Neftin necə yaranması Quranda

Son güncelleme: 05.04.2010 15:51
  • Rəbbinin Uca ismini zikr et, ki O, yaratdı, 'bir düzən içində biçim verdi', təqdir etdi, böyləcə yol göstərdi, 'yamyaşıl-otları' çıxardı. Ardından onu quru, qara bir vəziyyətə saldı. (A'la Surəsi, 1-5)

    Bilindiyi kimi neft, dənizlərdəki və həmçinin qurudakı bitki və heyvanların çürüdükdən sonraki qalıqlarından əmələ gəlir. Bu qalıqlar dəniz yatağında milyonlarca il boyunca çürüdükdən sonra, geriye yalnızca yağlı maddələr qalır. Palçıq (torpaq) və böyük qaya laylar› altında kalan yağlı maddələr də neft və qaza dönüşür. Yer qabığındakı hərəkətlənmələr bəzən dənizlərin özündə neft saxlayan lay süxurlarının minlərcə metr dərinə basdırılmasına səbəb olar. Əmələgəlmiş neft də bəzən qaya təbəqələrindəki məsamələrdən sızaraq kilometrələrcə dərindən üzə çıxar və burada buxarlanaraq (qaz halına dönüşərək) geriyə qatı bir qalığ buraxır.


    A'la Surəsi'nin ilk dörd ayətində diqqət çəkən üç önəmli məqam neftin əmələ gəlmə mərhələləri ilə son dərəcə parelellik içindədir. Öncəliklə otlaq, çayır mənalarına gələn "əlməra" ifadəsi ile neftin əmələ gəlməsində orqanik (orqanik - yəni üzvi qalıq,bitki və heyvan qalıntıları) kökənli maddələrə işarə olmasına son dərəcə böyük ehtimal verir. Ayətdə ikinci diqqət çəkən kəlmə isə qara rəngə çalan yaşıl, yaşıla çalan qara rəng,qarabuğdayı, əsmər və s. bu tipli rəngləri tərif etmək üçün istifadə edilən "ahva" kəlməsidir.Bu kəlmə də yer altında yığılan bitki qalıqlarının mühitin təsirindən çürüyərək zaman içində qara rəngə dönüşülməsi olaraq düşünülə bilir. Çünki bu kəlmələr üçüncü bir kəlmə ilə -"qusaən"lə- dəstəklənməkdədir. Bir sıra kitablarda çör-çöp, süprüntü olaraq təfsir edilən "qusaən" kəlməsi, sel suyunun otları,çöpləri bir-birinə qataraq sürükləyib gətirdiyi və dərələrin ətrafına atdığı ot, çöp, yarpaq və köpük kimi qarışım anlamına da gəlməkdədir. Bu kəlmə, "kusma", "qaytarma " anlamından ötrü bəzi qaynaqlarda "selin (maye axınının) qusuşu" olaraq tərcümə edilməkdə və torpağın nefti qusması olaraq tərif edilməkdədir. Necə ki, neftin əmələ gəlməsi və onun ortalığa çıxma şəkli, köpüklü görünüşü, rəngi göz önündə tutulduğunda, ayətlərdə istifadə olunan kəlmələrin nə qədər hikmətli olduğu daha aydın başa düşülməkdədir.

    Görüldüyü kimi ayətdəki bitkinin qara və yanar bir mayeyə dönüşməsi neftin əmələ gəlməsi prosəsi ilə son dərəcə bənzərdir. Neftin əmələgəlməsi barədə heç bir məlumat olmadığı birdönəmdə, belə bir uzun illər çəkən bir prosesin bu cür tərif edilməsi, şübhəsiz Quranın Allahın sözü olmasını bir daha sübut edir
#05.04.2010 15:51 0 0 0