Selenyum Elementin Kimyasal ve fiziksel özellikleri

Son güncelleme: 02.05.2010 23:43
  • Sembol: Se
    Atom numarası: 34

    Atom ağırlığı: 78.96 g/mol

    Oda koşullarında (25°C 298 K): Gri renkli katı

    A ****l

    p-blok elementi

    Selenyum ilk olarak 1817 yılında Jons Jacob Berzelius tarafından keşfedilmiştir.

    Bakır selenyum mineralinin sodyum karbonat varlığında oksidasyonu sonucunda Na2SeO3 bileşiği elde edilir.

    Cu2Se + Na2CO3 + 2O2 à 2CuO + Na2SeO3 + CO2

    Bu elde edilen bileşiğin sülfürik asit ile asitlendirilmesi sonucunda H2SeO3 oluşur. H2SeO3'in SO2 ile reaksiyonu sonucunda Se elde edilir.

    H2SeO3 + 2SO2 + H2O à Se + 2H2SO4

    Ayrıca suda çözünen selen bileşiklerinin indirgenmesi ile elde edilir.

    Fiziksel Özellikleri
    Yoğunluğu: 4.819 g/ml

    Erime noktası: 221°C (494K)

    Kaynama noktası: 685°C (958K)

    Molar hacmi: 16.42 ml/mol

    Mineral Setliği: 2.00

    Isı iletkenliği(300K): 0.0204W cm-1 K-1

    Özgül ısı: 0.320 J g-1 K-1

    Buharlaşma Entalpisi: 26 kJ mol-1

    Atomlaşma Entalpisi: 227 kJ mol-1

    Kimyasal Özellikler
    Elektronik konfigürasyonu: [Ar].3d10.4s2.4p4
    Kabuk yapısı: 2.8.18.6
    Elektronegatiflik: 2.55 (Pauling birimine göre)
    3.01 (Sanderson elektronegatifliğine göre)
    Elektron ilgisi: 195 kJmol-1
    Atomik Yarıçapı: 115 pm (103 pm hesaplama ile)
    İyonlaşma enerjisi

    I. İyonlaşma Enerjisi
    941 kJ/mol

    II. İyonlaşma Enerjisi
    2045 kJ/mol

    III. İyonlaşma Enerjisi
    2973.7 kJ/mol

    IV. İyonlaşma Enerjisi
    4144 kJ/mol

    V. İyonlaşma Enerjisi
    6590 kJ/mol

    VI. İyonlaşma Enerjisi
    7880 kJ/mol

    VII. İyonlaşma Enerjisi
    14990 kJ/mol


    Oksidasyon sayısı: -2, 4, 6

    İzotopları:

    İsotop
    Yarılanma süresi

    72Se
    8.4 gün

    73Se
    7.1 saat

    74Se
    Kararlı

    75Se
    119.78 gün

    76Se, 77Se, 78Se
    Kararlı

    79Se
    1.13x106 yıl

    80Se
    Kararlı

    81Se
    18.5 dakika

    82Se
    1.08x1020 yıl

    83Se
    22.3 dakika

    84Se
    3.3 dakika


    İndirgenme Potansiyeli:



    Kullanım Alanları

    Elektrik iletkenliği ışık ile değiştiğinden fotosellerde,
    Fotoiletken özelliği nedeniyle fotokopi makinalarında,
    Seramikte ve renkli cam üretiminde renk vermek için,
    Çelik üretiminde katkı maddesi olarak,
    A.C akımı D.C akıma çevirme özelliğinden dolayı bir çok uygulamada kullanılmaktadır.

    Reaksiyonları

    Hava ile Reaksiyonu

    Selenyum havada mavi alev vererek yanar ve selenyum (IV) oksit oluşur.

    Se8(k) + 8O2(g) à 8SeO2(k)

    Halojenler ile Reaksiyonu

    Selenyum flor ile yanarak selenyum (VI) florür bileşiğini oluşturur.

    Se8(k) + 24F2(g) à 8SeF6(s) [portakal]

    Selenyumun (CS2 içerisindeki çözeltisi ) klor ve brom ile reaksiyonu sonucunda aşağıdaki bileşikleri oluşur.

    Se8 + 4Cl2 à 4Se2Cl2(s) [portakal]

    Se8 + 4Br2 à 4Se2Br2(s) [portakal]

    Belirli şartlar altında halojenler ile reaksiyonu sonucunda

    Se8(k) + 16F2(g) à 8SeF4(k)

    Se8(k) + 16Cl2(g) à 8SeCl4(k)

    Se8(k) + 16Br2(g) à 8SeBr4(k)

    Se8(k) + 16I2(g) à 8SeI4(k)

    bileşikleri oluşturur.

    Asit ile Reaksiyonu

    Selenyum yükseltgen olmayan asitlerle reaksiyon vermez.
#02.05.2010 23:43 0 0 0