Sigortacılığın Tarihçesi

Son güncelleme:
  • Sigortacılığın Tarihi - Sigortacılığın Tarihinin kuruluşu - Sigortacılığın doğuşu
    Dünyada sigortacılığa benzer ilk uygulamalara günümüzden yaklaşık 4000 yıl önce Babiller' de rastlanmaktadır. Zamanın ticaret merkezi durumundaki Babil' de, kervan tüccarlarına borç veren sermayedarlar, kervanların soyulması veya fidye ödeme durumuyla karşılaşmaları halinde tüccarların borçlarını silmekte, buna karşılık borcu tüccarlardan geri aldıkları zaman, taşıdıkları riskin karşılığı olarak ana borç miktarı üzerinden bir miktar para almaktaydılar. Bu olay daha sonra Kral Hammurabi tarafından yasallaştırıldı. Hammurabi Kanunlarının en büyük özelliği haydutların saldırısına uğrayan kervanların zararlarının bütün diğer kervanlar arasında paylaşılmasını öngörmeseydi. Bu, tehlike paylaşmasının kara taşımacılığındaki ilk örneğidir.

    M.Ö. 600 yıllarında Hindu' lar sigorta özelliği taşıyan kredi anlaşmaları yapmaya başladılar. Basit içerikli bu anlaşmalar, toplumlardaki sigorta düşüncesini geliştirerek sigortacılıkta ilk adımları ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır. Bu tür kredi anlaşmaları ortaçağda da gelişerek deniz ödüncü ve nakliyat sigortalarının temelini oluşturmuşlardır.

    Sonraları sigortaya daha yakın uygulamalar özellikle deniz ticaretinin geliştiği yerlerde görülmektedir. İlk denizci uluslardan Kartacalılar, Romalılar, Yunanlılar arasında, geminin taşıdığı yük üzerine borç verip geminin limana varamaması riskini taşıyan ve gemi salimen limana döndüğünde, hem verdiği borç miktarını , hem de taşıdığı riziko karşılığı faiz niteliğinde önemli pay alanlar bulunmaktaydı. Alınan bu faizlerin yüksekliği Kilise tarafından hoş görülmeyip, bir süre sonra da yasaklandı. Büyük olasılıkla bu yasak, olabilecek tehlikelere karşı önceden bir prim alma biçimine, dolayısıyla da sigorta fikrinin doğmasına yol açtı.

    Prim esaslı sigorta yaklaşık M.S. 1250 yıllarında Venedik, Floransa ve Cenova şehirlerinde görüldü. Gene de bugünkü anlamda sigortadan söz edilebilmesi için 14. yy' ı beklemek gerekti. Ekonomik koşulların değişmesi ile ticaret, 14. yy' dan başlayarak çok önemli gelişmeler gösterdi. O devirde deniz ticaretinde en ileride bulunan İtalya' da sigortaya gereksinim duyuldu ve deniz sigortası kavramı da ilk defa burada ortaya çıktı. İlk sigorta poliçesi olarak kabul edilen mukavele 23 Ekim 1347 tarihini taşımaktaydı ve İtalya' nın Cenova Limanı' ndan Mayorka' ya "Santa Clara" adlı geminin yükünü temin etmek amacıyla düzenlendi. İlk sigorta şirketi de 1424 yılında, yine Cenova şehrinde kuruldu. Sigorta konusunda ilk kanuni mevzuat ise 1435 yılında yayınlanan Barselona Fermanı' ydı. İtalya' daki başlangıçtan sonra, deniz sigortalarının özellikle 18. yy' da İngiltere' de geliştiği görülmektedir.

    Denizde başlayıp gelişen sigortacılık, daha sonraları hayat sigortası fikrinin doğmasına neden oldu. Gemi ve yükünün sigorta edilebilmesi, kaptan, yolcular ve tayfaların da sigorta edilebilmesi fikrini getirdi. 17.yy.'da bir İtalyan bankeri olan Tonti'nin getirdiği "Tontines" denilen sistemde, belirli kişiler biraraya gelerek, belirlenen bir süre için ortaya belirli bir para koymakta, süre sonunda hayatta kalanlar parayı aralarında paylaşmaktaydı. İnsanların çoğu, kendilerinin başkalarından daha çok yaşayacaklarına inandıklarından epey rağbet gören bu sistemde ölenlerin maddi kayba uğradıkları düşünülerek, öngörülen süreden önce ölenler için de, ölüm rizikosu karşılığı prim ödenmesi öngörüldü. Ve hayat sigortalarına bir geçiş de bu şekilde başladı.

    17.yy.'ın ikinci yarısı sigortacılığın gelişmesine yol açan iki önemli olaya sahne olmuştur. Bunlardan ilki sigortacılıkta istatistik metod ve tekniğinin uygulanmaya başlaması (İhtimal Hesapları), ikincisi ise 2 Eylül 1666 tarihinde Londra'da meydana gelen ve dört gün sürerek 13.000 evle 100 kilisenin kül olmasına yol açan büyük yangındır. Kara sigortalarının doğmasına neden olan bu olay, halk üzerinde büyük etki yaratıp böyle felaketlerin sonuçlarına karşı önlem alınması fikrini doğurdu. Gelişen bu fikirden hareketle 1667 yılında " Fire Office " (Yangın Bürosu) kurulmasından sonra 1684 yılında buna rakip bir ortaklık şeklinde ortaya çıkan ilk yangın sigorta şirketi " Friendly Society " faaliyete geçti. 1688 yılında İngiltere'de Lloyd's' un temellerinin atılmasıyla sigortacılıkta yeni bir dönem başladı. Londra'da bulunan ve Edward Lloyd adında bir kişinin işlettiği kahvehane, gemi sahipleri, iş adamları, ve tüccarların deniz ticaretine ilişkin bilgi alışverişinde bulundukları bir mekan olmuştur. Burada sefere çıkan bir gemi veya geminin yükü üzerine teminat veren kişiler, "Underwriter" sıfatıyla belgeler düzenleyerek faaliyette bulunmaya başlamışlar ve yine bu kişiler Edward Lloyd'un ölümünden sonra, kendi aralarında Lloyd's adında bir topluluk kurmuşlardır. Lloyd's 1871 yılında İngiltere Parlamentosunun çıkardığı bir kanunla Birlik haline getirilmiştir. Lloyd's ilk yıllarında sadece deniz sigortaları sahasında faaliyet gösterirken sonraları kara sigortaları sahasına da geçmiş olup, günümüzde her türlü sigortanın yapılabildiği bir kuruluş haline gelmiştir. Lloyd's, dünyada başka benzeri olmayan, tamamen kendine mahsus bir sigorta kuruluşudur. Lloyd's bir sigorta şirketi olmayıp, sigorta teminatı veren şahısların oluşturduğu bir topluluk, bir birlik ve aynı zamanda dünya gemicilik istihbaratı konusunda bir merkezdir. Lloyd's' un en belirgin özelliği Lloyd's üyelerinin bütün varlıklarıyla sorumluluk taşımaları ve hiç bir zaman sigortalı ile doğrudan temas etmemeleri, ilişkinin "Broker" denilen aracı kişi veya firmalarla temin edilmesidir. Broker'lar Lloyd's ile çalışabilmek için buraya kaydolmakta ve müşterinin gerek sigorta gerekse tazminat alma işlerini takip etmektedirler.

    Modern sigortacılığın doğuşuna deniz, kara sigortacılığına yangın, kaza sigortacılığına tren kazaları ile ilişkin bireysel kazalar öncülük ederken, sanayinin gelişmesiyle yaşanan büyük teknik hasarlar, mühendislik sigortalarının gelişimine yol açmıştır.

    20. yüzyılın başlarında sigorta şirketleri her türlü sigorta ihtiyacına cevap verebilecek şekilde örgütlenmelerini tamamlamış kuruluşlar olarak etkin hizmet verebilecek düzeye ulaşmışlardır.

    Dünyada Sigortacılık

    Dünyada sigortacılığa benzer ilk uygulamalara günümüzden yaklaşık 4000 yıl önce Babiller' de rastlanmaktadır. Zamanın ticaret merkezi durumundaki Babil' de, kervan tüccarlarına borç veren sermayedarlar, kervanların soyulması veya fidye ödeme durumuyla karşılaşmaları halinde tüccarların borçlarını silmekte, buna karşılık borcu tüccarlardan geri aldıkları zaman, taşıdıkları riskin karşılığı olarak ana borç miktarı üzerinden bir miktar para almaktaydılar. Bu olay daha sonra Kral Hammurabi tarafından yasallaştırıldı. Hammurabi Kanunlarının en büyük özelliği haydutların saldırısına uğrayan kervanların zararlarının bütün diğer kervanlar arasında paylaşılmasını öngörmeseydi. Bu, tehlike paylaşmasının kara taşımacılığındaki ilk örneğidir.

    M.Ö. 600 yıllarında Hindu' lar sigorta özelliği taşıyan kredi anlaşmaları yapmaya başladılar. Basit içerikli bu anlaşmalar, toplumlardaki sigorta düşüncesini geliştirerek sigortacılıkta ilk adımları ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır. Bu tür kredi anlaşmaları ortaçağda da gelişerek deniz ödüncü ve nakliyat sigortalarının temelini oluşturmuşlardır.

    Sonraları sigortaya daha yakın uygulamalar özellikle deniz ticaretinin geliştiği yerlerde görülmektedir. İlk denizci uluslardan Kartacalılar, Romalılar, Yunanlılar arasında, geminin taşıdığı yük üzerine borç verip geminin limana varamaması riskini taşıyan ve gemi salimen limana döndüğünde, hem verdiği borç miktarını , hem de taşıdığı riziko karşılığı faiz niteliğinde önemli pay alanlar bulunmaktaydı. Alınan bu faizlerin yüksekliği Kilise tarafından hoş görülmeyip, bir süre sonra da yasaklandı. Büyük olasılıkla bu yasak, olabilecek tehlikelere karşı önceden bir prim alma biçimine, dolayısıyla da sigorta fikrinin doğmasına yol açtı.

