1. Ana Sayfa
  2. World
  3. En Basit Cümlelerin Kuruluş Mantığı

En Basit Cümlelerin Kuruluş Mantığı

Son güncelleme: 03.12.2010 22:09
muratg muratg foto
  • FİİLLERİN DEĞİŞİK HALLERİ - EN BASİT CÜMLELERİN KURULUŞ MANTIĞI

    FİİLERİN HALİ

    Örnek: - geh (en) ==> esas fiil

    Fiilin 1. kökü: Emir verici hali ==> geh ! (Git) / Önüne İsim eklenmez !
    örnek: geh jetzt, veya: bitte geh endlich

    Fiilin 2. kökü: şimdiki zaman ==> geh (e) / Önüne genelde "Ich" isimi eklenir !
    örnek: Ich gehe ; ancak kimi zaman da, SIE, ES de eklenir:
    es gehe (es gehe Ihm gut)
    Sie gehe (Sie gehe zum Sportplatz)

    Fiilin esas hali: Fiilin esas hali genelde çogul cümlelerde kullanılır !
    Önüne Wir/Sie/Es eklenir
    örnek: Wir gehen alle zum Sportplatz
    Sie gehen alle zum Sportplatz
    es gehen alle zum Sportplatz
    ancak, isimler eklenmeden de kullanılır; messela:

    - eğer fiil en başa gelirse, soru şeklini alır; messela:
    gehen alle zum Sportplatz ?
    - eğer fiil arada gelirse, genelde yorumdur; messela:
    alle gehen zum Sportplatz ?

    bunlardan ileri giderek, fiiler aşağıdaki zaman şekillerini alır:

    ISIM....ŞİMDİKİ ZAMAN....YENİ GEÇMİŞ ZAMAN............ESKİ GEÇMİŞ ZAMAN
    Ich......geh (e)...............ging...................................bin / war gegangen
    Du.......geh (st)..............ging (st).............................bist / warst "
    ER.......geh (t)................ging ................................. ist / war ....."
    Sie......geh (t)................ging................................... ist / war ...."
    Es.......geh (t) ...............ging....................................ist / war ...."

    Ben....gidiyorum..........gidiyordum........................gittim / gitmiştim
    Sen....gidiyorsun.........gidiyordun.........................gittin / gitmiştin
    O (Bay)....gidiyor.........gidiyordu............................gitti / gitmişti
    O (Bayan)....."......................."......................................"..../ ....."
    O (Nesne)....."......................."......................................"..../....."

    İSİM....GELECEK ZAMAN.....BELKİ / BİR İHTİMALLİ GELECEK ZAMAN
    Ich......werde gehen................werde gegangen sein (yaygın kullanılmaz)
    Du.......wirst gehen..................wirst gegangen sein...............".
    Er........wird gehen...................wird gegangen sein................"
    Sie.......wird gehen...................wird gegangen sein................"
    Es........wird gehen...................wird gegangen sein................"

    Ben.....gideceğim.....................gitmiş olmalıyım....................."
    Sen.....gideceksin.....................gitmiş olmalısın......................"
    (O-Bey)..gidecek.......................gitmiş olmalı.........................."
    O(Beyan)...."........................................."..................................."
    O(Nesne)...."........................................."..................................."

    Dikkat: Sie ==> Bayan olanlarda kullanıldığı gibi, Nazik / Kibar olma anlamında olarakda da kullanılır (messela Bayan'a "Sen" yerine " Siz" demek gibi; aynı zamanda "Sie" çoğul olduğunda da kullanılır ("Onlar")

    ES: ==> tüm Nesne (Cisimlerde; yani, ne dişi nede erkeksi olmayanlarda) kullanılır (messela: araba, bebek, pencere, yumurta vbg.)

    1. Yukarıdaki Kurala Göre İlk Cümle Örneği:
    ===========================

    Yorum Cümlesi:
    Ich geh(e) in das (in's) Kino ... Ben Sinemaya gidiyor(um)
    Du geh(st) in das (in's) Kino ... Sen.........".........gidiyor(sun)
    Er geh(t) in das (in's) Kino........O.............".........gidiyor (Bey)
    Sie ..."......"...."......."......."............O............."...............".....(Bayan / Nazik Form)
    Es....."......"...."......."......."............."............."...............".....(Cisim / Nesne)

    in's Kino gehe ich / ich gehe in's Kino arasındaki farklılık:
    in's Kino geh'st Du / Du gehst in's Kino
    Sinemaya BEN/O gider(im).................. / ................Ben / O Sinemaya gider(im)
    (yani, benden / ondan başkası gidemezmiş gibi)..normal ve yaygın bir cümle

    Wir geh (en) in das (in's) Kino....Biz Sinamaya gidiyor(uz)
    in's Kino gehen WIR / WIR gehen in's Kino arasındaki fark aynı yukarıdaki açıklama gibidir

    Ihr geh(t)......."...."........"......"........Siz(ler).....".....gidiyor(sunuz) (Siz / Sizler)
    Sie geh(en)...."...."........"......"........Onlar........".....gidiyor(lar)
    Sie ...."............"...."........"......"............."..........."............."

