Behçet Hastalığında Klinik Yakınmalar

Son güncelleme: 06.11.2010 22:06
  • Behçet hastalığı nedir - Behçet hastalığının nedenleri - Behçet hastalığının belirtileriBehçet hastalığı Ortadoğu, Asya ve Japonyada sık görülen bir hastalıktır. Ortadoğu ve Asya bölgelerinde daha çok erkekleri tutarken, Amerika'da daha çok bayanları tutmaktadır. Genellikle 20'li 30'lu yaşlarda görülen bir hastalık olmakla birlikte her yaşta da görülebilir. Behçet hastalığı özellikle toplardamarlara saldıran ve atar damarları da etkileyebilen bir otoimmün hastalıktır. Behçet hastalığının gerçek sebebi, tetikleyicisi bilinmemektedir. Otoimmün hastalıklarda, vücudun savunma sistemi vücudun kendi dokularına saldırır ve dokularda hasar oluşur.

    En sık görülen dört yakınma;

    *

    ağız içerisindeki aftlar,
    *

    genital bölgedeki aftlar,
    *

    göz içerisinde inflamasyon ve
    *

    cilt problemleridir.

    Göz içi iltihaplanma; üveit, retinit ve irit olarak karşımıza çıkar ve Behçet hastalarının yarısında görülür. Göz içi iltihaplanma olduğunda bulanık görme, gözde kızarıklık ve ağrı oluşur.

    Diğer yakınmalar; artrit, damarlarda pıhtılaşmalar, santral sinir sisteminde ve sindirim sistemi yollarında inflamasyon olarak sayılabilir. Behçet hastalığında tutulan damarların çeşitliliği fazladır. Küçük arterlerden büyük arterlere, küçük venlerden (toplar damarlardan) büyük olanlarına kadar bir çok damar tutulabilmekte ve bu duruma bağlı olarak klinik tablo çok değişken olabilmektedir. Bununla birlikte Behçet hastatalığının özellikle bazı organ sistemlerini daha fazla tuttuğunu da bilmekteyiz.

    Behcet anterio üveit - Behçet göz tutulumuBehçet hastalığında anterior üveit, posterior üveit veya her ikisi birden görülebilir. Anterior üveit vakalarında; gözde ağrı, bulanık görme, ışığa hassasiyet, göz yaşarması ve gözde kızarıklık görülür. Posterior üveit vakalarında; gözde daha az yakınma yaparken gerçekte daha tehlikelidir. Çünkü retina tabakasında farkında olmadan hasar ilerler ve körlüğe sebep olabilir.


    Aftöz ülser - Behçet Ağız bulguları - Aftöz ülserlerBehçet hastalığında mutlaka olması gereken bulgudur. Küçük bir mukozal incinmeden sonra kolayca oluşurlar. Büyük aftöz ülserler ve sık aftöz ülserlerde görülür. Behçet hastalığında aftöz ülserler ilk fark edilen yakınmalardan olup diğer yakınmalar oluşmadan çok önceleri görülürler. Bu ağrılı aftöz ülserler dudak kenarlarında, dil üzerinde ve yanak kenarlarında olabilmektedir. Aftöz ülserler genelde tek veya çoklu olabilirler. 10-14 gün içerisinde iyileşir fakat yenileri çıkar. Küçük yaralar genellikle herhangi bir skar dokusu bırakmaz ancak büyük yaralar skar dokusu (iz) bırakabilir.

    Behçet cilt bulgularıcilt tutulumunda özellikle ayak ön yüzünde veya üst uyluklarda kırmızı kabarıklıklar şeklinde lezyonlar görülebilir. Behçet hastalarının ciltleri çizildiğinde veya iğne batırıldığında bu bölgede kolayca cilt döküntüleri oluşabilmektedir. Bu durum paterji testi olarak hastalarda tanı amaçlı kullanılmaktadır. Paterji testinde küçük steril bir iğne cilde batırılır, 1-2 gün sonra bu bölge incelendiğinde iğne batma yerinde kırmızı bir kabarıklık oluşur. Bu test uzakdoğu ve Japonyadaki behçet hastalarının %50'inde pozitif bulunurken Amerikadaki hastalarda ise daha az rastlanmaktadır. Bu reaksiyon görüldüğünde behçet tanısı güçlenmektedir. Behçet hastalığında bir diğer cilt lezyonu, sivilceye benzer küçük püstüler cilt lezyonlarıdır, bunlar folikülit olarak da isimlendirilir. Bir diğer cilt bulgusu eritema nodozumdur. Bu kırmızı, kabarık ve hassas nodüller genelde ayak ön yüzünde ve ayak bileği çevresinde olmakla beraber yüzde, boyunda ve kollarda görülebilirler. Diğer hastalıklarda da eritema nodozum gözlenmektedir. Behçet hastalığındaki görülen eritema nodozum diğerlerinden farklı olarak ülserleşmektedir.