    Prim esaslı sigorta yaklaşık M.S. 1250 yıllarında Venedik, Floransa ve Cenova şehirlerinde görüldü. Gene de bugünkü anlamda sigortadan söz edilebilmesi için 14. yy' ı beklemek gerekti. Ekonomik koşulların değişmesi ile ticaret, 14. yy' dan başlayarak çok önemli gelişmeler gösterdi. O devirde deniz ticaretinde en ileride bulunan İtalya' da sigortaya gereksinim duyuldu ve deniz sigortası kavramı da ilk defa burada ortaya çıktı. İlk sigorta poliçesi olarak kabul edilen mukavele 23 Ekim 1347 tarihini taşımaktaydı ve İtalya' nın Cenova Limanı' ndan Mayorka' ya "Santa Clara" adlı geminin yükünü temin etmek amacıyla düzenlendi. İlk sigorta şirketi de 1424 yılında, yine Cenova şehrinde kuruldu. Sigorta konusunda ilk kanuni mevzuat ise 1435 yılında yayınlanan Barselona Fermanı' ydı. İtalya' daki başlangıçtan sonra, deniz sigortalarının özellikle 18. yy' da İngiltere' de geliştiği görülmektedir.

    Denizde başlayıp gelişen sigortacılık, daha sonraları hayat sigortası fikrinin doğmasına neden oldu. Gemi ve yükünün sigorta edilebilmesi, kaptan, yolcular ve tayfaların da sigorta edilebilmesi fikrini getirdi. 17.yy.'da bir İtalyan bankeri olan Tonti'nin getirdiği "Tontines" denilen sistemde, belirli kişiler biraraya gelerek, belirlenen bir süre için ortaya belirli bir para koymakta, süre sonunda hayatta kalanlar parayı aralarında paylaşmaktaydı. İnsanların çoğu, kendilerinin başkalarından daha çok yaşayacaklarına inandıklarından epey rağbet gören bu sistemde ölenlerin maddi kayba uğradıkları düşünülerek, öngörülen süreden önce ölenler için de, ölüm rizikosu karşılığı prim ödenmesi öngörüldü. Ve hayat sigortalarına bir geçiş de bu şekilde başladı.

    17.yy.'ın ikinci yarısı sigortacılığın gelişmesine yol açan iki önemli olaya sahne olmuştur. Bunlardan ilki sigortacılıkta istatistik metod ve tekniğinin uygulanmaya başlaması (İhtimal Hesapları), ikincisi ise 2 Eylül 1666 tarihinde Londra'da meydana gelen ve dört gün sürerek 13.000 evle 100 kilisenin kül olmasına yol açan büyük yangındır. Kara sigortalarının doğmasına neden olan bu olay, halk üzerinde büyük etki yaratıp böyle felaketlerin sonuçlarına karşı önlem alınması fikrini doğurdu. Gelişen bu fikirden hareketle 1667 yılında " Fire Office " (Yangın Bürosu) kurulmasından sonra 1684 yılında buna rakip bir ortaklık şeklinde ortaya çıkan ilk yangın sigorta şirketi " Friendly Society " faaliyete geçti. 1688 yılında İngiltere'de Lloyd's' un temellerinin atılmasıyla sigortacılıkta yeni bir dönem başladı. Londra'da bulunan ve Edward Lloyd adında bir kişinin işlettiği kahvehane, gemi sahipleri, iş adamları, ve tüccarların deniz ticaretine ilişkin bilgi alışverişinde bulundukları bir mekan olmuştur. Burada sefere çıkan bir gemi veya geminin yükü üzerine teminat veren kişiler, "Underwriter" sıfatıyla belgeler düzenleyerek faaliyette bulunmaya başlamışlar ve yine bu kişiler Edward Lloyd'un ölümünden sonra, kendi aralarında Lloyd's adında bir topluluk kurmuşlardır. Lloyd's 1871 yılında İngiltere Parlamentosunun çıkardığı bir kanunla Birlik haline getirilmiştir. Lloyd's ilk yıllarında sadece deniz sigortaları sahasında faaliyet gösterirken sonraları kara sigortaları sahasına da geçmiş olup, günümüzde her türlü sigortanın yapılabildiği bir kuruluş haline gelmiştir. Lloyd's, dünyada başka benzeri olmayan, tamamen kendine mahsus bir sigorta kuruluşudur. Lloyd's bir sigorta şirketi olmayıp, sigorta teminatı veren şahısların oluşturduğu bir topluluk, bir birlik ve aynı zamanda dünya gemicilik istihbaratı konusunda bir merkezdir. Lloyd's' un en belirgin özelliği Lloyd's üyelerinin bütün varlıklarıyla sorumluluk taşımaları ve hiç bir zaman sigortalı ile doğrudan temas etmemeleri, ilişkinin "Broker" denilen aracı kişi veya firmalarla temin edilmesidir. Broker'lar Lloyd's ile çalışabilmek için buraya kaydolmakta ve müşterinin gerek sigorta gerekse tazminat alma işlerini takip etmektedirler.

    Modern sigortacılığın doğuşuna deniz, kara sigortacılığına yangın, kaza sigortacılığına tren kazaları ile ilişkin bireysel kazalar öncülük ederken, sanayinin gelişmesiyle yaşanan büyük teknik hasarlar, mühendislik sigortalarının gelişimine yol açmıştır.

    20. yüzyılın başlarında sigorta şirketleri her türlü sigorta ihtiyacına cevap verebilecek şekilde örgütlenmelerini tamamlamış kuruluşlar olarak etkin hizmet verebilecek düzeye ulaşmışlardır.

    SİGORTACILIK GENEL PRENSİPLERİ

    Sigorta branşları için geçerli olan ve ülkemiz mevzuatına da uyan ana prensipleri genel anlamda şu şekilde sıralayabiliriz:

    1. Mutlak İyi Niyet Prensibi: Sigorta sözleşmesinde sigortalının beyanı esastır. Sigortalı / sigorta ettiren, teminat altına aldığı nesneye ilişkin tüm bilgileri doğru olarak vermek; aynı şekilde sözleşmeye aracılık eden kişi de neyi, ne şartlar altında aldığı konusunda doğru ve gerçek bilgileri sigortalıya bildirmek zorundadır.

    2. Sigortalanabilir Menfaat Prensibi: Sigorta ettiren bir nesneyi teminata alırken, mutlaka onun sahibi olması gerekmez; üzerinde menfaati bulunması yeterlidir.

    Örneğin;

    1. Bir kişi sahibi bulunduğu binayı sigorta edebilir. (Mal sahibi sıfatı ile sigorta)

    2. Bir bina bankaya teminat olarak gösterilerek (İpotek) kredi kullanılıyorsa, banka bu binanın sahibi olmamasına karşın, üzerinde ipotek hakkından doğan menfaati bulunmaktadır ve banka bu binayı sigorta edebilir. (Dain - i mürtehin sıfatı ile sigorta)

    3. Tazminat Prensibi: Sigortalının, hasar olduğunda zararının karşılanması, sözleşme gereğidir. Bu zararın giderilmesi nakden ödeme şeklinde olabileceği gibi, onarımını üstlenme veya yerine yenisini verme şeklinde de olabilir.

    Nakden ödeme haricindeki seçenekler, sigortalının ve sigortacının mutabık kalması halinde olabilir.

    4. Yakın Neden Prensibi: Bir hasarın tazmin edilebilmesi için, o hasarın poliçede alınmış ve genel / özel şartlarda belirtilen teminat kapsamına en yakın nedenden ileri gelmesi gerekir.

    Örneğin; hırsızlık teminatı verilmiş bir yerde hırsızın kapıyı kırması ve hiçbir şey çalamadan kaçması halinde, kapının hasarı da bu poliçe ile ödenecektir. Çünkü hasarın yakın nedeni çalma durumu gerçekleşmemiş olmasına rağmen, hırsızlık olayıdır.

    5. Rücu Prensibi: Sigortalının uğradığı zararda eğer üçüncü kişilerin kusuru varsa, sigorta şirketi sigortalısına zararı ödedikten sonra, kusurlu taraftan kusuru oranında bu hasarı talep (Rücu) eder. Böylelikle sigortalı hem sigorta şirketinden, hem de kendisine zarar veren kusurlu taraftan tazminat alarak, haksız kazanç sağlamamış olur. Burada sigorta şirketi sigortalısının talep edebileceği tazminatı almak üzere sigortalısının yerine geçerek, onun yetkilerini kendi devraldığından bu prensip "Halefiyet Prensibi" olarak da ifade edilmektedir.

    TÜRK SİGORTA SEKTÖRÜ

    Sektörde faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin 2005 yılı 12 aylık döneme göre prim üretimi %24 oranında artarak 2006 yılında 9.613 milyar YTL'ye ulaşmıştır. ABD doları bazında ise %23 artış oranı ile 7.028 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Sektörün %86'sını oluşturan hayat dışı sigortalardan bir önceki yıla göre %26 artışla 8.268 milyar YTL, %14'ünü oluşturan hayat sigortalarından ise %11 artışla 1.361 milyar YTL prim üretimi sağlanmış, toplam prim üretiminin reel artış oranı %14 dolayında gerçekleşmiştir.

    Türk sigorta sektörü 2006 yılında ülke ekonomisinin neredeyse dört katı büyüme sağlamış, dolayısıyla sigortacılığın GSMH içerisindeki payı da artmıştır. 2006 genel prim üretiminin %34'lük kısmını oluşturan; kasko ve muhtelif kaza sigortaları toplamından oluşan kaza sigortalarının büyüme oranı %29 olarak gerçekleşmiştir.

