bileşke kuvvet nedir - Fizikte bileşke kuvvet - bileşke kuvvet Özellikleri - bileşke kuvvet Hakkında
DERS PLÂNI
BÖLÜM 1
Dersin adı FEN BİLGİSİ
Sınıf 7
Ünitenin Adı/No KUVVET VE HAREKETİN BULUŞMASI - ENERJİ - Ünite - 2
Konu B. KUVVET ETKİSİNDE CİSİMLER NASIL DAVRANIR?
Kuvvet Kuvvetle Dengelenir.
Bileşke Kuvvet
Önerilen Süre
BÖLÜM II
Öğrenci Kazanımları /Hedef ve Davranışlar Hedef: Bileşke kuvveti kavrayabilme
Davranış: 1. Bir cisme etki eden kuvvetin başka kuvvetle dengelenebileceğini fark eder ve bu duruma örnekler verir.
2. Bir cisme etki eden iki yada daha çok kuvvetin bileşkesini çizerek bulur ve açıklar.
3. Bileşke kuvvetin etki ettiği cisim üzerinde ne tür etkiler yarattığını açıklar.
Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış Örüntüsü Bileşke kuvvet, dengeleyici kuvvet, bileşen
Güvenlik Önlemleri (Varsa):
Öğretme-Öğrenme-Yöntem ve Teknikleri Soru-Cevap, Buluş, Araştırma, gösteri, İnceleme, Deney, Problem çözme, Çoklu zeka etkinlikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça
* Öğretmen
* Öğrenci Ders kitabı, halat, metre, dinamometre, konu ile ilgili Cd'ler
Öğretme-Öğrenme Etkinlikleri Sözel-Dilsel 1-Konunun anlatılması, kavramların tanımlanması
2-Newton' un hayatı-elma hikayesi
3-Galile' nin "dünya dönüyor" dediği için hapse atılması
Doğacı 1- Cisimlerin yere düşmesi
2- Ağaçtaki yaprakların meyvelerin düşmesi
3- Cisimler üzerindeki değişik kuvvetlerin etkilerine dikkat çekilmesi
Sosyal-Kişiler Arası 1- Yarışma gruplarının oluşturulması
2- Bilgi kartlarının yapılması
Mantıksal-Matematiksel 1- Kavram haritaları
2- Kuvvet birimleri
3-Kuvvetin etkilerinin örneklendirilmesi
4- Problem çözme
İçsel-Bireysel 1-Çok güçlü kuvvetli olsan neler yapardın?
2-Yer çekim kuvvetleri olmasaydı ne olurdu.
3-Ay, ya da uzayda yaşam nasıl olur?
Görsel-Uzaysal 1- El kantarı veya antreman yayları ile derse girilmesi
2- Dinamometre ve eşit kollu terazi ile derse girilmesi
3- Kuvvetle ilgili bilgisayar sunumu yaptırılması
4- Resimlerin kuvvetin etkisine göre yorumlanması
Müziksel-Ritmik 1- Müzik aletlerinden kuvvet uygulayarak çıkan sesler
2- Konuyla ilgili şiir, şarkı sözü yazma-söyleme
Örnek: "Kuvvetin birimi newtondur muallim"
"................. ...................... .muallim"
Bedensel-Kinestetik 1- Bilek güreşi yaptırma
2- Halat çekme oyunu
3- El kantarının öğrenciler tarafından karşılıklı çekilmesi
Özet 3. Kuvvet Kuvvetle Dengelenir
Etki-tepki kuvvetleri
Bir cisim, başka bir cisme kuvvet uyguladığında, ikinci cisim, birinci cismin uyguladığı kuvvete eşit büyüklükte fakat zıt yönde kuvvet uygular. Birinci cismin uyguladığı kuvvete etki, ikinci cismin uyguladığı kuvvete tepki kuvveti denir.
