1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Naxçıvan Muxtar Respublikasının relyefi

Naxçıvan Muxtar Respublikasının relyefi

Son güncelleme: 10.04.2011 00:34
Leyl-i Lal Leyl-i Lal foto
  • Naxçıvan MR Kiçik Qafqazın cenub-qerb qurtaracağında yerleşir. Mürekkeb tebii şeraite malikdir.
    1918-ci ilde Zengezurun Ermenistana verilmesi ile elaqedar Naxçıvanın erazisi Azerbaycandan ayrı düşmüşdür. Ermenistanla, İran ve Türkiye ile serhedde malikdir.
    Bölgenin en önemli ceheti tarixi keçid ve ticaret yolları üzerinde yerleşmekle Qerb ile Şerqi birleşdirmesidir. Buna göre de bölgeye "Şerqin qapısı" adı verilmişdir.
    Naxçıvan Muxtar Respublikası tipik dağlıq ölkedir. Onun erazisinin 32 faizi (Araz boyu düzenlik) deniz seviyyesinden 600-1000 metr yükseklikde, 48 faizi 2000 metredek yükseklikde, 20 faizi ise 2000 metrden yükseklikde yerleşir. Dağlıq erazi qüzeyden Dereleyez ve şerqden Elengez dağları ile ehate olunmuşdur. Kiçik Qafqaz dağ silsilesine mensub Elengez dağlarının en yüksek nöqtesi Qapıcıq dağı (3906 m), Dereleyez dağlarının en yüksek zirvesi ise Kükü dağıdır (3120 m).
    Muxtar Respublikanın iqlimi keskin kontinental ve qurudur. Araz boyu düzenlikde ve dağ eteklerinde (1000-2500 m) soyuq qış, quru ve isti yay xarakterikdir. Dağlıq zonada (2500-3000 m), xüsusile Batabat yaylağında kifayet qeder yağmurlu, soyuq qış ve serin yay hökm sürür.
    Muxtar Respublika erazisinde bir çox tebii göller vardır. Bu göller adeten deniz seviyyesinden 2000 m ve daha çox yükseklikde yerleşir. (Göy-göl 3065 m yükseklikde yerleşir). Adeten yağış, qar ve bulaq suları ile qidalandıqlarından, onların suyu şirindir. Bu göllerin en yüksek derinlikleri 5-10 m-dek, saheleri ise 0.02-0.08 km2 arasındadır.
    Muxtar Respublikada suvarma meqsedile bir çox sututarları yaradılmışdır. Bunlardan Araz suqovşağı (tutumu 1350 milyon kub.m.), Arpaçay (150 milyon kub. m.), Sirab (12.5 milyon kub. m.), Beneniyar (12.7 milyon kub.m.), Uzunoba (9 milyon kub. m.), Nehrem (6 milyon kub. m.) su tutarları en irileridir
#10.04.2011 00:34 0 0 0