Vücutta Kaşıntı Nedenleri
Son güncelleme:
-
kaşıntıya sebep olan hastalıklar - kaşıntılı hastaya yaklaşım - kaşıntının değerlendirilmesi - vücutta yaygın kaşıntı - egzama Kaşıntı deride kaşınma isteği yaratan hoş olmayan bir duygudur ve dermatolojide ensık karşılaşılan semptomdur. Bu yazıda kaşıntının nedenleri ile kaşıntıya yol açan ve klinikolarak saptanması güç olabilen deri hastalıkları kısaca ele alınacaktır. Daha sonra, kaşıntısıolan, ancak deri hastalığı bulunmayan hastaların incelenmesine odaklanılacaktır.
Kaşıntı:
Egzema yada uyuz gibi özgül bir deri hastalığıyla ilişkili olabilir.
Klinik olarak belirgin deri patalojisi bulunmaksızın yaygın olabilir.
Kaşıntının nedenleri: Kaşıntı reseptörleri epidermisle bağlantılı serbest miyelinsiz
sinir uçlarıdır. Kaşıntıyı ileten sinirler miyelinsiz C lifleridir, son kanıtlar, bu liflerin ağrı liflerinden ayrı olduğunu, ancak lateral spinotalamik yollarda çok yakın ilişkili biçimde seyrettiklerini düşündürmektedir. Ağrı reseptörlerinin kimyasal uyaranları arasında histamin, kininler, serotinin ve olasılıkla safra tuzları yer almaktadır. Ayrıca merkezi opiyoid reseptörleri de rol oynuyor görünmektedir. Morfin ağrıyı azaltır, ancak kaşıntıyı artırır.
Kaşıntı ve deri hastalıkları: Bir çok deri hastalığında kaşıntı görülür. Tablo-1'de
klinik olarak saptanması güç olabilen dolayısıyla dikkatli biçimde araştırılması gereken bazı deri hastalıkları sunulmaktadır.
Uyuz. Uyuz en kaşıntılı deri hastalıklarından biridir ve çoğunlukla geceleri alevlenir. El ve ayak parmakları arasındaki tüneller ve klasik genital nodüller açısından dikkatli bir inpeksiyon yapılmalıdır. Vücuttaki döküntü özgül değildir.
Ürtiker. Ürtiker çoğu kez çok belirsizdir ve hasta başvurduğu sırada bulunmayabilir.
Deri sertçe çizilip kırmızı bir hat ya da kabartı oluşup oluşmadığı araştırılarak klinik dermografizm aranır.
Dermatitis herpetiformis. Bu genellikle şiddetli kaşıntının olduğu bir durumdur. Hasta, dirsekler, kalçalar ve dizler üzerinde ekskoriyasyonlu veziküllerle başvurur.
Büllü pemfigoid: Büllü pemfigoid erken evrede ürtikerli olabilir. Kaşıntı ön plandaki semptomdur.
Kserozis. Kaşıntı ileri yaşlarda sık görülen bir semptomdur ve çoğunlukla derini aşırı kurumasıyla (kserozis) ilişkilidir. Hastalar günde en az dört kez, yumuşak ve sıvı parafin gibi yumuşatıcı preparatlar ya da nemlendirici krem kullanmaya teşvik edilmelidir.
Öykü: Kaşıntının bilinen nedenleri hedeflenerek sistemlerin incelendiği ayrıntılı bir öykü zorunludur. Kaşıntı banyodan sonra ya da geceleri kötüleşiyor mu? Hiç döküntü oluşuyor mu? Tam bir ilaç öyküsü de alınmalıdır.
Yaygın kaşıntı durumunda altta yatan nedeni tedavi edin
Üremik kaşıntı
Paratiroidektomi
Ultraviyole B fototerapisi
Yumuşatıcı preparatlar
İntravenöz lidokain, aktif kömür, talidomid*
Kolestatik sarılık
Kolestiramin
Ultraviyole B fototerapisi
Herhangi bir neden bulunmazsa; Kuru deri için yumuşatıcı preparatlar kullanılabilir.
Kaşıntıya karşı krem (Sulu kremde %0.5 mentol, %0.5 fenol). Sedatif antihistaminikler
gece yatarken 10-25 mg doksepin; günde üç kez 10-25 mg hidroksizin verilebilir.
Ultraviyole B fototerapisi uygulanabilir.
Özet: Kaşıntı deri hastalıklarının ön plandaki semptomudur. Herhangi bir deri
patolojisi bulunmaksızın yaygın olabilir. Yaygın kaşıntının sistemik nedenlerine yönelik özgül tedaviler vardır ve mümkünse uygulanmalıdır.
alıntı