    Son yıllarda yabancı yatırımcıların ilgisini çeken sigorta sektörü için 2006 yılı hareketli bir yıl olmuştur. Prim üretimi esas alındığında, büyük paya sahip yabancı şirketlerin sermaye yapıları incelendiğinde sektörde %22 gibi bir orana sahip oldukları görülmektedir. Dolayısıyla yabancı yatırımcılar sigorta piyasasına girmiş, ancak henüz ciddi anlamda bir sermaye girişi sağlamamışlardır. Güçlü ve önemli dünya şirketlerinin, Türk sigorta sektörüne yönelmeleri gerek sektörün geleceği gerekse ülke ekonomisi açısından oldukça önemlidir. 2006 yılında doğrudan veya dolaylı olarak sekiz sigorta şirketinde hisse devri gerçekleşmiştir. Ayrıca, yabancı sermayenin Türk sigorta sektörüne yönelmesi ve yıl içinde katastrofik risklerin oluşmaması yabancı reasürans şirketlerinin de sektöre ilgisini çekmiştir.

    2006 yılı Eylül ayı sonunda teknik zararı 60 milyon YTL olan kasko branşının, yılı teknik zararla kapatacağı bir gerçektir. Kasko branşında yıllardır yaşanan bu sorunun çözümü yine sektörün kendi içerisindedir. Rekabet nedeniyle verilen gerçek dışı fiyatlar ve yüksek hasar maliyetleri, prim üretiminde büyüyen kasko branşını teknik kârlılıkta aşağıya çekmektedir.

    31 Aralık 2006 itibariyle, zorunlu deprem sigortası kapsamında %5 artış oranı ile 2.555 milyon adet poliçe üretilmiş, dönem içinde meydana gelen kayıtlı 20 deprem nedeni ile 1.218.830.-YTL hasar ödemesi gerçekleştirilmiştir. DASK tarafından kuruluş tarihi olan 15 Aralık 2000'den, 2006 yılsonuna kadar çeşitli deprem hasarları nedeniyle 17.663.187.-YTL tazminat ödemesi yapılmıştır.

    2006 yılında üçüncü yılını dolduran bireysel emeklilik sistemi, gönüllü katılım esasına dayanmasına rağmen katılımın giderek arttığı görülmektedir. 2006 yılsonu itibariyle sistemde bulunan sözleşme tutarı 1.128.280 adettir. Bu sözleşmelerin %76'sı bireysel, %24'ü grup sözleşmeleridir. Yatırıma yönlendirilen fon tutarı ise 2.494.082.226.-YTL'dir. Sistemin emeklilik dönemine yönelik fon birikimi sağlamayı amaçlaması nedeniyle, ortalama yatırım vadesi diğer yatırım araçlarına göre daha uzun olmakta ve böylece ekonomiye uzun vadeli fon akışı sağlanmaktadır. Sistem ayrıca, yaklaşık on bin kişiye iş olanağı sağladığı için ülkemizdeki istihdama da katkı sağlamıştır.

    2006 yılında sigortacılık ve özel emeklilik konularında önemli düzenlemeler yapılmıştır. Gerek Türkiye sigorta sektörünün daha etkin bir biçimde düzenlenmesi ve denetlenmesi gerekse AB ve diğer uluslararası standartlara uyum sağlanması amacıyla tamamlanan en önemli çalışma "Sigortacılık Kanun Tasarısı"dır. Tasarı TBMM gündeminde bulunmaktadır.

    Bireylere daha geniş kapsamlı ikinci bir emeklilik olanağı sağlanması ve ekonominin ihtiyacı olan uzun vadeli fon birikimine katkıda bulunulması amacıyla tamamlanan diğer bir çalışma ise özel emeklilik ile ilgili olarak grup emekliliğine olanak sağlanması, sandık ve vakıflardaki birikimlerin bireysel emeklilik sistemine aktarımını düzenleyen yasa değişikliği tasarısıdır. Tasarı TBMM Genel Kurulu'nun gündeminde bulunmaktadır.

    2006 yılında yürürlüğe giren önemli uygulamalardan biri de "Tarım Sigortaları Sistemi"dir. Bu uygulama, tarımsal üretimin kurumsal anlamda desteklenmesi açısından önemli bir adım olarak kabul edilmektedir. Bu sistemin getirdiği en büyük yenilik, sigorta priminin %50'sinin devlet tarafından karşılanmasıdır.

    Sektör için önemli diğer bir uygulama "Sermaye Yeterliliği"ne ait düzenlemedir. Sigorta şirketlerinin mali yapılarının güçlendirilmesini ve sağlıklı büyümelerini sağlayan bu düzenleme ile şirketlerin yüklendikleri risklerin büyüklüğüne göre yeterli özkaynağa sahip olmaları amaçlanmıştır.

    Sigorta sektörünün geliştirilmesi, faaliyetlerin güven içinde yürütülmesi amacıyla 2006 yılında bazı değişiklikler ve yeni uygulamalar yapılmıştır.

    Hazine Müsteşarlığı 8 Mart 2006 tarihinde sirküler yayımlayarak, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren hesap planında değişiklik yaptığını, bu değişiklikle artık Zorunlu Deprem Sigortası prim üretimlerinin şirket üretimleri içinde yer alacağını sektöre bildirmiştir.

    19 Ekim 2006 tarih ve 26324 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun 16. maddesi çerçevesinde Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilen, 2006/11070 sayılı "Tarım Sigortaları Havuzuna Devlet Tarafından Taahhüt Edilecek Hasar Fazlası Desteğine İlişkin Karar" yürürlüğe girmiştir.

    21 Ekim 2006 tarih ve 26326 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, "Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanunun Uygulama Yönetmeliği"nin 41. maddesinde kıyı tesislerinin mali sorumluluk garantilerine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

    1 Kasım 2006 tarih ve 26333 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "BDDK'dan Mesleki Sorumluluk Sigortası'na İlişkin Düzenlemeler" yürürlüğe girmiştir.

    11 Kasım 2006 tarih ve 26347 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, "Türkiye Cumhuriyeti Sınırları İçinde İniş veya Kalkış Yapan Türk ve Yabancı Sivil Hava Araçları Mali Mesuliyet Sigortası Hakkında Yönetmelik" ile Türk Sivil Hava Aracı Sicili'ne kayıtlı hava araçları ile yabancı sivil hava araçlarını işletenlerin; yolcuya, bagaja, yüke ve postaya verebilecekleri zararlara karşı yaptırmaları gereken sigortaya ilişkin usul ve esaslar belirlenmektedir.

    28 Kasım 2006 tarih ve 26360 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, "Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin" 13. maddesinin (4) numaralı fıkrası 1 Aralık 2007 tarihinde, diğer maddeleri ise 1 Haziran 2007 tarihinde yürürlüğe girecektir.

    29 Kasım 2006 tarih ve 26361 sayılı Resmi Gazete'de, "Doğal Afet Sigortaları Kurumu Yönetim Kurulu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
0 0 0
  • sigorta şirketlerinin kuruluşu - sigorta şirketlerinin İşleyişi
    SİGORTA VE REASÜRANS ŞİRKETLERİNİN KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ(MÜLGA)

    Devlet Bakanlığından

    Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 26/12/1994

    Yayımlandığı Resmi Gazete No: 22153

    ** 24/08/2007 tarih ve 26623 S.R.G. de yayımlanan " Sigorta Şirketleri Ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş Ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmelik" nin 28. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. **

    BİRİNCİ BÖLÜM : GENEL HÜKÜMLER

    AMAÇ

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, sigorta ve reasürans şirketlerinin kuruluş ve çalışma esaslarını düzenlemektir.

    KAPSAM

    Madde 2 - Türkiye'de sigorta ve reasürans şirketi kurulması, yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye'de faaliyete başlaması ile bu şirketlerin çalışma usul ve esasları bu yönetmelik hükümlerine tabidir.

    DAYANAK

    Madde 3 - Bu Yönetmelik, 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

    TANIMLAR

    Madde 4 - Bu Yönetmeliğin takip eden maddelerinde yer alan;

    a) Kanun: 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu'nu,

    b) Bakan veya Bakanlık: Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan veya Bakanlığı,

    c) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığı'nı,

    d) Birlik: Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği'ni,

    e) Sigorta şirketi: Türkiye'de kurulmuş sigorta şirketleri ile yabancı ülkelerde kurulmuş sigorta şirketlerinin Türkiye'deki faaliyetlerinden sorumlu yönetim merkezini,

    f) Reasürans şirketi: Türkiye'de kurulmuş reasürans şirketleri ile yabancı ülkelerde kurulmuş reasürans şirketlerinin Türkiye'deki faaliyetlerinden sorumlu yönetim merkezini, ifade eder.

    İKİNCİ BÖLÜM : KURULUŞ VE TEŞKİLAT

    KURULUŞ İZNİ VE BAŞVURU İÇİN GEREKLİ BELGELER

    Madde 5 - Türkiye'de sigorta veya reasürans şirketi kurulması Bakanlığın ön iznine tabidir. Kurucular, ilgili merciler nezdinde kuruluş işlemlerine başlamadan önce ön izin almak için aşağıda belirtilen belgelerle Müsteşarlığa başvuruda bulunurlar:

    a) Anonim veya kooperatif şirketlerin tabi olduğu esaslara göre kurulacak karşılıklı (mütüel) şirketin kurucular tarafından imzalanmış ana sözleşmesinin noterden tasdikli iki nüshası,

    b) Şekli ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Yapılabilirlik Raporu",

    c) Gerçek kişi ortakların adli sicil belgeleri, iflas etmediklerine ve konkordato ilân etmediklerine dair belgeler ile şekli ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Gerçek Kişi Kuruculara İlişkin Bilgi Formu",

    d) Tüzel kişi ortakların ana sözleşmeleri, iflas etmediklerine ve konkordato ilân etmediklerine dair belgeler, son üç yıla ait bilanço ve kâr-zarar cetvelleri ile şekli ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Tüzel Kişi Kuruculara İlişkin Bilgi Formu".

    YABANCI SİGORTA VE REASÜRANS ŞİRKETLERİNİN TÜRKİYE'DE FAALİYETTE BULUNMASI

    Madde 6 - Yabancı sigorta veya reasürans şirketlerinin, Türkiye'de faaliyette bulunması Bakanlığın iznine tabidir. Yabancı sigorta şirketleri Türkiye'de ancak şube açmak suretiyle faaliyette bulunabilir.

