Kitle İletişim Aracı Olarak Televizyon
Son güncelleme:
-
aöf halkla ilişkiler dersleri - kitle iletişiminde televizyonun önemi - televizyonun kitle iletişiminde kullanılmasıTelevizyon yayınları, kendinden önceki ses, görüntü üretme ve aktarma sistemlerinin izlerini taşısa da televizyon görüntüsü, sinema ve fotoğraftan farklı bir şekilde oluşur. Fotoğraf ve sinema, bir yüzey üzerine ışık yansıtılmasıyla gerçekleşen kimyasal bir süreç sonucunda görüntü üretirken, televizyon teknolojisi görüntüyü ışıklı bir yüzeyde elektronik olarak oluşturur. Televizyon ekranı görüntüsü, farklı renk tonlarında yanıp sönebilen küçük piksellerin bir araya gelmesiyle görünebilir hal alır. Bu süreçteki en önemli ayrım, sadece televizyona özgü olan, görüntü ve sesi aynı anda üretebilme ve iletebilme özelliğidir. İşte bu özellik, televizyonun bir kitle iletişim aracı olarak diğer kitle iletişim araçlarından farklılığını ortaya çıkarır.
Televizyon (television), Yunanca tele (uzak) ve Latince visio'dan gelen vision (görüş) kelimelerinin birleşimiyle uzagörüm, uzaktan görüntü anlamına gelen bir terimdir. İlk kez "Scientific America" dergisinin 1907 Haziran sayısında kullanılmıştır. Televizyon; hem ses, hem de hareketli görüntüyü milyonlarca kişiye aynı anda iletebilmektedir. Yani görsel ve işitsel olarak kodlanan iletiler aynı anda milyonlarca alıcıya ulaşmaktadır. Bu özellik, televizyona daha önce hiçbir kitle iletişim aracında olmayan bir güç kazandırmıştır. Televizyonun bu gücü, dünyada olup bitenleri anında evimize getiren, salonlarımızdan kilometrelerce uzaktaki çevreyi gözetlememizi sağlayan farklı bir boyut oluşturur.
Televizyonu çağın en yetkin kitle iletişim aracı haline dönüştüren ögeler kısaca şu şekilde sıralanabilir:
- Televizyon, sesli ve hareketli görüntüler üretir.
- Televizyon, ürettiği görsel ve işitsel iletileri kaynaktan çok uzak mekânlara aktarabilir.
- Televizyonun aktardığı görsel ve işitsel iletiler uzak mekânlarda bulunan ve bir kitle oluşturacak kadar çok alıcı tarafından aynı anda izlenebilir.
- Televizyon tarafından yayınlanan görsel ve işitsel iletiler, yayınları alan televizyon alıcısı sayısı kadar çoğaltılmış (yeniden üretilmiş) olur.
Böyle bir görüntü teknolojisini, bir kitle iletişim aracı haline dönüştüren süreçte, radyonun kitle iletişim aracı olarak aldığı yol, televizyon için bir kılavuz oluşturmuş; ilk televizyon yayınlarının yapısı da radyo yayınlarına öykünülerek ortaya çıkarılmıştır. Örneğin, televizyon program türlerinin oluşturulmasında, radyoda hâlihazırda var olan yapı kullanılmış, radyo haberleri televizyon yayınlarıyla görsel bir hal almış, müzik programları video kliplere dönüşmüş, radyo oyunları ise televizyon dizileri şekline dönüşmüştür.
Televizyonun bu derece yaygın bir kitle iletişim aracı olmasının bir diğer nedeni ise, izleyicilerin yayınlara ulaşabilmesi için sadece bir televizyon alıcısı ve bir anten edinmelerinin yeterli olmasıdır. Örneğin, gazete okumak için her gün gazete satın almak, film izlemek içinse sinema salonuna gitmek ve bir sinema bileti edinmek gerekmektedir. Oysa bir alıcı edindikten sonra, pek çok televizyon yayınını hiçbir ücret ödemeden izlemek mümkündür. Şifreli yayınların çoğaldığı günümüzde bile, yayınlara ücret ödemeden izlenebilecek birçok televizyon kanalı vardır.
Aslında, pek çok televizyon yayınının görünüşte ücretsiz izlenebilmesinin altında farklı nedenler yatmaktadır. Televizyon yayınlarının gerçekleşmesi için belirli harcamalar yapılmakta ve bu harcamaların büyük bölümü televizyonda yayınlanan reklamlardan elde edilen gelir ile karşılanmaktadır. Mal ve hizmet üreten firmalar da reklâm harcamalarını sattıkları ürünlerden çıkarmaktadır. Yani kısacası televizyon yayınlarının bedeli, satın aldığımız tüm ürünlerin içinde gizli bir pay olarak bize yansımaktadır.
Günümüz televizyon yayıncılığında reklamlar sadece reklam kuşaklarında mı yer alır?
Türkiye'de özel televizyon yayınlarının çoğalması, serbest pazar ekonomisi uygulamalarının yükselişe geçtiği bir döneme rastlar. Televizyonun kitle iletişim aracı olarak cazip özelliklerinin fark edilmesiyle birlikte, evlerin salonlarındaki en özel bölümlerde radyoların yerini televizyonlar alır. Televizyon, ilk olarak ailelerin akşam saatlerindeki ev yaşamlarını değiştirmiştir. Çünkü ilk yayınlar akşamüstü başlamakta ve üç dört saat sonra sona ermekteydi. İlk yıllarda, gerek yapım ve yönetim, gerekse yayın aktarma sürecindeki güçlükler nedeniyle 24 saat yayın yapılamıyordu. Haberleri, dizileri izleyebilmek amacıyla bir araya gelen ve yayınların başlamasını bekleyen insanlar için televizyon, salonların başköşesinde ağırlanan önemli bir konuktu. Günümüzde ise, her saat açık olan, yaşamın doğal bir parçası haline gelmiş bir araçtır.
Görsel-işitsel oluşu nedeniyle güçlü bir kitle iletişim aracı olan televizyon, toplumsal kurumların, yaşam biçimlerinin, değerlerin, boş zaman alışkanlıklarının değişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu rol çerçevesinde, toplumsal ilişkilerde ve özellikle aile ilişkilerinde yaşanan değişimler öne çıkmaktadır.
Aile yapısında yaşanan değişimler şu başlıklarla özetlenebilir:
- Aile içindeki geleneksel ilişkilerin ve hiyerarşik yapının çözülmesi.
- Aile içerisinde, kadın ve erkeğin rollerine bakış açısının değişmesi.
- Toplumun daha fazla tüketmeye özendirilmesiyle, tüketim alışkanlıklarının değişmesi ve çalışmaya daha çok zaman ayırarak birlikte geçirilen zamanın azalması.
- Evlerde bulunan televizyon alıcılarının, televizyon kanallarının ve program çeşidinin çoğalmasıyla; aile bireylerinin ayrı odalarda, farklı programlar seyretmesi ve böylece aile içi iletişimin azalması.
Alıcı sayısının hızla artması ve yayın saatlerinin uzamasıyla birlikte televizyon yayıncılığında iki farklı olgunun gitgide geliştiği gözlenir. Bunlardan ilki televizyon yayın akışıdır. Televizyon bu konuda da radyoda var olan yayın akışı şablonunu temel alır ve geliştirir. Radyo çağından kalma bir alışkanlık olan akşamları ailece radyo dinleme alışkanlığının yerini birlikte televizyon izleme eylemi alır. Modern yaşamın ritmi televizyonda prime time adı verilen bir kuşağın ortaya çıkmasına yol açar.
alıntı