Batı Nil Virüsü Nedir

Son güncelleme:
  • Batı Nil Virüsü tanimi - Batı Nil Virüsü hakkinda - Batı Nil Virüsü tedavisi - Batı Nil Virüsü hakkinda bilgiler
    Batı Nil Virusu; insanlar, atlar, kuşlar ve vahşi hayvanlarda çeşitli nörolojik semptomlara neden olan ve artropotlarla bulaşan bir
    flavivirustur. Virus; Amerika, Asya, Afrika ve Avrupa'da, özellikle Akdeniz'e sınırı olan ülkelerde insanlar ve köpek, at, kuşlar gibi
    çeşitli hayvanlarda hafif ateşli hastalıklar, meninjit, ensefalit ya da ölümlerin nedenidir. Bu derlemede; virusun etiyolojisi, patogenezi,
    belirtileri ve tanı yöntemlerinden sözedilmektedir.

    Son yıllarda özellikle Amerika Birleşik Devletleri (ABD),
    Asya, Afrika, Orta-Doğu, Balkanlar, Doğu ve Güney-
    Avrupa'da insanlar, atlar, köpekler ve kanatlı hayvanlarda
    ölümlerle sonuçlanan Batı Nil Virusu (BNV). İnfeksiyonlarına
    rastlanmaktadır.
    Virus çeşitli nörolojik semptomlarla karakterize bir infeksiyon
    oluşturur. Etken ilk olarak 1937 yılında, Orta Afrika
    ülkelerinden Uganda'da Nil Nehri'nin batı kısmlarında
    infekte bir kadından izole edilmiştir. Vahşi kuşlar ve
    arthropotlar virusun esas vektörüdür (1, 2).
    Etiyoloji ve Epidemiyoloji
    Batıl Nil Virusu, taksonomik olarak Flaviviridae familyasının
    Flavivirus cinsinde yer alır (1-3). Etken aynı zamanda
    Japon Ensefalit Virusu (JEV), St. Louis Ensefalit
    Virusu (SLEV), Murray Vadisi Ensefalit Virusu (MVEV).
    ve Kunjin Virusu'nun da içinde bulunduğu JE serokompleksi
    içinde yer almaktadır (1, 2). Virus, ikozahedral
    simetrili, zarflı, pozitif polariteli tek iplikçikli bir RNA virusudur.
    Yaklaşık 12000 nükleotite sahiptir (1, 2). Virion
    çapı 45-50 nm büyüklüğündedir (3-5). Dış ortamlara dayanıklı
    olmayan BN virusu, ısı, lipit çözücüler veya deterjan
    içeren dezenfektanlar içinde süratle inaktive olur (3, 4).
    Virusun ilk orijinal izolasyonunun yapıldığı 1937 yılından
    günümüze kadar çeşitli dönemlerde epidemilerine rastlanmıştır.
    İsrail'de 1951, 1954 ve 1957 Güney Afrika'da
    1974 yılında BNV epidemileri görülmüştür (1). 1974-1994
    yılları arasında rastlanmayan BNV infeksiyonları; 1994
    yılında Cezayir'de, 1996 yılında Fas ve Romanya'da,
    1997 yılında Çek Cumhuriyeti ve Tunus'ta, 1998 yılında İtalya'da, 1999 yılında Rusya, ABD, ve İsrail'de; 2000
    yılında da Fransa, İsrail ve ABD'de insanlarda ve atlarda
    ani salgınlar şeklinde ortaya çıkmıştır. İnsanlarda Romanya'da
    393, Rusya'da 942, ABD'de 73, İsrail'de 419
    olgu doğrulanmıştır (1). Ayrıca insanlarda meydana gelen
    salgınlarla birlikte özellikle A.B.D ve İsrail' de çok
    sayıda kanatlı hayvan ölümleri görülmüştür.
    Virus, genetik olarak iki dizilim göstermektedir. Dizilim-1,
    sadece klinik olarak insan ensefalitlerine neden olur.
    Dizilim-1 BN viruslar, Afrika, Avrupa, Hindistan, Kuzey
    Amerika ülkelerinde izole edilmiştir. Dizilim-2 BN viruslar
    ise ensefalit oluşturmaz ve enzootik olarak sadece
    Afrika'da izole edilmiştir. Dizilim-1 BN viruslarının, ilk
    olarak 1996 yılında Romanya'da Rom96 suşu izole edilmiştir.