    Yabancı sigorta veya reasürans şirketlerinin Türkiye'de açacakları ilk şube, bu şirketlerin Türkiye'deki faaliyetlerinden sorumlu yönetim merkezleridir. Bu şirketler, Türkiye'de açtıkları müteakip şubelerinden birini merkez şube olarak tayin ederek yönetim merkezini buraya nakletmek istedikleri takdirde, Türk Ticaret Kanunu'nun ve ilgili mevzuatın hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu hususu bir beyanname ile Müsteşarlığa bildirirler.

    Açılacak müteakip şubeler izne tabi değildir.

    ŞUBE AÇMA İZNİ BAŞVURULARINDA GEREKLİ BİLGİ VE BELGELER

    Madde 7 - Türkiye'de sigortacılık faaliyetinde bulunmak üzere şube açacak yabancı şirketler, izin için aşağıda belirtilen belgelerle Müsteşarlığa başvuruda bulunurlar:

    a) Ana sözleşmelerinin tasdikli bir nüshası,

    b) Türkiye' de şube açılması için, yetkili organları tarafından alınmış kararın tasdikli bir nüshası,

    c) Son üç yıla ait tasdikli bilançoları ile kâr - zarar cetvelleri,

    d) Şekli ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Yapılabilirlik ve Çalışma Esasları Raporu".

    BAŞVURULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

    Madde 8 - Kuruluş ön izni veya şube açma izni için Müsteşarlığa yapılacak başvuruların sonuçları, gerekli tüm bilgi ve belgelerin tamamlanmasından itibaren iki ay içerisinde başvuru sahiplerine bildirilir.

    İZNİN GEÇERLİLİK SÜRESİ

    Madde 9 - Kuruluş ön izni veya şube açma izni alanlar, iznin verildiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde tescil işlemlerini tamamlayıp ruhsatname almak üzere Müsteşarlığa başvuruda bulunurlar. Bu süre içinde başvuruda bulunmayanların izinleri geçersiz sayılır.

    HİSSE, İNTİFA VE OY KULLANMA HAKLARININ EDİNİLMESİ

    Madde 10 - Bir kişinin, bir sigorta veya reasürans şirketinin sermayesinin yüzde 10 veya daha fazlasını temsil eden payları edinmesi ile bir ortağa ait payların bu şirketlerin sermayesinin yüzde 10'unu, yüzde 20'sini, yüzde 33'ünü ya da yüzde 50'sini aşması sonucunu doğuran hisse edinimleri ve bir ortağa ait payların yukarıdaki oranların altına düşmesi sonucunu veren hisse devirleri Müsteşarlığın iznine tabidir.

    Sermayenin yüzde 10 ve daha fazlasına tekabül eden hisselere sahip olan ortakların kurucularda aranan nitelikleri taşımaları şarttır. Bu nitelikleri sonradan kaybedenler, bu hisselerin sağladığı temettü hakkı dışındaki haklardan faydalanamazlar. Bu durumda diğer haklar Birlik tarafından kullanılır.

    Birinci fıkra uyarınca yapılacak başvurular, devir yahut edinim işlemleri izne tabi olanlar tarafından ya da sigorta veya reasürans şirketinin yönetim kurulu tarafından yapılabilir. Başvurularda, işlem konusu hisselerin miktarıyla bu işlemden önceki ve sonraki durumda şirket sermayesinin ortaklara göre dağılımını gösterir bilgilerin, devir işleminin bir kişiye ait hisselerin sermayenin yüzde 10 'nu aşmasına sebep olacağı hallerde ise ayrıca, bu kişilerin kurucularda aranan nitelikleri haiz olduğunu gösterir belgelerin bulunması gereklidir.

    İzin başvuruları uygun bulunduğu takdirde keyfiyet, başvuru sahibine ve hisseleri devre konu olan şirkete bildirilir. Bu izin olmaksızın yapılan devirler pay defterine kaydedilemez ve ortaklığa karşı hüküm ifade etmez. Bu hükme aykırı olarak pay defterine yapılan kayıtlar, bunu yapmaktan imtina etmek zorunda olan şirket yöneticilerinin cezai ve hukuki sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla, hükümsüzdür.

    İntifa hakkı ve oy hakkı devirlerinde de bu maddenin hisse devrine ilişkin hükümleri kıyasen uygulanır.

    Ortakların sermayedeki pay oranlarının birinci fıkradaki şekilde değişmesi sonucunu doğuracak sermaye artırımı iştirak taahhütleri için de bu madde hükümlerine göre Müsteşarlıktan izin alınır.

    Bir sigorta veya reasürans şirketinin sermayesinin yüzde 10'undan fazlasına tekabül eden hisselerinin halka arz yoluyla satışına izin verilmesi, Müsteşarlığın uygun görüşünün alınmasına; halka arz sırasında yahut menkul kıymet borsalarında yaptıkları alımlar sonucunda edindikleri hisse miktarı birinci fıkrada yazılı oranları aşanların ortaklık haklarından faydalanabilmesi ve pay defterine kaydolunması da üçüncü fıkrada belirtilen belgelerle ayrıca başvurularak Müsteşarlıktan izin alınmasına bağlıdır.

    Bu maddenin uygulanmasında;

    a) Bir gerçek kişi ile eşi ve reşit olmayan çocuklarına, bunların yönetim ve denetim kurullarında bulundukları ya da sınırsız sorumlu ortağı olduğu şirketlere,

    b) Kamu tüzel kişileri hariç olmak üzere, bir tüzel kişinin veya yukarıdaki bentte sayılanların doğrudan ya da dolaylı olarak sermayelerinin yüzde 25 ve daha fazlasına sahip olduğu ortaklıklara, ait hisse ve diğer haklar bir kişiye ait sayılır.

    YÖNETİCİLER

    Madde 11 - Sigorta ve reasürans şirketlerinin yönetim kurulları genel müdür dahil en az beş kişiden oluşur. Genel müdür, yönetim kurulunun doğal üyesidir.

    Yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye'deki merkez şubelerinde, yönetim kurulunun yetki ve sorumluluklarını taşıyan ve şube müdürünün de dahil olduğu en az üç kişilik bir müdürler kurulu bulunur.

    Yönetim kurulu veya müdürler kurulu üyelerinin yarıdan bir fazlasının en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş ve sigortacılık, bankacılık, iktisat, işletmecilik, muhasebe, hukuk, maliye, matematik, istatistik veya mühendislik alanlarından en az birinde bilgi ve deneyim sahibi kişiler arasından seçilmeleri şarttır.

    Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin denetçilerinin sayısı ikiden az olamaz. Denetçilerin en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olmaları ve sigortacılık, bankacılık, iktisat, hukuk, maliye, işletmecilik veya muhasebecilik alanlarının en az birinde bilgi ve deneyim sahibi kişiler arasından seçilmeleri şarttır.

    Genel müdür ve yardımcılarının, en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş; genel müdürlüğe atanacakların en az 10 yıl, genel müdür yardımcılığına atanacakların ise en az yedi yıl, sigortacılık, bankacılık, iktisat, işletmecilik, muhasebe, hukuk, maliye, matematik, istatistik veya mühendislik alanlarından birinde deneyim sahibi olmaları şarttır. Bu nitelikler, yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye'deki merkez şube müdürleri ve yardımcılarında da aranır.

    Yönetim kurulu üyeleri, denetçiler, genel müdür ve yardımcıları ile merkez şube müdürler kurulu üyeleri ve müdür yardımcılarının, Kanun'un ikinci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde sayılan niteliklere sahip olmaları gereklidir. Bu kimselerin göreve atanmaları, gerekli niteliklere sahip olduklarını gösterir belgeler ve " Yönetici ve Denetçilere İlişkin Bilgi Formu"yla birlikte bir ay içerisinde Müsteşarlığa bildirilir.

    Şirketler veya merkez şube çalışanlarından imza yetkisini haiz olanların Kanun'un ikinci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde sayılan niteliklere sahip olması şarttır.

    YÖNETİCİLERİN YAPAMAYACAĞI İŞLER

    Madde 12 - Sigorta ve reasürans şirketlerinin yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile bu şirketler adına imza atmaya yetkili olanlar, görevli oldukları şirketlerin acenteliğini veya tali acenteliğini yapamazlar; sigorta prodüktörlüğü, sigorta brokerliği yahut sigorta hasar eksperliği ile iştigal edemezler; bu faaliyetleri gerçekleştirmek üzere kurulmuş bulunan şirketlere ortak veya yönetim ve denetim kurulu üyesi olamazlar, bunlardan ücret karşılığı bir iş kabul edemezler. Bu sınırlamalar sözkonusu kimselerin eş ve velayeti altındaki çocukları için de geçerlidir.

    BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİ, ŞUBELER VE TEMSİLCİLİKLER

    Madde 13 - Sigorta ve reasürans şirketleri kurdukları bölge müdürlükleri ile açtıkları şubeleri bir ay içinde Müsteşarlığa bildirirler.

    Türkiye'de kurulu sigorta ve reasürans şirketlerinin yurt dışında şube veya temsilcilik açmaları Müsteşarlığın iznine tabidir.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : RUHSAT

    RUHSAT

    Madde 14 - Sigorta ve reasürans şirketleri, faaliyete başlamadan önce Müsteşarlıktan ruhsat almak zorundadırlar. Sigorta şirketlerinin, faaliyet göstermek istedikleri her bir sigorta branşı için ayrı ayrı ruhsat almaları gereklidir.