    Soru:
    gehe ich in's Kino ?....................................Ben(mi) Sinemaya (mı) gidiyorum ?
    geh(st) Du in!s Kino ?.................................Sen(mi) Sinemaya (mı) gidiyorsun ?
    geh(t) Er in's Kino ?....................................O (mu) Sinemaya (mı) gidiyor ?
    geh(t) Sie in's Kino ?..................................O (mu) ........"....................."
    geh(t) Es in's Kino ?...................................O (mu).........."...................."

    Yukarıdaki en öz "şimdiki zaman cümle şekli" diğer zaman şekillerinde de aynen yukarıdaki açıklamalrda olduğu gibi uygulanır.
    Messela: ich werde in's Kino gehen; er ist in's Kino gegangen; Sie wird in's Kino gegangen sein; wir werden ins Kino gehen; Ihr werdet ins Kino gehen vbg.

    Cümle / Soru kuruluşlarında, Cümle / Soru derinliğine göre "IN / AUF vbg." Ekler ve/veya türlü sıfatlar da belirli bir sıraya göre gelir; messela:

    NE ZAMAN: IN / IM / AM / UM/AUF / ZUM / NACH / IHN / IHM / DEN / DEM

    IN: ...Fiil içeren bir Cümledeki Artikelleri: Die, Der, Das

    Örnekler: ich gehe in die Stadt (ben şehre gidiyorum)
    ich bin / war in der Stadt (ben şehirdeyim / şehirdeydim)
    ich gehe in den Wald, in das Auto (in's Auto), in das Theater
    in der Stadt ist es laut = im Stadt is es laut
    in das Haus hinein (in's Haus hinein)

    Fiil içeren bir Cümle bazındaki Sorgulama: Wohin (NEREYE) ?

    Sonuç: bir yere doğru gitmek/yerde bulunmak

    IM: ...Fiil içeren bir Cümledeki Artikelleri: Der, Das

    Örnekler: ich schwimme im See (ben gölde yüzüyorum - içinde -)
    ich bin / war im (am) See (ben göldeyim / göldeydim -içinde-)
    ich gehe im Wald, ich bin im Wald / im Auto / Theater
    in dem Wald ist es ruhig = im Wald / Auto is es ruhig
    im Keller ist es kühl

    yani: birşeyin içinde olmak / içindeki durumu

    Fiil içeren bir Cümle bazındaki Sorgulama: Wo ? (NEREDE) ?

    Sonuç: bir yerin içinde olmak / bir yerin içindeki durum

    AM: ...Fiil içeren bir Cümledeki Artikelleri: Das

    Örnekler: ich laufe am See (ben gölde yüzüyorum - göl kenarında -)
    ich bin / war am (am) See (ben göldeyim / göldeydim -kenarında-)
    ich laufe am Rand, ich bin am Rand / am Meer / am Theater
    am Waldrand ist es laut = am Meer / See is es laut
    am Haus ist es schön

    yani, bir şeyin etrafında olmak, etrafındaki durum

    Fiil içeren bir Cümle bazındaki Sorgulama: Wo ? (NEREDE) ?

    Sonuç: bir yerin etrafında olmak / bir yerin etrafındaki durum

    UM: ...Fiil içeren bir Cümledeki Artikelleri: Der, Die, Das

    Örnekler: ich laufe um den See (ben gölün etrafından yürüyorum - gölün etrafından yürüyorum -)
    ich bin um den / war um den See gelaufen (ben gölün etrafından yürüdüm / yürümüştüm -etrafından-)
    ich laufe um den Wald, ich bin um den Wald gelaufen / fliege um das Meer / laufe um das Theater - bir şeyin etrafından -)
    um das Haus ist es laut / schön

    yani, bir şeyin etrafından etmek, etrafından yapmak

    Fiil içeren bir Cümle bazındaki Sorgulama: Wo ? (NEREDE) ?

    Sonuç: bir yerin etrafından etmek / bir yerin etrafından yapmak

    AUF: ...Fiil içeren bir Cümledeki Artikelleri: Der, Die, Das

    Örnekler: ich laufe auf der Straße (ben caddede yürüyorum-üzerinde -)
    ich bin / war auf der Straße (ben caddedeyim / caddedeydim-)
    ich laufe auf dem Weg, ich bin auf dem Weg / auf dem Berg / auf der Bühne
    auf dem Baum ist es gefährlich = auf dem Trampolin ist es hoch / auf dem Berg ist es schön;
    auf der Ebene ist es herrlich

    yani, bir şeyin üzerinde olmak, üzerindeki durum

    Fiil içeren bir Cümle bazındaki Sorgulama: Wo ? (NEREDE) ?

    Sonuç: bir yerin üzerinde olmak / bir yerin üzerindeki durum

    UNTER: ...Fiil içeren bir Cümledeki Artikelleri: Der, Die, Das

    Örnekler:
    ich laufe unter der Brücke (ben Köprünün altından yürüyorum)
    ich bin / war unter der Matte (ben örtünün altındayım / altındaydım)
    ich laufe unter dem Himmel, ich bin unter dem Hang / unter dem Hügel / unter der Bühne
    unter dem Baum ist es ungefährlich = unter der Treppe ist es flach / unter dem Bett ist es vol; unter der Decke ist es warm

    yani, bir şeyin altında olmak, altındaki durum

    Fiil içeren bir Cümle bazındaki Sorgulama: Wo ? (NEREDE) ?

