Alanya, Kuşadası, Çeşme'de de ticari amaçlı küçük karting pistleri açıldı. En son Bursa Nilüfer'de yeni bir karting pisti hizmete girdi.

    Hoş bir hobi olmanın dışında karting, motor sporlarına başlamak için de sağlam bir temel hazırlıyor. Birçok ralli veya Formula pilotu bu spora karting yaparak başlamış. Bunlara örnek olarak 1994-1995 Formula1 Dünya Şampiyonu Michael Schumacher ve kardeşi Ralf Scumacher'i verirsek herhalde yeterli olur. Hatta Michael Schumacher, Köln'ün 30 km kadar dışında uluslararası standardlara sahip büyük bir go-kart pistinin sahibi aynı zamanda.

    Başlangıçta kullanacağınız araçlar 5,5-6 HP güç üretebilen 160 cc hacminde tek taraflı motorlara sahip. En fazla 75 km/s hıza ulaşabilseler de pist içinde bu hız ortalama 40-50 km/s. Türkiye'de profesyonel anlamda bu sporu yapmak istiyorsanız Türkiye Otomobil ve Motor Sporları Federasyonu'ndan lisans almanız gerekiyor. Bu alanda profesyonel yarışlar ise Tuzla Pisti, Körfez Pisti ve İzmir Pisti'nde yapılıyor. Bu tür yarışmalarda araçlar 120 km/s hıza ulaşabiliyorlar.

    Bu sporu amatör olarak yaparken özellikle belirli bir giysi giymeniz gerekmiyor ama mutlaka bir kask takmak zorundasınız. Ayrıca kullanacağınız kask başınıza tam olarak oturmalı, aksi takdirde bir çarpma anında başınızdan fırlayabilir ve bu da yarışın geri kalan bölümünde, önemli bir risk taşımayan bu sporu sizin için tehlikeli bir hale getirebilir. Araçların ulaşabildikleri hız başlarda pek tatmin edici görünmese de go-kartlar yere çok yakın olduklarından kendinizi daha hızlı gidiyormuş gibi hissetmenizi sağlıyor.
#30.03.2010 19:09 0 0 0