    RUHSAT BAŞVURULARINA EKLENECEK BİLGİ VE BELGELER

    Madde 15 - Ruhsat almak isteyen şirketler, faaliyette bulunmak istedikleri branşla ilgili olarak aşağıdaki bilgi ve belgelerle Müsteşarlığa başvuruda bulunurlar:

    a) Çalışma esasları raporu,

    b) Saklama payı asgari ve azami hadlerini gösteren tablolar ile reasürans ve retrosesyon program ve planlarını gösterir belgeler,

    c) Teknik rezervler ve fonlarla ilgili yatırımların detayını gösterir belgeler,

    d) Tarifeler ve hesaplanma şekilleri.

    e) Uygulanacak özel şartlar ve poliçe örnekleri,

    f) İstihdam edilecek personele ve teknik donanıma ilişkin bilgiler,

    g) Hayat sigortalarında, teknik karşılıkların hesaplanmasında kullanılacak ölüm, mâluliyet ve hastalık tabloları, komisyon oranları, tenzil, iştira ve ikraz işlemlerine ilişkin esasları, aktüeryal yöntemler, varsayımlar, kâr payı dağıtım esasları, teknik faiz oranları, ferdi ve grup hayat sigortası tarifeleri ve bunlara ilişkin hesaplama usulleri.

    İlk defa ruhsat alacak şirketlerden, yukarıda belirtilen belgelere ilave olarak;

    a) Ticaret Sicili'ne tescil edildiklerine ilişkin sicil belgesi ile tescilin ilân edildiği Ticaret Sicil Gazetesi'nin birer nüshası,

    b) Asgari ödenmiş sermaye miktarının tamamının ödendiğine ilişkin belgenin tasdikli bir nüshası,

    c) Ödenmiş sermayenin asgari yüzde 20'si oranındaki teminatın tesis edildiğine ilişkin belgenin tasdikli bir nüshası,

    d) Yönetim kurulu üyeleri, genel müdür, genel müdür yardımcıları ve denetçilerin Kanun'un dördüncü maddesinde aranılan şartları haiz olduklarına dair belgeler ile şekli ve asgari içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Yönetici ve Denetçilere İlişkin Bilgi Formu",

    e) Yetkili müdür ve müdürler kurulu üyelerinin Kanun'un dördüncü maddesinde aranılan şartları haiz olduklarına dair belgeler ile şekli ve asgari içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Yönetici ve Denetçilere İlişkin Bilgi Formu",

    f) Yetkili müdürün, şubeyi temsil ve ilzama mezun kılındığına dair şirket yetkili organları tarafından alınan karar ile bu amaçla kendisine verilen vekâletnamenin tasdikli birer nüshası, da istenir.

    RUHSATNAMENİN VERİLMESİ VE İLANI

    Madde 16 - Müsteşarlıkça talepleri uygun bulunanlara keyfiyet bir yazı ile bildirilir. Gerekli harçların yatırıldığının belgelenmesini müteakip başvuru sahiplerine ruhsatnameleri verilir. Şirketler bu hususu, usulüne uygun şekilde Ticaret Siciline tescil ve Ticaret Sicil Gazetesi ile Türkiye çapında dağıtımı yapılan günlük en az iki gazetede ilân ettirerek, ilânların yapıldığı gazetelerin ikişer nüshasını 15 gün içinde Müsteşarlığa gönderirler.

    RUHSAT İPTALİNİN İLANI

    Madde 17 - Kanun'un üçüncü maddesine göre ruhsatların geçici veya sürekli olarak iptali halinde keyfiyet, Müsteşarlığın bildirimi üzerine şirketçe veya gerekli görülürse Birlik'çe, Ticaret Siciline işlenmek üzere ilgili sicil memurluğuna bildirilerek Ticaret Sicil Gazetesi ile Türkiye çapında dağıtımı yapılan günlük en az iki gazetede ilân ettirilir.

    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : TEMİNATLAR

    TEMİNAT

    Madde 18 - Sigorta şirketleri yurtiçinde akdetmiş oldukları sigorta sözleşmelerinden doğan taahhütleriyle orantılı olarak teminat ayırmak zorundadırlar.

    Bu teminat, hayat dışı sigorta branşları ile sağlık ve ferdi kaza branşları için, yıl sonu itibariyle yazılan primlerden fesih ve iptaller düşüldükten sonra kalan tutarın %15'i, hayat branşı için ise, yıl sonu itibariyle ayrılan matematik karşılıkları ile muallak tazminat karşılıklarının toplamından, sigortalılara poliçe karşılığı yapılan ikrazlar ve henüz tahsil edilmemiş prim alacakları tutarına isabet eden matematik karşılıkların düşülmesinden sonra kalan tutar kadardır. Şu kadar ki, sigorta şirketlerinin hayat branşına ilişkin teminatları, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında işlem gören hisse senetlerine, borsadan satın alınmak suretiyle plase edilmeleri halinde, toplam teminat tutarının %15'i ile sınırlı kalmak üzere teminat ve blokaj yükümlülüğünden muaftır.

    Yeni kurulan şirketler, teminat tesis dönemine kadar ödenmiş sermayelerinin %20'si oranında teminat tesis ederler. Sigorta şirketlerinin tesis edecekleri teminatlar her halükârda ödenmiş sermayelerinin %20'sinden az olamaz.

    Müsteşarlık, Kanun'un 20'nci maddesine göre işlem yapılan şirketler ile tasfiye halinde olan veya prim üretimini durduran bir sigorta şirketinin belirli bir tarih itibariyle teminat miktarını yeniden belirleyebilir. Bu durumda, teminat açığı olması halinde ilave teminat bir ay içinde tesis edilir.

    Müsteşarlık, yükümlülük karşılama yeterliliğinin tesis edilemediği durumlarda şirketin mevcut teminatlarından ayrı olarak muallak hasar karşılığı tutarını aşmamak kaydıyla ek teminat tesis edilmesini isteyebilir.

    TEMİNAT OLARAK KABUL EDİLECEK KIYMETLER

    Madde 19 - Sigorta şirketleri;

    a) Türk Lirası ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nca alım satım konusu yapılan dövizler ile bunlar üzerinden açılan mevduatı,

    b) Devlet tahvilleri, Hazine bonoları ile Devletin ihraç edeceği diğer menkul değerleri veya ilgili sigorta şirketi adına düzenlenmesi kaydıyla bu değerler için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından düzenlenen muvakkat makbuzları,

    c) Sermayesinin en az yüzde 51'i İktisadi Devlet Teşekkülü veya Kamu İktisadi Kuruluşları'na ait şirketlerin hisse senetlerini, bu şirketlerce ihraç olunan tahvil ve benzeri menkul kıymetleri ve Türkiye Cumhuriyeti garantisi ile ihraç edilen diğer menkul kıymetleri,

    d) Genel olarak teminatların yüzde 30'unu ve ayrıca bir şirkete ait olanlarının payının toplam teminatların yüzde 10'unu, bir sermaye grubuna ait olanlarının payının ise toplam teminatların yüzde 20'sini aşmaması kaydıyla borsada işlem gören hisse senetleri ile tahvilleri,

    e) Bir kurucuya ait olanların toplamı teminatların yüzde 10'undan fazla olmaması kaydıyla yatırım fonu katılma belgelerini,

    f) Teminatlar içerisindeki payı yüzde 50'yi aşmamak üzere Türkiye'deki gayrimenkulleri, teminat olarak gösterebilirler.

    Teminat olarak gösterilecek kıymetlerin şirketlerin aktifleri arasında yer alması şarttır.

    Müsteşarlık teminat olarak kabul edilen, ancak daha sonra borsada işlem görmeyen menkul kıymetlerin değiştirilmesini isteyebilir.

    Bu maddenin uygulamasında doğrudan veya dolaylı olarak yüzde 25 ve daha fazla oranda ortaklık ilişkisi içinde olan şirketler aynı sermaye grubuna ait sayılır. Dolaylı ortaklık oranı, iştirak oranlarının çarpılması suretiyle bulunur.

    TEMİNATLARIN DEĞERLEMESİ

    Madde 20 - Teminat olarak gösterilecek kıymetlerin değerlemesi aşağıdaki esaslara göre yapılır:

    a) Bloke edilen döviz ve döviz üzerinden açılan mevduat ile döviz üzerinden veya dövize endeksli olarak ihraç edilen menkul kıymetler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından ilân edilen günlük döviz alış değerleri üzerinden değerlendirilir.

    b) Devlet tahvilleri, Hazine bonoları ile Devletin ihraç edeceği diğer menkul kıymetler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından ilan edilen günlük değerleri, bu değerler yoksa borsa değerleri, borsa değerleri de yoksa gün esasına göre işleyen faizin ilave edilmesi suretiyle bulunan değerleri ile dikkate alınır.

    c) Sermayesinin en az yüzde 51'i Devlete ait şirketlerin borsada işlem görmeyen hisse senetlerinin nominal değerleri, bu şirketlerce ihraç olunan ve borsada işlem görmeyen tahvil ve benzeri menkul kıymetlerin ise kayıtlı değerlerine gün esasına göre işleyen faizin ilave edilmesi suretiyle bulunan değerleri esas alınır.

    Türkiye Cumhuriyeti garantisi ile ihraç edilen ve yukarıda sayılanların dışında kalan menkul kıymetlerin varsa borsa değerleri, yoksa kayıtlı değerlerine gün esasına göre işleyen faizin ilavesi suretiyle bulunan değerleri dikkate alınır.

    d) Borsada işlem gören hisse senetleri borsa değerlerinin yüzde 80'i, borsada işlem gören özel sektör tahvilleri ise borsa değerlerinin yüzde 90'ı oranında kabul edilir.

    e) Yatırım fonu katılma belgeleri ilân edilen günlük değerleriyle değerlenir.

    f) Teminat olarak gösterilen gayrimenkullerin maliyet bedellerinin veya Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre yeniden değerlendirilmesi sonucu bulunan değerlerinin ya da mahkemece tesbit edilen değerlerinin yüzde 80'i dikkate alınır.

    TEMİNATLARIN TESİSİ VE SERBEST BIRAKILMASI

    Madde 21 - Sigorta şirketleri teminatlarını, hesap senesini izleyen ikinci ayın sonuna kadar tesis etmek zorundadırlar.