    İsrail'de 1998 yılında izole edilen Isr98 suşu, ABD'
    de 1999 yılında izole edilen NY99 suşu, Rom 96 benzeri
    bir BN virusudur. 2000 yılında görülen BNV epidemileri,
    Rom96, Isr98, NY99 suşlarının ortak sirkülasyonu sonucu
    şekillenmiştir (1).
    Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Romanya ve İsrail'de
    salgınlarda saptanan nörolojik semptomlara %5 -14
    arasında değişen yüksek bir mortalite oranı eşlik etmiştir.
    Atlarda infeksiyon aynı insanlarda olduğu gibi infekte
    artropotların ısırması ve sokması ile oluşur ve atlarda
    2003 yılında mortalite oranı yaklaşık %35 olan 14 000
    üzerinde BNV olgusu saptanmıştır (5). Batı Nil viruslarının,
    kedi ya da köpeklerde infeksiyon oluşturmadığı
    düşünülse de, yapılan serolojik ve virolojik araştırmalarda
    köpeklerin de infekte olduğu görülmüştür. Batı Nil
    Virusu, kümes hayvanları ve vahşi hayvanlarda da
    görülmektedir (6).
    Virus, doğal vektör olarak sivrisinek, kene gibi arthropotlar
    ile kanatlı hayvanları kullanır. Genel olarak Cu/ex,
    Aedes cinsi sivrisineklerle yabani ve evcil kuşlar arasındaki
    sirkulasyon infeksiyonu yaymaktadır. Argus ve
    Hyolemma cinsi keneler de virus ile infekte olmaktadır
    (4). İnfeksiyon spektrumunda insanlar başta olmak üzere
    özellikle atlar, köpekler, vahşi ve evcil kanatlı hayvanlar,
    koyunlar, develer ile deney hayvanları yer almaktadır.
    Batı Nil Virusu infeksiyonunda yayılma, artropot-infekte
    kuşlar-artropot siklusu yolu ile olur (5). İnsanlara bulaşma,
    özellikle infekte Culex cinsi sivrisineklerin insanı
    ısırması yolu ile olur. Keneler kanlarında yoğun virus
    olan infekte kuşlardan beslendikleri zaman infekte hale
    gelirler. İnfekte sinek ve keneler konakçıdan beslenirken,
    BNV yayılmasında önemli rol oynayabilir (5).
    Yapılan çalışmalar özellikle kuru ve sıcak yaz mevsiminde
    insanlarda ve atlarda BNV infeksiyonu arttığını
    doğrulamaktadır (1).
    Patogenez ve Patoloji
    Batı Nil Virusu infeksiyonu flavivirus benzeri patogenez
    gösterir (2). Virus replikasyonu ve yayılmasında konakçı
    ve vektör ilişkisi önemli yer tutar ve vektörlerin çoğunda
    patolojik değişiklik yapmaz (2). Artropotlar beslenmek
    amacıyla infekte konakçıdan kanı emerler.Kan yolu ile
    alınan virus ilk olarak artropotların mesenteronal epitel
    hücrelerini infekte eder ve çoğalır. Daha sonra tükrük
    bezlerinde çoğalmaya devam ederek buradan konakçıya
    ısırma-sokma yolu ile subkutan olarak girer (2). İlk replikasyon
    yeri subkutan Langerhans dendritik hücreleridir
    (4, 5). Dendritik hücreler bölgesel lenf düğümlerini
    infekte ederken interferon tip 1ve tip-2 salgılayarak kontagiyöz
    yayılmayı sınırlandırır (4). İnfekte lenf düğümlerinde
    virus makrofajlar, B hücreleri, folikuler dendritik hücrelerin
    yer aldığı hücrelerde replike olur. Daha sonra infeksiyöz
    virus afferent kanallara çıkar ve torasik kanal aracılığıyla
    dolaşıma katılarak viremi oluşturur (4, 5). Viremi
    esnasında bir çok ekstranöral doku hematojen yolla virus
    tarafından infekte edilir ve bu dokulardan virusun Salınımı
    viremiyi devam ettirir (5). Virus sinir sistemine ulaştığı
    devrede hücrelerde fonksiyon bozukluğu, erimeye,
    dokularda yangıya neden olur (2). Virusun beyine girişi,
    viremik faz sırasındadır, ancak doğal infeksiyon süresince
    virus partiküllerinin kan-beyin bariyerini nasıl geçtiği
    hala bilinmemektedir (2, 4, 5).