    Sonuç: bir yerin altında olmak / bir yerin altındaki durum


    ÜBER:....Soru ==> WO, WORÜBER
    bir şeyin üzerinde / üzerine, hakkında (ich rede gerne über die Gesundheit; ich laufe über die Brücke; die Kann läuft über)

    NACH: ....Soru==>WOHIN
    bir yere doğru (yer, genelde artike4lsiz bir mekan anlamında) (Theo, wir fahren nach Lotsch)

    ZU:...Soru==> WOHIN, WEM (Artikel: Die, Der)
    bir şey hk; bir yere / kişiye / hedefe doğru; zu dem Lied...; zu Ihr (Artikeli Die olursa), zu Ihm (Artikeli Der veya Artikelsiz bir isim olursa)

    ZUR:...Soru==> WOHİN, WEM (Artikel: Die
    Zur = zu Ihr = zur Tante, zur Küche, zur Bühne
    bir yere / kişiye doğru

    ZUM:....Soru==> WOHİN, WEM (Artikel: Der, Das
    Zum = zu Ihm = zum Vater
    bir yere / kişiye doğru

    IHN:....Soru==> WEN - KİMİ (Artikel: Der, Das
    ich liebe den Wald / Mann / Sportplatz / das Auto / Kind = ich liebe Ihn
    bir kimseyi ....

    IHM:....Soru==> WEM - KİME (Artikel: Der, Das
    ich gebe dem Vater dıe Jacke / dem Auto Öl / dem Kınd das Spielzeug = ich gebe Ihm die Jacke hatta ich gebe Sie Ihm - gebe Ihm Öl - ich gebe es Ihm - ich gtebe Ihm das Speilzeug hatta ich gebe es Ihm
    bir kimseye...

    DEN:....Soru==> WOHİN, WEN, WAS - NEYİ (Artikel: DIE, DER)
    ich gehe in den Wald, den schlüssel habe ich dabei, der Ast ist dünn, den Mann kenne ich, den Lehrer habe ich gefragt, die Jacke ist klein
    bir nesneyi / cismi değerlendirmek

    Örnekler:

    IM / AUF aynı yerlerdede kullanımı mümkün olsa bile anlamı değişir;

    FARKI: "IM" olursa ==> birşeyin içinde (messela Çatıkatı /-Çatı içinde)
    ich bin im Dachgeschoß / ich bin im Dachkeller)

    "AUF" olursa ==> birşeyin üstünde (Çatıda - ama üzerinde)
    (ich bin auf dem Dach / auf dem Dachgeschoß)

    ZUM ==> bir yöne / isme doğru olan fıılli cümle (ıch gehe zum Sportplatz)
    SORU: WOHIN gehst Du ?
    (Artikeli Der, Das olan isimli fiillerde kullanılır)

    ZUR ==> bir yöne / isme doğru olan fiilli cümle (ich gehe zur Kneippe
    SORU: WOHİN gehst Du ?
    (Artikeli Die olan veya Artikeli hiç olmayan isimerde)
    (ich gehe in die Kneippe / zur Stadt)

    - ich bin in der Stadt (ben şehirdeyim - ama ben şehirin içindeyin denilmez)
    - ich bin im Kino (ben Sinemadayım - ama ben sinemanın içindeyim denilir)
    - ich sitze auf dem Stuhl (ben sandalyenin üzerinde oturuyorum)

    Das, Dass / Daß:

    Das_==> ismin, nesnenin (erkeksi ve dişı olmayan isim) Artikeli

    Das / Daß ==> görmemesi, gelmemesi, yapamaması, inanmaması gibi; yani:
    biri bir şey söylüyor, sizde onun söylediğini inanmıyorcasına veya hayretle karşılamanız yorumunu yapıyorsanız veya bir cümleyi bir sifat ile bağlıyorsanız, sıfatın önüne de, daß gelir

    Örnek:
    - Daß das Kind das Auto nicht gesehen hat, das ist nicht zu fassen
    - Daß alle das Haus kaufen wollen, das ıst doch absurd
    - Daß hübsche Mädchen in den Kinos beliebt sind, das wußte jeder Star
    - die Männer lieben Autos, daß schnell und elegant ist
    - Unlösbar war, Daß das Ei vom Huhn und nicht die Kücke vom Ei stammt,
    - Daß das Deutsch sprechen keine Kunst ist, das ist doch wohl selbstverständlich.........

    Arkadaşlar.......Sizlere belirsiz veya farklı gelen veya eklenilmesini istediğiniz herşeyi, hertürlü soru, örnek ve yanıtlarınızla geçmenizi bekliyorum....

    Teşekkürler......
    Hertürlü sorularınızı & yorumlarınızı geçebilirsiniz.....:)
#03.12.2010 22:09 0 0 0