    Teminat olarak gösterilen menkul kıymetler, Türkiye'de faaliyet gösteren ve özkaynak tutarı en son yıl sonu bilançolarına göre 2,5 trilyon lira ve daha fazla olan bankalar veya İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Takas ve Saklama Bankası A.Ş. nezdinde Müsteşarlık adına bloke edilir. Gayrimenkullar ise teminat gösterecekleri miktar için Müsteşarlık lehine birinci derecede ve birinci sırada ipotek edilir. Blokaj, kamu bankaları hariç olmak üzere, sigorta şirketi ile doğrudan veya dolaylı ortaklık, yönetim ve denetim ilişkisi içinde bulunan bankalarda tesisi edilemez. Ortaklık ilişkisinin belirlenmesinde, 19'uncu maddenin son fıkrası hükmü uygulanır. Müsteşarlık, nezdinde bloke edilen kıymetleri Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak tesis amacı dışında kullandığı veya işleme tabi tuttuğu saptanan bankaları, özkaynak tutarına bakılmaksızın, blokaj tesis edilecek bankalar listesinden çıkarır ve bu bankalar nezdindeki bloke kıymetler diğer bankalara aktarılır.

    Hayat dışı ve hayat branşı için tesis edilen teminatlar ayrı ayrı izlenir.

    İkinci fıkradaki tutar Devlet İstatistik Enstitüsü Toptan Eşya Fiyatları Endeksindeki artış oranı dikkate alınarak Müsteşarlıkça artırılabilir.

    Müsteşarlık, teminat olarak gösterilen bütün aktiflerin değer takdirini masrafları ilgili şirkete ait olmak üzere yeniden yaptırmaya ve kıymetlerde değer düşüklüğü nedeniyle oluşan teminat eksikliklerini tamamlatmaya veya teminat olarak tesis ettirilen değerlerin değiştirilmesini istemeye yetkilidir.

    Teminat olarak gösterilen değerlerdeki değişmeler dolayısıyla veya başka herhangi bir nedenle teminat fazlası olması halinde, bloke edilen teminatlar Müsteşarlıkça serbest bırakılır.

    Teminatlar Müsteşarlığın izni olmaksızın hiç bir suretle iade olunamaz; ancak, bloke kıymetlerin eş değer bir kıymetle değiştirilmelerinde Müsteşarlık izni aranmaz.

    Teminatlar arasında aktarma yapılması ve bloke kıymetlerin bankalar veya şubeler arasında nakli Müsteşarlığın iznine tabidir.

    Bankalar, teminatlarla ilgili olarak yaptıkları işlemler hakkında düzenleyecekleri makbuzların birer örneğini göndermek suretiyle beş iş günü içinde Müsteşarlığa bilgi vermek zorundadırlar.

    TEMİNATIN KULLANILMASI

    Madde 22 - (Değişik fıkra: 23/08/2003 - 25208 S. R.G. Yön./1. md.) Teminat, sigortalıların alacaklarına karşılık teşkil eder ve sigorta şirketlerinin mali bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi hali ile tasfiyesi veya iflası halinde öncelikle tesis edildiği sigorta branşındaki sigortalıların alacaklarının ödenmesine tahsis edilir; artan kısım, diğer branşlara ait bulunan teminatlara eklenir.

    Bir veya birkaç branşta veya bütün branşlarda sigortacılık faaliyetlerine son vermek isteyen sigorta şirketlerinin ilgili branştaki teminatı, sigortalıların tüm alacaklarının ödenmiş olması şartıyla serbest bırakılır.

    Faaliyete son verme ve tasfiye işlemlerinin yürütülmesi sırasında teminatların öncelikle sigortalıların alacaklarına tahsisi için Müsteşarlıkça gerekli tedbirler alınır.

    Tasfiye halinde, en son ilân tarihinden itibaren bir yıl geçtikten ve bütün yükümlülüklerin yerine getirildiğinin belgelendirilmesinden sonra, teminatlar ilgililere iade olunur.

    BEŞİNCİ BÖLÜM : TEKNİK KARŞILIKLAR

    CARİ RİZİKOLAR KARŞILIĞI

    Madde 23 - (Değişik madde : 27/01/2004-25359 S.R.G. Yön./1.mad)

    Sigorta ve reasürans şirketleri, deprem teminatı primleri, bir yıldan uzun süreli hayat sigortalarının primleri ile bir yıldan uzun süreli hayat sigortalarının birikim primleri dışındaki primler için cari rizikolar karşılığı ayırmak zorundadır.

    Cari rizikolar karşılığı, yürürlükte bulunan poliçeler için tahakkuk etmiş primlerden komisyonlar düşüldükten sonra kalan tutarın gün esasına göre ertesi yıla veya yıllara sarkan kısmından oluşur.

    Cari rizikolar karşılığının gün esasına göre hesaplanması mümkün olmayan reasürans ve retrosesyon işlemlerinde, 1/8 esasına göre cari rizikolar karşılığı ayrılması mümkündür.

    Belirli bir bitiş tarihi olmayan emtea nakliyat sigortası sözleşmelerinde, son üç ayda tahakkuk etmiş primlerden komisyonlar düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde 50'si cari rizikolar karşılığı olarak ayrılır.

    HAYAT MATEMATİK KARŞILIĞI

    Madde 24 - Hayat branşında faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketleri, Müsteşarlığın uygun göreceği genel kabul görmüş aktüerya hesaplarına göre matematik karşılık ayırmak zorundadırlar.

    MUALLAK HASAR VE TAZMİNAT KARŞILIĞI

    Madde 25 - (Değişik madde : 27/01/2004-25359 S.R.G. Yön./2.mad)

    Sigorta ve reasürans şirketleri, tahakkuk etmiş ve hesaben tespit edilmiş ancak daha önceki hesap dönemlerinde veya cari hesap döneminde fiilen ödenmemiş hasar ve tazminat bedelleri veya bu bedel hesaplanamamış ise tahmini bedelleri ile gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş hasar ve tazminat bedelleri için muallak hasar ve tazminat karşılığı ayırmak zorundadır.

    Gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş hasar ve tazminat bedellerinin hesaplanması sırasında, sigorta ve reasürans şirketlerinin bu bedellerle ilgili olarak son 5 veya daha fazla hesap dönemlerindeki sonuçları dikkate alınır.

    Muallak hasar ve tazminat karşılığının hesaplanması sırasında, hesaplanmış veya tahmin edilmiş, eksper, bilirkişi, danışman, dava ve haberleşme giderleri de dahil olmak üzere hasar ve tazminat dosyalarının tekemmülü için gerekli tüm gider payları dikkate alınır.

    Sigorta şirketleri, her hesap döneminde branşlar itibariyle muallak hasar ve tazminat karşılığı yeterlilik tablosu düzenlemek ve diğer mali tabloları ile birlikte yayımlamak zorundadır. Bu tablo, sigorta şirketlerinin son beş yıl itibari ile ayırdığı muallak hasar ve tazminat karşılığının, bu karşılıkların konusu olan dosyalara ilişkin olarak tüm gider payları da dahil olmak üzere fiilen ödemiş olduğu hasar ve tazminatlar bedeli toplamına oranı olan muallak hasar ve tazminat karşılığı yeterlilik oranını gösterir.

    Muallak hasar karşılığı yeterlilik oranının; cari hesap dönemi hariç olmak üzere, son beş yıllık ortalamasının yüzde 90'ının altında olması halinde, sigorta şirketlerince cari hesap döneminde, bu oran ile yüzde 90'oranı arasındaki fark tutarı kadar muallak hasar ve tazminat karşılığı yeterlilik farkı ilave edilir.

    Yeni faaliyete geçilen branşlara ilişkin hesaplamalarda, bu branşa ilişkin sektör ortalamaları, bu ortalamaların bulunmaması durumunda ise sigorta şirketine ait en son veriler kullanılır.

    DEPREM HASAR KARŞILIĞI

    Madde 26 - (Değişik madde: 06/09/2005-25928 S.R.G. Yön/1.mad)

    Sigorta ve reasürans şirketleri, yıl sonu itibari ile yangın ve mühendislik sigorta branşlarında verdikleri deprem teminatı karşılığında yazdıkları ve kendi saklama paylarında kalan primlerin üçte birini ödenen komisyon ve diğer masraf payı olarak düştükten sonra kalan tutarın %50'sini onbeş yıl süre ile deprem hasar karşılığı olarak ayırırlar. Ancak ayrılan karşılık her halükarda brüt deprem priminin %6'sından az olamaz. Cari yılda ayrılması öngörülen deprem hasar karşılığı tutarını aşmamak ve deprem rizikosunu karşılamak üzere akdedilen bölüşmesiz reasürans anlaşmaları primleri ayrılan deprem hasar karşılığı tutarından düşülür. Deprem hasar karşılıklarının oluşturduğu fonların net gelirleri de bu hesapta gösterilir. Söz konusu fonların yatırımı sonucu uğranılan kayıplar hiçbir surette ayrılan karşılık tutarından tenzil edilemez.

    Bu hesapta toplanan fonlar, gayrimenkuller hariç olmak üzere 19 uncu maddede belirtilen kıymetlere yatırılır. Bu kıymetlere yapılan yatırımlardan son iki döneminde gelir elde edilememesi halinde toplanan fonların tamamı Devlet tahvilleri, hazine bonoları ve Devletin ihraç edeceği diğer menkul kıymetlere yatırılır.

    Verilen deprem teminatı nedeniyle ödenen hasar ve tazminatların saklama payında kalan kısmı, varsa birinci yıl ayrılan karşılıklardan başlamak üzere ilk giren ilk çıkar yöntemine göre deprem hasar karşılıklarından düşülür. Herhangi bir tazminat ödemesi söz konusu olmadığında ayrılan karşılık ve gelirler onbeşinci yıl sonunda özkaynaklara aktarılır.

    ALTINCI BÖLÜM : MALİ BÜNYE

    MUHTEMEL ZARARLAR VE ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI

    Madde 27 - Sigorta şirketleri, sigorta acenteleri ve sigortalılar nezdindeki prim alacaklarından muaccel olup da, iki ay içinde tahsil edilemeyen kısmının tamamı kadar muhtemel zararlar karşılığı ayırırlar.