    Ölümcül BNV infeksiyonunun patolojik bulguları beyinde
    yaygın bir yangı ve spinal kordonda küçük hemorajilerle
    yaygın bir nöronal dejenarasyondur (3).
    Batı Nil Virusu infeksiyonunda şekillenen meningo-ensefalitten
    ölen dört hastanın postmortem patolojik bulgularının
    perivasküler ve leptomeningial kronik bir yangı,
    mikrogliyal nodüller, öncellikle özellikle temporal loplar
    ve beyin alt taraflarını içine alan nörönofaji şeklinde
    olduğu belirtilmiştir. Bu bulguların polio benzeri paralize
    sahip hastaların spinal kordonlarında da göze çarptığı
    vurgulanmıştır (8).
    Belirti ve Bulgular
    Doğal olarak oluşan infeksiyonlarda inkubasyon periyodu
    2-15 gün arasındadır olup genel olarak 1-6 gündür (2, 3).
    Batı Nil Virusu infeksiyonu bir çok olguda hafif şiddetle
    seyreder (3). Sivrisinek ısırıkları ile infekte olan bir çok
    kişide hastalık asemptomatik seyirli olabilir. Batı Nil Virusu
    infeksiyonlarının semptomları başağrısı, ateş, vücutta
    ağrı, deride kızarıklıklar, lenfadenopati şeklinde görülmektedir.
    Daha şiddetli olgularda başağrısı ile birlikte
    görülen yüksek ateş, vücut kaslarında zayıflık, boyunu dik tutamama, uyuşukluk, zihinsel karışıklık, koma, kas
    titremeleri, konvülziyonlar ve sonuçta paraliz şekillenir
    (8-11). Mortalite oranı %3-15 arasında değişmektedir.
    Yüksek mortalite genellikle yaşlı insanlarda (50 yaş ve
    üzeri). görülmektedir (3).
    2000 yılında özellikle ABD' de yukarıdaki semptomlarla
    seyreden 19 BNV infeksiyonu olgusunda ateş %90,
    başağrısı %58, boyunu dik tutamama %21, durumda
    değişiklik %58, kaslarda zayıflık %42, serebellar anomaliler
    ise % 11 oranında saptanmıştır (10). İsrail'de 2000
    yılında saptanan 417 BNV olgusunda hastaneye yatırılan
    233'ünde yüksek ateş %98.3, başağrısı %57.9, koma
    durumu %16.7, gastro-intestinal semptomlar %18.5, nörolojik
    semtomlar %9.4 oranında saptanmıştır; hastalardan
    mortalite oranı %14.1 ve ölen hastaların %87.9'u 70
    ve üzeri yaş grubunda idi (8). Nörolojik semptomlar
    dışında nadir de olsa miyokardit, pankreatit ve fulminant
    hepatit karşılaşılan diğer komplikasyonlardır (3).
    Batı Nil Virusu, hayvanlarda özellikle özellikle atlarda
    önemli bir infeksiyon oluşturur (12-14). Virus ile infekte
    artropotlar tarafından ısırılan ya da sokulan atların
    çoğunda virus klinik bir tablo oluşturmayabilir. Atlarda
    infeksiyon esnasında görülen semptomlar halsizlik, istem
    dışı tremorlar, kısmi paraliz, ekstremitelerde zayıflama
    şeklindedir (12, 14). Virus ile infekte olan ve klinik hastalık
    tablosu gösteren atlarda %35-40 oranda ölüm şekillenir
    ya da hastalığın komplikasyonlarından dolayı ötönazi
    uygulanır. İyileşme görülen atlarda kalıcı nörolojik
    semptomlar oluşur.
    Tanı ve Ayırıcı Tanı
    Batı Nil Virusu, bir flavivirustur ve JE serokompleksi içind-e
    yer alır. Flaviviruslar, % 70 ya da daha yüksek oranda
    oranda antijenik yakınlık gösterir ve çapraz reaksiyon
    verebilir (15). Bundan dolayı, BN'nu JE-serokompleksinden
    ayırmak için plak redüksiyon nötralizasyon testi
    (PRNT), ELISA, indirekt immunofloresans testi (IFAT).
    ve özellikle BNV spesifik RNA sekanslarının kullanıldığı
    polimeraz zincir reaksiyonu (PCR). gibi spesifik testler
    kullanılır (16-20).