    Behçet akciğer tutulumuakciğerde damarsal anevrizmalar görülebilir, bunlar patladığı zaman ciddi akciğer içi kanamalara sebep olabilecektir.

    Eklem tutulumu; Behçet hastalığında artrit veya artralji görülebilir. Genellikle dizde, ayak bileklerinde, el bileğinde ve dirseklerde görülebilmektedir. Tuttuğu eklemlerde artrit geliştiğinde şişlik, ağrı, kızarıklık ve ağrıya bağlı eklemde sertlik, hareketsizlik oluşabilmektedir. Behçet hastalığında artritin özelliği; birkaç hafta sürmesi ve iyileşirken eklemde herhangi bir hasar bırakmamasıdır. Artrit vakaların %50'sinde görülmektedir.

    Beyin tutulumu; santral sinir sistemi, omurilik ve bunları saran meninksler tutulabilir ve meningoensefalit tablosu oluşur. Hastalarda ateş, baş ağrısı, ense sertliği, hareket koordinasyonunda bozukluk görülebilir. Behçet hastalarında bu bulgular olduğu zaman mutlaka acilen doktara başvurulmalıdır. Çünkü bu tablo tedavisiz bırakıldığında kalıcı felçler oluşabilmektedir. Behçet hastalığında santral sinir sisteminin beyaz maddesi etkilenebilir. Beyinde, beyin sapında beyaz madde etkilendiğinde baş ağrısı, konfüzyon, felçler, kişilik değişiklikleri, nadiren bunama görülebilir. Behçet hastalığı aynı zamanda menenjit tablosuda yapabilir. Bunlarda herhangi bir enfeksiyon kaynağı bulanamayacağından dolayı Behçet hastalığındaki menenjite aseptik menenjitte denmektedir.

    Genital ülserler; behçet hastalığında %50 vakada ağızdaki ülserlere benzer şekilde genital ülserler çıkabilmektedir. Birkaç tekrardan sonra bu bölgelerde skar dokusu mukozada görülebilecektir. Erkeklerde testis torbalarında derin ağrılı ülserler, bayanlarda dış genital yollarda, vulva üzerinde ağrılı ülserler oluşabilmektedir.

    Gastrointestinal tutulum; Behçet hastalığında tüm gastrointestinal sistemde ağızdaki veya genital bölgedeki ülserlere benzer ülserler oluşabilmektedir. Behçet hastalığında gastrointestinal sistemin tutulumu ağızdan anüse kadar olan bölgeyi içerir, bu benzer şekilde ülserlerle giden ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi hastalıklarla karışabileceğinden dikkatli olunması gerekmektedir.


    Tanı

    Behçet Hastalığında tanı nasıl konur?

    Behçet Hastalığında TanıBehçet hastalığının tanısı oldukça zordur. Çünkü bu hastalığı onaylayacak tek bir test yoktur. Klinikte görülen yakınmaların birçoğu aynı anda görülmez, değişik zamanlarda görülebilir. Bu ise tanıyı düşünmekte zorluk oluşturacağından birçok hastada aylar hatta yıllar sonra tanı konulabilmektedir.

    Behçet hastalığı kriterleri

    1. Oral ülserler(yılda en az üç kere olması)
    2. Aşağıdakilerden herhangi 2 tanesinin bulunması

    a)Tekrarlayıcı genital ülserler

    b)Gözde inflamasyon ve/veya görme kaybı

    c)Cilt lezyonları

    d)Pozitif paterji testi

    paterji testi

    Bu bulgular yanında doktor diğer benzer hastalıkları mutlaka ekarte etmelidir. Lupus eritamotozus, Crohn hastalığı ve romatoid artrit gibi hastalıklar gerekli testlerle ayrılmalıdır. Ayrıca bu hastalar mutlaka göz uzmanı tarafından muayene edilmeli, dermatoloji uzmanı tarafından diğer hastalıkları ayırt edebilmek için oral, genital ve cilt lezyonlarından gerekirse biyopsi yapılmalıdır.

    Sonuç olarak Behçet hastalığına özgü tanı koyabilecek bir behçet testi yoktur. Bu yakınmalarla beraber özellikle oral ve genital ülserler, herhangi bir ülsere lezyondan veya organlardan alınan biyopsilerde özellikle vaskülitin gösterilmesi tanıda oldukça değerlidir.


    Doç.Dr. Yusuf AKCAN


    alıntı
#06.11.2010 22:06 0 0 0