1935 yılında sıcak bir yaz günüydü.
Her şey Mimar Sinan'ın ölümünden tam 347 yıl sonra
1 Ağustos günü oldu.
Tarihin yetiştirdiği en büyük mimari deha Mimar Sinan'ın
kafatası mezarından çıkarıldı.
Mimar Sinan'ın kafatası mezarından nasıl ve neden çıkarıldı?
Kim çıkardı? Kafatası şimdi nerede?
İşte Mimar Sinan'ı kayıp kafatasının sırlarla dolu hikayesi...
3 AKADEMİSYEN MEZARI KAZMAYA BAŞLIYOR
"1935'te Ankara'dan İstanbul'daki Süleymaniye Külliyesi'ne
3 kişi geliyor" diyen Marmara Üniversitesi Sanat Tarihi
Bölüm Başkanı Prof. Dr. Selçuk Mülayim, Sinan'ın
kafatasının mezarından nasıl çıkarıldığını şöyle anlatıyor:
-- "Türk Tarihini Araştırma Kurumu üyeleleri Hasan Ferit Çambel,
Atatürk'ün manevi kızı Afet İnan ve Şevket Aziz Kansu,
Süleymaniye külliyesine gelip Sinan'ın mezarını
kazmaya başlıyor.
KAFATASINI ÖLÇÜYORLAR
Mezarı dikkatle kazıyorlar. 1-2 metre sonra iskelet dağılmış
olarak fakat kafatasını sapasağlam buluyorlar.
Antropolog Şevket Aziz Kansu derhal fırçasıyla kafatasının
tozunu toprağını temizliyor. Pergeli ve ölçüm aletleriyle
kafatasını ölçüyor. Kafatasının brakisefal olduğunu anlıyor.
Ve arkadaşlar Sinan Türk'tür diyor."
KAFATASI NEDEN MEZARDAN ÇIKARILDI?
Mimar Sinan'ın kafatasının neden mezarından çıkarıldığı
sorumuzu ise Prof. Dr. Selçuk Mülayim şöyle açıklıyor:
-- "1930'lu yıllardan itibaren Avrupa'da ırkçılık yükseliyor.
1935--37 yılında başta Almanya olmak üzere ırkçılığın
nerelere tırmandığını biliyoruz. İkinci Dünya Savaşı'nı
patlatıncaya kadar yükselen bir gerilim var.
Marmara Üniversitesi Sanat Tarihi Bölüm Başkanı Prof. Dr.
Selçuk Mülayim, dönemi şöyle anlatıyor:
-- "Batıda o dönemde şöyle bir kanı var.
Beyaz ırktan olmayan hiç kimse uygarlık tarihinde yüksek
noktalara ulaşamaz. Avrupa ülkelerinde o günlerde dünyanın
en büyük mimarı olarak kabul edilen Mimar Sinan sizden
değil iddiası vardı. Bu şekilde onlarca kitap var.
Mimar Sinan'ı Macar, Ulah, Sırp ve Avusturyalı gibi
Avrupa'da bir yerlere bağlıyorlardı."
Mimar Sinan bu topraklarda doğdu.
Kayseri Ağırnas doğumlu.
Batıdaki iddialar karşısında Ankara'daki Türk Tarihini
Araştırma Kurumu daha sonraki adı Türk Tarih Kurumu
olacak olan kurum
"Mezarını açıp kafatasına bakalım"
HAYAL ANTROPOLOJİ MÜZESİ
Mimar Sinan'ın kafatasının mezarından çıkarılmasıyla ilgili
o dönemde gazetelerde haberlerin yer aldığına işaret eden
Marmara Üniversitesi Sanat Tarihi Bölüm Başkanı Prof.
Dr. Selçuk Mülayim,
-- "Şevket Aziz Kansu, kafatasının kurulacak Antropoloji Müzesi'ne
konulacağını söylüyor. Ama hiçbir zaman Antropoloji Müzesi
kurulmuyor. Mimar Sinan'ın kafatası da kayıp.
İşte tartışmalar buradan çıkıyor. Nerede, kim kaybetti,
nasıl kayboldu?" diyor.
KAZIDAN BİR GÜN SONRA NELER YAŞANDI?
Prof. Dr. Selçuk Mülayim, kazıdan tam bir gün sonra
yaşananları şöyle anlatıyor:
-- "Atatürk İstanbul'dadır.
Florya Köşkü'ne gelmektedir.
Kazıyı gerçekleştiren heyet heyecanla Köşke gidiyor.
Yanlarında bu defa General Kazım Dirik de var.
Ağustos ayı sıcak bir gün. Akşam yemeği yeniyor.
Uzun ve hararetli konuşmalardan sonra konu buraya geliyor.
Yaptıkları işi heyecanla anlatıyorlar."
ATATÜRK'ÜN BIRAKTIĞI NOT
-- "O gün Florya Köşk'ünde Atatürk'ün tepkisi ne oluyor
bilmiyoruz" diyen Prof. Selçuk Mülayim,
-- " Bununla ilgili hiçbir kayıt yok.
Ancak el yazısıyla bir belge var elimizde.
Atatürk kağıdı alıp sadece şunları yazıyor.
'Türk Tarihi Araştırma Kurumu'na
Sinan'ın heykelini yapınız.
Gazi Mustafa Kemal. "
Sadece iki satır.
Atatürk böyle bir istekte bulunuyor.
Aradan 20 yıl geçiyor.
Sinan'ın ilk heykeli Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya
fakültesinin bahçesinde 1957'de açılıyor.
İşte banknotlarımız üzerinde de basılan
Sinan resmi bu heykeldendir.