    İnfekte insanlarda BNV özellikle klinik belirtilerinin başlamasından
    itibaren 10. güne kadar, immünsüprese hastaların
    kanlarından ise 28. güne kadar izole edilebilir (21).
    Batı Nil Virusu'nun teşhisi için en iyi tanı yöntemlerinden
    biri, infeksiyonunun semptomlarının görülmesinden 8-21
    gün arasında alınan beyin-omurilik sıvısı (BOS) ve serum
    örnekleriyle yapılan MAC (IgM-Antibody Captured)-
    ELISA testidir. Basit ve %95 oranında duyarlı bir testtir
    (22). Akut ve iyileşme evrelerinde en az iki hafta ara ile
    çift serum örneklerinin test edilmesi infeksiyonun laboratuvar
    teyidini sağlar. IgM antikorları genellikle sağlam bir
    kan-beyin bariyerini geçemediğinden, BOS örneğinde
    görülen BNV spesifik IgM pozitif antikor titresi, santral
    sinir sistemi infeksiyonunu doğrular (22). Serum örneklerine
    PCR testi ve BOS örneklerinden yapılan viral kültürler,
    BNV tanısında düşük duyarlılık gösterdiklerinden
    rutin tanı yöntemi olarak kullanılmamalıdırlar (22). ELISA
    ve PRNT testleri kullanılarak serolojik olarak BNV pozitif
    olarak saptanan BOS ve serum örnekleri PCR yöntemi
    kullanılarakta test edilmiş ve PCR tekniği ile BOS örnekleri
    %57 oranında, serum örnekleride % 14 oranında
    PCR yönünden pozitif bulunmuştur (3). Polimeraz zincir
    reaksiyonu testi beyin ve diğer dokularda BNV antijenlerinin
    saptanmasında ve flavivirusların identifikasyonunda
    yüksek duyarlılığa sahip testtir (16). Son yıllarda geliştirilen
    TaqMan deney sistemleri, klasik PCR yöntemlerine
    göre daha duyarlı sonuç vermekte ve daha iyi kantitasyon
    sağlamaktadır (16). Lanciotti ve ark(16). yaptıkları
    bir çalışmada, TaqMan-RT-PCR tekniğinin klasik PCR
    tekniğine nazaran daha hassas olduğunu ortaya koymuşlardır.
    Bu teknoloji insan serum, beyin dokusu, sinek
    havuzları ve kanatlı dokularını içeren bir çok klinik örnekte
    BNV saptanması için kullanılabilir.
    Batı Nil Virusu infeksiyonlarının tanısında ve konfirmasyonunda
    CDC (Centers for Disease Control). serolojik testleri
    içeren, PCR reaksiyonuna dayanan ve viral izolasyonlardan
    oluşan kriterler oluşturmuştur (22, 23). Bunlar:
    1) BOS örneklerinde MAC (IgM-Antibody Captured)-ELISA
    yöntemi ile IgM antikorların saptanması;
    2) En az 14 gün ara ile alınmış çift serum ya da BOS
    örneklerinde BNV için PRNT ile saptanan edilen dört
    katlı bir antikor titresi artışı;
    3) BN virusu için spesifik IgM ve Ig G antikorlarının tek
    serum örneğinde saptanması;
    4) İnfekte insan ve hayvanlardan alınan beyin, spinal
    kordon dokuları, kan, BOS ya da diğer vücut sıvılarından
    BNV'nun RT-PCR, TagMan ve NASBA
    (Nücleic Acid Sequence Based Amplification). Yöntemlerini
    içeren nükleik asit arama yöntemleri ile
    izolasyonunu içermektedir (22, 23).
    Hemaglütinasyon inhibisyon (HI) ve indirekt immunofloresans
    antikor (IFA). Testlerinin de flavivirus antikorlarının
    saptanması için CDC tarafından önerilen yöntemler
    arasındadır (23). Hemaglütinasyon inhibisyon testi uygulayan
    laboratuvarlar rekombinant BNV antijenlerinin bu
    yöntem için uygun olmaması nedeniyle CDC'den sağlanan fare beyinde üretilmiş BNV antijenlerini kullanmalıdır
    (23). Flaviviruslar arasında çapraz reaksiyon
    oluşması nedeniyle, ELISA ile serolojik olarak pozitif
    örneklerin PRNT testi ile BN virusu yönünden doğrulanması
    yapılmalıdır (23).
