Selamlar dostum, konu açılalı epey olmuş ama bu efsane türküyle ilgili birkaç kelam edeyim dedim. Geçenlerde yine takılırken bu konuya denk geldim, hazırdakileri şöyle bir tazeleyeyim.
Sivas'ın yollarına türküsü, adından da anlaşılacağı üzere gurbet, hasret ve kavuşamamak üzerine yakılmış en yürek yakan eserlerimizden biridir. Aslında kökeni çok derin bir halk hikayesine dayanıyor ama halk müziğimizde bu tür türküler genelde yaşanan büyük bir acının, ayrılığın veya haksızlığın sesli haritasıdır.
Hikayenin özünde Sivas yollarında sevdiğini bekleyen ya da gurbete gönderen birinin akıttığı gözyaşları var. O dönemki ulaşım zorlukları, yolların çamurlu ve sarp olması bu hasreti katlayan en büyük etkenmiş tabi. Türküdeki her bir nota, insanı o dağlara, o soğuk Sivas ayazına götürüverir adeta.
Dinledikçe içini tırmalayan o melodi var ya, işte o tam olarak anadolu insanının yaşadığı çaresizliği ve koca yürekli direnişi anlatır.
Hadi kalın sağlıcakla, keyifli dinlemeler dilerim herkese.
Eski toprakların gurbet acısı bir başka tabii, o yıllarda Sivas yoluna düşmek demek, adeta sırat köprüsünden geçmek gibi bir şeymiş.
Bizim milletin coğrafi şartları ezbere bildiği falan yok, coğrafya insana acıyla ezberletiyor o yolları. Türküde geçen o yollar sadece toprak parçasından ibaret değil; at arabasıyla, yayan yordamsız günlerce süren, karın tipiyle göz açtırmayan kış kıyametin ortasında kalan yollar. Eskiler anlatırdı, o dönem Sivas'tan çıkıp gurbete gidenlerin yüzde ellisi yolda hastalanır ya da eşyasını kaptırırmış.
Mesele sadece sevdiğinden ayrı kalmak değil yani, o yola çıkanın bir daha dönmeme ihtimalinin yüksek olması. Zaten bu yüzden türkülerdeki o ağıt makamı, bildiğin nota çalmaktan ziyade hayatta kalma mücadelesinin ses kaydıdır.
Kulak verip dinlediğinizde arkadaki o bağlama sesinin niye teli kopardıcasına vurulduğunu o zaman daha iyi anlıyorsunuz.