Örneğin, masa üzerinde duran bir cisim, ağırlığından dolayı masaya bir kuvvet uygular. Masa da cisme bir tepki kuvveti uygular. Masanın cisme uyguladığı kuvvet, cismin masaya uyguladığı kuvvete eşit ve zıt yönlüdür.
Burada, masanın cisme uyguladığı kuvvet normal kuvveti (N) olarak adlandırılır.
4. Bileşke Kuvvet
İki ya da daha fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvete bileşke kuvvet denir. Bileşke kuvvet R ile gösterilir.
R, ingilizcedeki Resultant (sonuç) kelimesinin baş harfidir.
Bileşke kuvvet aşağıdaki bağıntıyla bulunur.
• Bileşke kuvveti oluşturan kuvvetlerden her birine bileşenler denir.
Aynı yönlü kuvvetlerin bileşkesi:
Aynı yönlü kuvvetlerin bileşkesi bulunurken kuvvetler toplanır. Bileşkenin yönü kuvvetlerin yönüyle aynıdır.
Örneğin bir kutuya şekildeki gibi kuvvetleri etki etsin. Bunların bileşkesi şöyle bulunur,
R = F1 + F2
R = 3 + 4 = 7 N
Bileşkenin vektörel gösterimi;
Zıt yönlü kuvvetlerin bileşkesi:
Zıt yönlü kuvvetlerin bileşkesi bulunurken büyük kuvvetten küçük kuvvet çıkarılır. Bileşke kuvvetin yönü, büyük kuvvetin yönündedir.
F2 > F1 ise,
bileşke yönündedir.
Bunu bir örnek üzerinde görelim:
Şekildeki gibi bir cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesi,
R = F2 - F1,
R = 4 - 3 = 1 N'dur.
Bileşkenin yönü büyük kuvvet olan F2'nin yönündedir. Bileşkenin vektörle gösterimi;
Aralarında Açı Bulunan Kuvvetlerin Bileşkesi
Bir noktaya uygulanan kuvvetler farklı doğrultuda olabilir. Bu durumda kuvvetler arasında bir açı meydana gelir.
Farklı doğrultulardaki kuvvetlerin bileşkesi, paralel kenar ve uç uca ekleme yöntemiyle bulunabilir.
1. Paralel kenar Yöntemi
Kuvvet vektörleri bir paralel kenarın kenarları kabul edilerek bir paralel kenar çizilir.
Uygulama noktasından paralel kenarın karşı köşesine çizilen çizgi, bileşke kuvvet vektörünü verir.
Uç uca ekleme metodu:
Uç uca ekleme metodunda, birinci vektörün ucuna ikinci bir vektör eklenir. Birinci vektörün başlangıç noktasından ikinci vektörün ucuna çizilen çizgi bileşke vektörü verir.
Birinci vektörün ucuna ikinci vektör taşınır.
Birinci vektörün başlangıç noktasından ikinci vektörün ucuna çizgi çizilir. Bu çizgi bize bileşke vektörü verir.
ÖRNEK SORULAR:
1. 7 ve 15 N'luk iki kuvvetin bileşkesi aşağıdakilerden hangisi olamaz?
A) 23 N B) 22 N C) 15 N D)8 N
2. Şekildeki kuvvetlerin bileşkesi aşağıdakilerden hangisidir?
3. Şekildeki kuvvetlerin bileşkesi nedir?
BÖLÜM III
Ölçme-Değerlendirme
• Bireysel öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme
Değerlendirme
• Grupla öğrenme etkinliklerine yönelik Ölçme
Değerlendirme
• Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ve ileri düzeyde öğrenme hızında olan öğrenciler için ek Ölçme-Değerlendirme etkinlikleri
Dersin Diğer Derslerle İlişkisi İş-teknik / Resim / Bilgisayar / Matematik
BÖLÜM IV
Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
Ders/Sınıf Öğretmeni Uygundur .../.../...
Adı Soyadı
Okul Müdürü