    Hayvanlarda yapılan serolojik tanı yöntemleri insanlar
    için uygulananlar için aynıdır. Teknik olarak zor daha zor
    olsa da PRNT ve HI testleri türe bağımlı olmamaları
    açısından daha kullanışlı olabilirler. Batı Nil Virusu
    izolasyonu için devamlı memeli hücre kültürleri ya da
    haşere hücre kültürleri kullanılmalıdır (2, 23). Batı Nil
    Virusu BHK-21 ve Vero gibi devamlı hücre kültürlerinde
    sitopatojenik etki (CPE) oluşturarak ürer (2). Haşere
    orijinli hücre kültürlerinde ise CPE oluşturmayabilir; bu
    nedenle immunfloresans testi ile desteklenmelidir (23).
    Batı Nil Virusu ile ilgili çalışmalar ve araştırmalar, güvenlik
    seviyesi 3. derece olan laboratuvar (BSL-3, Biosafety
    Level -3). koşullarında yapılmalıdır (21, 23).
    Bir çok olguda, BNV'nun neden olduğu ensefalitler, diğer
    arboviral ensefalitlerden ayrılamaz. Ayırıcı tanı açısından
    BNV meninjitleri, enteroviruslar, HSV-2, HIV nedenli meninjitler
    ile sulfonamit ve non -stereoit yangısel ajanların
    neden olduğu meninjitlerden ayırmak önemlidir (3).
    Veteriner hekimler özellikle kuduzdan ayırt etmelidir
    Tedavi ve Korunma
    Batı Nil Virusu infeksiyonunun bilinen bir tedavisi yoktur
    (24, 25). İnfeksiyonun tedavisi önce destek tedavisi şeklinde
    olmalıdır (22). Batı Nil Virusu ensefali olan hastalar
    hastaneye yatırılmalı ve sağıtılabilir santral sistemi lezyonları
    ortadan kaldırılmalıdır. Analjezikler ve antipiretikler
    hastalığın ılımlı seyrettiği durumlarda yararlı olabilir.
    In vitro çalışmalar BNV karşı ribavirin, interferon, pirazidin
    nükleozitlerin aktiviteleri gösterilmiştir (3, 22). Farelerde
    BNV infeksiyonu için BNV antikorlarını içeren
    immunglobulinlerin intravenöz uygulamaları profilaktik ve
    terapötik etkinlik göstermiştir (3).
    İnfekte sivrisinek ve keneler ile insanlar arasındaki temasın
    azaltılması BNV infeksiyonundan dolayı oluşan
    mortalite, morbitide ve infeksiyon oranlarının düşürülmesine
    yardımcı bir yoldur ve bu, kişinin korunması ve sivrisinek,
    kene vahşi kanatlı yani vektör kontrol aktiviteleri
    ile yapılır (5). Kişisel korunma kriterlerinde önemli noktalar
    aşağıda sunulmuştur (5, 21):
    1) Kenelerin beslenmelerini destekleyen yerler ve kaynakların
    yok edilmesi,
    2) Pencere ve kapıların sivrisineklerin geçisine engel
    olacak perdeler ile kaplanması,
    3) Uzun kollu giysiler ve pantolonların tercih edilmesi,
    4) N, N-dietil-m-toluamit (DEET) ya da permetrin gibi
    haşere kovucuların kullanılması,
    5) İnfeksiyom yayılmasında önemli rol oynayan hayvan
    grupları hakkında veteriner hekimlerin bilgilendirilmeleri
    ve sinir sisteminde infeksiyom görülen at, köpek
    ve kanatlı hayvanların saptanması,
    6) Halk sağlığı konusunda çalışan hekimlerin ve halk
    sağlığı laboratuvarında çalışan personelin bilgilendirilmesi.
    Deneysel olarak atlarda aşı geliştirilmiştir. İnsanlarda
    kullanılan bir aşı henüz yoktur.
    ALINTIDIR
0 0 0
```[cite: 10]