    Sigorta ve reasürans şirketleri Vergi Usûl Kanunu'nun 323'üncü maddesinde tanımlanan şüpheli hale gelmiş alacaklarının tamamı kadar şüpheli alacak karşılığı ayırmak zorundadırlar.

    SERMAYE AZALTICI İŞLEM YASAĞI

    Madde 28 - Sigorta ve reasürans şirketlerinin iştirakleri, sermayelerine iştirak eden sigorta ve reasürans şirketlerinin hisse senetlerini; sigorta ve reasürans şirketleri de ortaklarının hisse senetlerini; satın alamazlar, rehin olarak kabul edemezler ve bu hisselerin karşılığında ödünç veremezler. Hisse senetleri borsada işlem gören sigorta ve reasürans şirketlerinin hisselerinin en çok yüzde 10'una sahip ortakları ile sigorta ve reasürans şirketlerinin hisse senetleri borsada işlem gören en çok yüzde 10 oranında iştirak ettiği şirketler için bu hüküm uygulanmaz.

    Bu maddenin uygulanmasında 19'uncu maddenin son fıkrasına göre aynı sermaye grubuna ait hisseler bir şirkete ait kabul edilir.

    MALİ BÜNYE ZAFİYETİ VE KAYNAK KULLANIM ORANLARI

    Madde 29 - (Ek fıkra : 27/01/2004-25359 S.R.G. Yön./3.mad) Bir sigorta ve reasürans şirketinin;

    a) Mali bünyesinin sigortalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürecek şekilde zayıfladığının, yapılan yerinde denetim sonucu düzenlenen raporla veya Müsteşarlıkça belirlenen finansal analiz oranlarına göre yapılan değerlendirmeler sonucunda tespit edilmesi,

    b) Herhangi bir nedene dayanmaksızın, hasar ve tazminatlarını yasal süreleri içerisinde ödememe veya geç ödeme uygulamasını mutad ve yaygın hale getirmesi,

    c) Özellikle riski yüksek branşlarda olmak üzere, yeterli miktarda ve kalitede reasürans teminatına ya da bu riskleri karşılayacak oranda özkaynağa sahip olmaması,

    d) Bünyesinde, faaliyetlerinin kapsamı ve yapısıyla uyumlu, değişen koşullara cevap verebilecek nitelik, yeterlilik ve etkinlikte iç denetim sistemlerinin bulunmaması,

    e) Bilgi işlem ve veri tabanı alt yapısının gözetim ve denetim için gerekli özelliklere sahip olmaması,

    f) Tüm acenteleri tarafından gerçekleştirilen işlemleri de dahil olmak üzere, poliçe sahiplerine ilişkin gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin bilgilerin, Müsteşarlıkça belirlenen süreler içerisinde sigorta şirketine bildirilmemesi ve poliçe sahiplerinin bu bilgilere ulaşamaması,

    g) Kayıt dışı poliçe düzenlediğinin tespit edilmesi,

    7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 20 nci maddesinin birinci fıkrasında sayılan diğer hallerle birlikte, mali bünyesinin sigortalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürecek şekilde zayıfladığı hallerden sayılır.

    Hayat sigorta şirketleri hariç, sigorta şirketlerinin bir şirkete ait menkul kıymetlerinin tutarı kendi özkaynaklarının yüzde 10'unu, 19 uncu maddenin son fıkrasına göre bir sermaye grubuna ait menkul kıymetlerinin tutarı ise kendi özkaynaklarının yüzde 20'sini aşamaz.

    Sigorta şirketlerinin borsada işlem görmeyen menkul kıymetlere yapacakları toplam yatırım tutarı, özkaynaklarının %10'unu geçemez. Ancak, devlet garantisi altında ihraç edilen menkul kıymetler bu hükme tabi değildir.

    Sigorta şirketlerine ait menkul kıymetlerde birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanmaz.

    Sigorta şirketlerinin ikraz tutarı, hayat sigortalılarına olan ikraz hariç, teknik karşılıkların %20'sini aşamaz. İpotek veya garanti alınmadan verilen ikrazlar toplamı teknik karşılıkların %5'ini, bu şekilde bir kişiye verilen ikraz tutarı da teknik karşılıkların %1'ini aşamaz.

    Hayat sigorta şirketleri hariç, sigorta şirketlerinin gayrimenkullerinin özkaynaklarını aşan tutarı gayrimenkul ve menkul kıymet portföyü toplamının yüzde 20'sinden, bir gayrimenkule yapacakları yatırım ise şirketlerin kendi kullanımlarına tahsis edilen gayrimenkuller hariç, özkaynaklarının yüzde 10'undan fazla olamaz. Bu hükmün uygulamasında, birbirine bitişik veya birbirleriyle bağlantılı gayrimenkuller ile bunlardan birine gelecek zararın diğerini etkileyebileceği gayrimenkuller tek bir gayrimenkul olarak kabul edilir.

    Sigorta ve reasürans şirketleri kendi borçlarıyla ilgisi olmadıkça mal varlıklarını teminat olarak gösteremez ve kefil olamazlar.

    Sigorta ve reasürans şirketleri tahvil, bono ve benzeri sermaye piyasası araçları ihraç edemezler.

    Bu maddenin uygulanmasında özkaynak; ödenmiş sermaye, yedek akçeler, yeniden değerleme fonu ve dağıtılmamış kar toplamından zararın düşülmesi sonucunda bulunan meblağı ifade eder.

    YÜKÜMLÜLÜK KARŞILAMA YETERLİLİĞİ

    Madde 30 - Sigorta şirketlerinin, 29'uncu maddeye göre bulunan özkaynakları, yükümlülük karşılama yeterliliğinden düşük olamaz.

    Yükümlülük karşılama yeterliliği, hayat dışı ve hayat branşları için ayrı ayrı hesaplanır. Yükümlülük karşılama yeterliliği; hayat dışı (sağlık ve ferdi kaza dahil) branşlarda, prim ve hasar esasına göre bulunan tutarlardan yüksek olanı; hayat branşında ise yükümlülüğe ve riske ilişkin sonuçların toplamıdır. Her iki branşta faaliyet gösteren şirketler için yükümlülük karşılama yeterliliği hayat dışı ve hayat branşları için ayrı ayrı hesaplan iki sonucun toplamıdır.

    Birinci fıkrada belirtilen tutarlar, aşağıdaki şekillerde hesaplanır:

    a) Prim Esasına Göre Yükümlülük Karşılama Yeterliliği: Son bir yıllık süre içinde yazılan primlerden (vergi ve harçlar hariç)fesih ve iptaller düşüldükten sonra kalan tutarın 200 milyar TL'ye kadar olan kısmının yüzde 18, geri kalan kısmının ise yüzde 16 ile çarpılmasından sonra bulunan sonuçların toplamının; son bir yıllık süre içinde şirket üstünde kalan hasar tutarının brüt hasara oranı yüzde 50'den aşağı ise yüzde 50, yüksek ise bulunan oranla çarpılması sonucunda bulunan tutar. Bu bentte yazılı prim tutarı, Devlet İstatistik Enstitüsü'nce saptanmış yıllık Toptan Eşya Fiyatları Endeksindeki artış oranı dikkate alınarak Müsteşarlıkça artırılabilir.

    b) Hasar Esasına Göre Yükümlülük Karşılama Yeterliliği: Son bir yıllık sürede ödenen brüt hasarlara muallak hasarlar karşılığı eklenerek rücu yoluyla tahsil edilen hasar tazminatları ile bir yıl önce ayrılan muallak hasar karşılıkları düşüldükten sonra tesbit edilecek miktarın ilk 150 milyar TL'ye kadar olan kısmı yüzde 26, kalanın yüzde 23 ile çarpılması sonucu bulunan tutarlar toplamının son bir yıllık sürede şirket nezdindeki hasar tutarının brüt hasar tutarına oranı yüzde 50'den aşağı ise yüzde 50, yukarı ise bulunan oranla çarpılması sonucunda bulunan tutar. Bu bentte yazılı prim tutarı, Devlet İstatistik Enstitüsü'nce saptanmış yıllık Toptan Eşya Fiyatları Endeksindeki artış oranı dikkate alınarak Müsteşarlıkça artırılabilir.

    c) Yükümlülüğe İlişkin Sonuç: Hayat matematik karşılığı ile bir yıllık hayat sigortaları için ayrılan cari riskler karşılığının toplamının yüzde dördünün, son bir yıllık süre için ayrılan net (reasürans payı hariç) matematik karşılığı ile son bir yıllık sürede düzenlenen bir yıllık hayat sigortaları için ayrılan net (reasürans payı hariç) cari riskler karşılığının toplamının brüt (reasürans devirlerinden önceki) matematik karşılıkları ile bir yıllık hayat sigortaları için ayrılan brüt (reasürans devirlerinden önceki) cari riskler karşılığının toplamına oranı yüzde 85'ten aşağı ise yüzde 85, yüksekse bulunan oranla çarpılması sonucunda bulunan tutar.

    d) Riske İlişkin Sonuç: Ölüm halinde sigortalıya ödenecek meblağdan matematik karşılıkların ile cari rizikolar karşılığının düşülmesi suretiyle saptanan risk kapitalinden,

    - Sigorta süresi azami üç yıla kadar olanların yüzde 0.1,

    - Sigorta süresi üç yıldan fazla beş yıldan az olanların yüzde 0.15,

    - Sigorta süresi beş yıldan fazla olanların yüzde 0.3,

    ile çarpılmaları sonucunda elde edilen bu üç tutar toplamının, son bir yıllık süredeki reasürans devirlerinden sonraki toplam risk kapitalinin reasürans devirlerinden önceki toplam risk kapitaline oranı yüzde 50'den aşağı ise yüzde 50, yüksek ise bulunan oranla çarpılması sonucunda bulunan tutar.

