aöf halkla ilişkiler dersleri - kitle iletişiminde radyonun önemi - kitle iletişiminde radyo çağı - radyonun tarihiRadyonun bir kitle iletişim aracı olarak yeri ve önemini saptayabilmek.
Radyonun bir kitle iletişim aracı olarak nasıl kullanılmaya başlandığını kavrayabilmek için öncelikle kitle iletişimi ve kitle iletişim aracı kavramlarını hatırlayalım. Kitle iletişimi demek, aynı iletinin kitle olarak kabul edilebilecek sayıdaki alıcıya, yine bu amaç için geliştirilmiş araçlar vasıtasıyla iletilmesi sürecidir. İşte bu süreç içerisinde kullanılan araçlar da kitle iletişim aracı olarak adlandırılır. Kitle iletişim araçlarını, iletişim araçlarından ayıran temel farklılık ise, kitle iletişim araçlarının aynı iletiyi çoğaltarak alıcılara iletebilme becerilerinde yatar. Telefon, telgraf, mektup gibi bireysel alıcıları hedef alan iletişim araçlarının karşısında, televizyon, radyo ve gazete gibi bir kitleyi hedef alan ve iletileri bir kitleye ulaştırabilecek kadar çok çoğaltabilen araçlar, kitle iletişim araçları olarak kabul edilirler.
Telefon görüşmeleri neden kitle iletişimi olarak kabul edilmezler?
Fakat iletileri çoğaltabilme yeteneği iletişim aracını kitle iletişim aracı olarak görmek için yeterli değildir. Aynı zamanda, iletilerin gönderilmesinde düzenlilik ve süreklilik de aranan başlıca özelliklerdendir.
Kitle iletişim araçlarının özellikleri, Bireyden Kitleye adlı birinci ünitenin Kitle İletişimi ve Kitle İletişim Araçları bölümünde sıralanmıştır.
Kitle iletişim araçlarının bu özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, radyo bu sürece yatkın bir iletişim aracı olarak dikkat çekmiştir. Radyo, iletileri gazeteden çok daha hızlı bir şekilde çoğaltabilmekte, düzenli ve sürekli yayın yapabilme konusunda yine gazeteden daha avantajlı olanaklar sunabilmektedir. İnsanlar gazetelerde okudukları demeçleri radyoda bizzat demecin sahibinin sesinden canlı olarak duyabilmekte ve böylelikle radyo iletilerini daha güvenilir iletiler olarak algılayabilmektedir. Bu nedenle radyo kendisinden önce varolan kitle iletişim araçlarının sunmadığı kadar güçlü bir ikna gücü yeteneğini de içinde barındırmaktadır.
Radyo çağı olarak adlandırılan dönemi tanımlayabilmek.
1930Klu yıllara gelindiğinde Türkiye'de radyo henüz yaygın bir iletişim aracı haline dönüşmemişken, Avrupa ve özellikle Amerika'da, büyük ve heybetli görüntüleriyle radyolar evlerin başköşelerindeki yerini almış, tüm ailenin toplandığı radyo dinleme saatlerinin doğmasına neden olmuştur. Radyo çağı, 1920'li yılların başından, televizyon yayınlarının yaygınlaştığı 1960'lı yılların başına kadar olan dönemi, yani en etkin kitle iletişim aracı olarak radyonun kullanıldığı yılları ifade etmektedir. Kitle iletişim araçları tarihi dikkate alındığında genelde televizyonun tarihsel süreci dikkatle incelendiğinden, çoğunlukla radyonun bu altın çağının önemi gözden kaçırılır. İşte radyo günleri ya da radyo çağı deyimi, 20'li yıllardan 60'lı yıllara dek süren, popüler programların ve radyo oyunlarının dinlendiği, haber saatlerinin kaçırılmamasına özen gösterildiği, insanların hayatlarında radyonun önemli bir yeri olduğu bu dönemi ifade eder.
Radyo Program Türleri ve Popüler Kültür
Radyonun kitlelere yayın yapma ve reklam aracılığıyla ticari iletiler gönderme olanağı veren bir kitle iletişim aracı haline gelme sürecinde, ailenin tüm bireylerinin dinleyebileceği, birlikte zaman geçirebilecekleri programlar yapma zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Bu sürecin bir sonucu olarak, radyo yayınları farklı içeriklerde ve biçimlerde aktarılan program formatlarının art arda yayınlandığı düzenli bir formata kavuşmuştur. Bu formatı oluşturan en önemli öge ise, radyo yayınlarındaki tür kavramıdır.
Haber Saati
Radyo çağında en çok rastlanan program türleri; haber, radyo oyunları ve müzik programlarıdır. Haber verme, radyonun en önemli işlevlerinden biridir ve bu işlev radyo istasyonlarının kurulmasıyla birlikte hemen uygulamaya konmuştur. Yazının bulunmasıyla başlayan fikir ve bilgilerin dolaşımı, yeni kitle iletişim araçlarıyla artık çok daha hızlıdır ve radyo, haber yayınına çok uygundur. Gazetelerde okunan birçok haber artık sesli olarak dinleyenlere aktarılabilmektedir. O dönemde radyolar, dinleyiciler için güvenilir, hızlı bir haber kaynağıdır. Radyo teknolojisindeki gelişmelerle birlikte, dinleyici sayısında önemli artışlar sağlanmıştır. Radyonun bu özelliği hemen fark edilir ve radyo istasyonları birer haber ağı olarak çalışmaya başlar. Avrupa'da yükselen milliyetçilik hareketleri ve Rusya ile Amerika arasındaki soğuk savaş, dönem boyunca haberin önemini daha da arttırmıştır. İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna kadar radyonun bu yönü ağır basmış, gerek savaş öncesinde, gerekse savaş sırasında kitlelere haber taşıyan en önemli araç olarak yerini korumuştur. Türkiye'de de radyo 70'li yıllara dek haber yayıncılığı işlevini gazeteyle birlikte yerine getiren bir kitle iletişim aracı olmuştur.