Beş Hececiler

Son güncelleme: 14.11.2010 01:04

BiR-DOST

Cumhuriyet Devri Edebiyatı - Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı - Beş Hececiler Kimlerdir - Cumhuriyet EdebiyatıMilli Edebiyat döneminde, konuşma dili ve hece ölçüsüyle, halk edebiyatı nazım birimine (dörtlük) ve nazım biçimlerine (koşma) uygun şiirler yazan Orhan Seyfi (Orhon), Enis Behiç (Koryürek), Yusuf Ziya (Ortaç), Halit Fahri (Ozansoy) ve Faruk Nafiz (Çamhbel) tarafından oluşturulan topluluk (Hecenin Beş Şairi ya da kısaca Hececiler de denir). Tanzimattan sonra edebiyatın biçim ve içerik bakımından yerlileşmesi ve ulusallaşması sonucunda bazı girişimlerde bulunulmuş, ama bu girişimler bir akım ya da gelenek oluşturacak ölçüde etkili olamamıştı.

XIX. yy'm sonlarında Mehmet Emin (Yurdakul), konuşma diliyle ve hece ölçüsüyle yazılmış toplumcu-ulusçu şiirlerini Türkçe Şiirler (1899) adlı kitabında toplayarak bu yolda ilk ciddi adımı attı; Ömer Seyfettin ve arkadaşlarının Selanik'te çıkarmaya başladıkları Genç Kalemler (1911) dergisi de konuşma diline dayalı yeni bir edebiyat dilini kurma görevini üstlendi. Bu arada Ziya Gökalp, ulusal dilin İstanbul türkçesi olduğunu ileri sürüp, dilde Türkçülüğün ilkelerini ortaya koyarak (türkçe eşanlamları bulunan yabancı sözcükler atılacak; yeni sözcük ve terimler halk dilinde aranacak; yaşayan kök ve eklerden yeni sözcükler türetilecek; vb.), ulusal edebiyatın, ulusal ölçüye ve halkın sanat yapıtlarına yönelinmesiyle oluşturulabileceğini savundu ve bu görüşlere uyan yapıtlar yayınladı: Kızıl Elma (1915); Yeni Hayat (1918); Altın Işık (1923). O sıralarda kurulan Türk Ocağı Derneği'ne Türkçülük ideolojisini benimseyenler girmeye başladılar ve Türk Yurdu, Yeni Mecmua, Büyük Mecmua, Milli Mecmua'da, hece ve konuşma diliyle yazılmış ulusçu şiirler yayımlandı.

Ziya Gökalp'ın çağrısı ve özendirmesiyle harekete geçen Orhan Seyfi, Enis Behiç ve Yusuf Ziya'ya çok geçmeden Halit Fahri ve Faruk Nafiz'in katılmasıyla Beş Hececiler topluluğu ortaya çıktı. Topluluk üyelerinin ürünleriyle Türk şiiri İstanbul sınırlarını aşmaya başladı; kişisel gözlem ve izlenimlere dayanılarak, Anadolu insanının sorunları, Anadolu'nun doğal güzellikleri dile getirilmeye çalışıldı. Yiğitlik ve sevgi şiirleri ile tiyatro yapıtlarında da hece ölçüsünü, konuşma dilini kullanan Beş Hececiler'in, yeni Türk şiirine en büyük katkıları, şiir dilinin özleşmesi geleneğini başlatmaları olmuştur.

Cumhuriyet edebiyatı döneminde de şiirlerini değişik içeriklerle geliştirmeye çalışan Beş Hececiler'in etkiledikleri başlıca ozanlar arasında Ahmet Hamdi Tanpınar, Necip Fazıl Kısakürek, Behçet Kemal Çağlar, Ahmet Kutsi Tecer, Ahmet Muhip Dıranas, Cahit Sıtkı Tarancı sayılabilir.

alıntı

#14.11.2010 01:04 0 0 0

Beş Hececiler Konusuna Benzer Konular