    Hayat dışı (sağlık ve ferdi kaza dahil) branşlar ve birikimli hayat sigortaları dışındaki hayat sigortalarına ilişkin prim alacakları bu sigortalarda son bir yıllık sürede yazılan prim tutarının yüzde 30'undan fazla ise, fazla tutarın yüzde 50'si yükümlülük karşılama yeterliliğine eklenir.

    Bu maddenin uygulanmasında 28'inci ve 29'uncu maddelere aykırı olarak edinilen varlıklar özkaynaklardan düşülür.

    SAKLAMA PAYLARINA İLİŞKİN TABLOLAR

    Madde 31 - Sigorta şirketleri, müteakip yıl içinde uygulayacakları saklama paylarına ilişkin tabloların üçer nüshasını, Aralık ayı başına kadar Müsteşarlığa göndermek zorundadırlar.

    Saklama payı miktar ve oranları uygun bulunan şirketlere, Müsteşarlıkça onaylanmış tabloların birer nüshası iade edilir.

    Saklama payı miktar ve oranları uygun bulunmayan şirketler, onaylanmış en son tablolardaki oranları uygulamaya devam ederler.

    Bu oranlarda yıl içinde yapılacak değişiklikler de onaya tabidir.

    ÜÇ AYLIK HESAP ÖZETLERİ İLE YÜKÜMLÜLÜK KARŞILAMA YETERLİLİĞİ VE TEMİNATLARA İLİŞKİN CETVELLER

    Madde 32 - Müsteşarlık tarafından belirlenecek esaslara ve örneğe uygun olarak bir takvim yılının üç aylık dönem sonları itibariyle düzenlenen üç aylık hesap özetleri ile altı aylık dönem sonları itibariyle düzenlenen yükümlülük karşılama yeterliliğine ilişkin cetveller, genel müdür ve muhasebe müdürü veya sorumlu muhasebeci tarafından imza edilmiş ve denetçiler tarafından onaylanmış olarak, sigorta şirketleri tarafından iki ay içinde, reasürans şirketleri tarafından da dört ay içinde Müsteşarlığa gönderilir.

    Müsteşarlık üç aylık hesap özetlerine ilişkin bilgileri ve yükümlülük karşılama yeterliliğine ilişkin cetvelleri belirlenecek bilgisayar program veya sisteminde kullanılabilir şekilde isteyebilir.

    Sigorta şirketleri, yıl sonu itibariyle tesis ettikleri teminatların durumunu gösteren cetvelleri 21'inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen süreyi takip eden beş iş günü içinde Müsteşarlığa gönderirler.

    (Ek fıkra: 06/09/2005-25928 S.R.G. Yön/2.mad) Gerçeğe uygun olmadığı, aldatıcı veya yanlış düzenlendiği Müsteşarlıkça tespit edilen bilanço, kar ve zarar hesaplarının düzeltilmiş şekli, durumun tebliğinden itibaren ilgili şirketçe on gün içinde ilanın yapıldığı gazetelerde yayımlanır. Ancak, Müsteşarlık, üzerinden bir hesap dönemi veya daha fazla süre geçmiş olan veya önemlilik ilkesi çerçevesinde yanlış düzenlenen kısmın önemsenmeyecek düzeyde olması durumunda bilanço, kar ve zarar hesaplarının düzeltilmiş şekli ile yayımlatılmamasına karar verebilir.

    YEDİNCİ BÖLÜM : ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

    SİGORTA PRİMLERİNİN TAHSİLİ

    Madde 33 - Sigorta primlerinin peşin tahsili esastır. Primin taksitle ödenmesi kararlaştırıldığında, taksitlerin miktarı, kesin ödeme zamanı ve vadesinde ödenmemesinin sonuçları poliçe ile birlikte yazılı olarak sigorta ettirene bildirilir veya poliçe üzerine yazılır.

    Poliçenin teslimi sırasında peşin olarak tahsil edilecek miktar, toplam primin yüzde 25'inden az olamaz. Ödenecek primin geri kalan kısmı, peşinatın ödenmesini izleyen aydan başlamak üzere en geç beş ay içerisinde her ay için peşinattan sonra kalan primin asgari yüzde 20'si oranında olmak üzere, taksitler halinde tahsil edilir. Poliçe teminatının başlangıç tarihinden başlamak üzere, geri kalan prim tutarının en geç üç tamamen ödenmesi kaydıyla, bu esaslar dışında taksitlendirme de yapılabilir.

    Tekne, uçak, lokomotif sigortaları ve inşaat sigortaları ile makina montaj sigortalarında peşinat dışında kalan kısım, ilk taksidin ödendiği tarihten itibaren en çok dokuz ay içerisinde tahsil edilir; inşaat ve montaj sigortalarında bu süre sigorta süresinin üçte ikisi kadardır. Bir yıl ve daha kısa süreli hastalık sigortaları ile zirai sigortalarda, sigorta süresini aşmamak kaydıyla yapılacak vadelendirmeler için ikinci fıkra hükümleri uygulanmaz.

    Müsteşarlık sigorta branşları itibariyle uygulanacak prim tahsiline ilişkin usul ve esasların taraflar arasında serbestçe belirlenebilmesi için düzenlemeler yapabilir.

    Hayat ve bir yıldan uzun süreli hastalık sigortalarında, prim tahsiline ilişkin usul ve esasların kendi teknik esaslarına tabidir. Hayat sigortalarına bağlı olarak verilen ferdi kaza ve hastalık sigortası teminatlarına ait primlerin tahsilinde hayat sigortası primlerinin tahsiline ilişkin usul ve esaslar uygulanır.

    Prim tahsilatına ilişkin olarak, ilgili mevzuatlarında özel hükümler bulunan zorunlu sigortalarda, öncelikle sözkonusu hükümler tatbik olunur. Bu hükümlere aykırılık, aynı zamanda bu maddeye aykırılık teşkil eder.

    Sigorta sözleşmeleri ve bu sözleşmelere ilişkin primlerin tahsilatı, taksitlendirilmesi ile iptaller, hesaplarda her bir poliçe itibariyle ayrı ayrı gösterilir.

    İLAN VE REKLAMLAR

    Madde 34 - (Değişik madde: 18/04/2006-26143 S.R.G. Yön/1.mad)

    Sigorta şirketleri ve reasürans şirketleri; ilan ve reklam ile ilan ve reklam özelliği taşıyan tüm tanıtıcı ve bilgilendirici yayınlarını, her türlü tarife, teklifname, izahname gibi sigortacılık işlemlerinde kullanılan yayın, belge ve formülerlerini, yanlış anlamalara mahal bırakmayacak, sigorta tekniğine aykırı unsurlar içermeyecek şekilde ve Müsteşarlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda yapmak zorundadır. Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca ilan ve reklamlara ilişkin belirlenen ilke ve esaslar bu maddenin uygulanmasında da geçerlidir.

    Sigorta şirketleri ve reasürans şirketleri, ilan ve reklamları ile birinci fıkrada belirtilen her türlü yayın, belge ve formülerlerini gerektiğinde ibraz etmek üzere beş yıl boyunca saklamak zorundadır.

    GENEL KURUL TEMSİLCİSİ

    Madde 35 - Müsteşarlık sigorta ve reasürans şirketlerinin genel kurullarında temsilci bulundurabilir.

    SEKİZİNCİ BÖLÜM : GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER

    Geçici Madde 1 - Sigorta şirketleri durumlarını, en geç 31/03/1998 tarihine kadar bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle değiştirilen 29 uncu madde hükümlerine uygun hale getirmek zorundadırlar.

    Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte durumları 29'uncu maddede belirtilen sınırlamalara uymayan sigorta şirketleri, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen tarihe kadar, bu sınırlamalara aykırı ilave menkul kıymet ve gayrimenkul edinemezler.

    Geçici Madde 2 - Bu Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki oran, 1994 hesap yılı sonu itibariyle yazılan primler için yüzde 20 olarak uygulanır.

    Geçici Madde 3 - Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin (d) ve (e) bentlerindeki sınırlamalar 1994 yılı sonu itibariyle tesis edilecek teminatlar için uygulanmaz.

    Geçici Madde 4 - Bu Yönetmeliğin 27 nci maddesine göre ayrılacak muhtemel zararlar karşılığı, 31/12/1994 tarihi itibariyle acenteler ve sigortalılar uhdesinde bulunan prim alacakları için, 01/07/1995 tarihine kadar ayrılır.

    Geçici Madde 5 - (Ek madde: 17/01/2001 - 24290 Sayılı R.G. ile)

    Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükümleri 31/12/2000 bilanço yılı için hayat sigorta branşı teminatları kapsamında aşağıdaki şekilde uygulanır;

    Devlet tahvilleri, hazine bonoları ve Devletin ihraç edeceği diğer menkul kıymetlerden, sigorta şirketlerinin hayat branşı teminat karşılıklarına konu olan Devlet tahvili ve hazine bonolarının, hayat sigortalılarının kar paylarını olumsuz yönde etkilemeyecek şekilde, iç verimlilik, borsa rayici veya T.C. Merkez Bankasınca ilan edilen değerlerden tercih edilecek bir yönteme göre değerlemeleri yapılır.

    Sigorta şirketleri, 31/12/2000 tarihi itibariyle tesis etmeleri gereken hayat sigorta branşı teminat karşılıklarına konu olan Devlet tahvili ve hazine bonolarını, 28/02/2001 tarihine kadar, şirketçe yukarıdaki hükümler çerçevesinde benimsenen değerleme yöntemine göre Müsteşarlık adına bloke ederler.

    YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER

    Madde 36 - 21/06/1988 tarih ve 19849 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esaslarına Dair Yönetmelik ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.

    YÜRÜRLÜK

    Madde 37 - Bu Yönetmelik 01/01/1995 tarihinde yürürlüğe girer.

    YÜRÜTME

    Madde 38 - Bu Yönetmeliğin hükümleri Hazine Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakan yürütür.

    YÖNETMELİĞE İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER

    GEÇİCİ MADDE 2 - (1) 26/12/1994 tarihli ve 22153 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin bu Yönetmeliğe aykırı hükümleri uygulanmaz.
0 0 0