1. Ana Sayfa
  2. Eğitim
  3. Ticaret İşleri Tellâllığı - Aöf Adalet Dersleri

Ticaret İşleri Tellâllığı - Aöf Adalet Dersleri

Son güncelleme: 26.07.2011 13:35
888888 888888 foto
  • ticaret hukuku konu anlatımı - ticari işler tellalının borç ve yükümleri - ticari işler tellalının hakları - tellallığın sona ermesiTanım

    TTK. m. 100′e göre ticaret işleri tellâllığı, taraflardan hiçbirisine tâbi olmaksızın, ücret karşılığında, ticarî işlere ilişkin sözleşmelerin yapılması konusunda taraflar arasında aracılığın meslek edinilmesidir.

    Unsurları

    Bu tanımın unsurları şunlardır:
    Ticarî İşlere İlişkin Sözleşmelerin Yapılması Konusunda Aracılık

    Bir kişinin ticaret işleri tellâlı sayılması için aracılık ettiği işlerin ticarî iş olması gerekir. Bu nedenle örneğin esnaflar arasında aracılık yapan kişilere bu hükümler uygulanmaz (TTK. m. 115).

    Meslek Edinme

    Tellâlın ticarî işlere aracılık etmeyi meslek edinmesi gerektir. Geçici olarak bir veya birkaç ticarî işe aracılık etme Borçlar Kanunu hükümlerine tâbi olur.

    Bağımlı Olmama

    Tellâl taraflardan hiçbirisi ile devamlı nitelikte bir sözleşme yapmamış olmalıdır. Tellâl aracılığı meslek edinmiş olmakla beraber aracılığı taraflar arasındaki belirli bir iş için yapar.

    Ücret

    Tellâl aracılık ettiği iş için ücret almalıdır. Ücret alınmaksızın yapılan aracılık vekâlet hükümlerine tâbi olur.

    Ticaret İşleri Tellâlının Borç ve Yükümleri
    Aracılık

    Ticaret işleri tellâlının aslî borcu, sözleşmenin yapılmasına aracılık etmektir. Aracılık borcu sadece sözleşme yapmaya hazır bulunan üçüncü kişiyi müvekkile tanıtmakla sona ermez, tellâl ayrıca onu sözleşmeyi yapmaya hazırlamalıdır. Tellâl bu şekilde hareket ederken tarafsızlığını bozamaz, aksi halde tüm haklarını yitirir. Tellâl ücretini her iki taraftan isteyebilir (TTK. m. 108), her iki tarafa da bordro vermelidir (TTK. m. 101).

    Bordro Düzenlenmesi

    Ticaret işleri tellalı, taraflardan her birine, sözleşme yapıldıktan sonra tarafların, ad ve soyadlarını, unvanlarını, sözleşmenin konu ve şartlarını, mal fiyatını, teslim zamanını gösterir bir bordro düzenler, imzalar ve verir (TTK. m. 111).

    Örneklerin Saklanılması

    Örnek üzerine yapılan satışlarda, tellal kendi aracılığı ile satılan malların herbirinin örneğini, malların niteliklerine itiraz edilmeden kabul edilmesine veya işlemin başka şekilde bitirilmesine kadar saklamakla yükümlüdür (TTK. m. 104).

    Tellâl Günlük Defteri Tutma

    Tellâl, kendi aracılığı ile yapılan işlemleri, tellâl günlük defterine günü gününe kaydetmekle yükümlüdür. Kayıtların tarih sırasıyla yapılması ve bordrolara geçirilen bilgileri içermesi gerektir. Anlaşmazlık halinde, taraflar bu defterin ibrazını isteyebilirler (TTK. m. 111, 112). Tellâl ölse veya işten çekilse, bu defter saklanmak üzere notere teslim edilmelidir (TTK. m. 114).

    Tellâlın Hakları
    Ücret

    Tellâlın ücrete hak kazanması için, taraflar arasında sözleşmenin yapılmış olması yeterlidir, ayrıca sözleşmenin uygulanmasına gerek yoktur. Bordro verilmiş olması ücreti talep etmenin ayrı bir şartıdır. Ücretin miktarı anlaşmaya, yoksa ticarî teamüllere göre belirlenir o da yoksa taraflar ücreti yarı yarıya öderler. Tellâl tarafsızlıktan ayrılır ve taraflardan birisini tutarsa, ücret hakkını yitirir (TTK. m. 110).

    Giderler

    Kural olarak tellâl yaptığı giderleri isteyemez, aksine sözleşme mümkündür.

    Tellâllığın Sona Ermesi

    Tellâllık, müvekkil tarafından verilen işin herhangi bir nedenle sona ermesi, müvekkil veya tellâlın ölümü, medeni hakları kullanma ehliyetini yitirmesi, iflâsı, süre öngörülmüşse sürenin geçmesi ile son bulur (BK. m. 397). Azil ve istifa da olanaklıdır. Gereksiz azil, zamansız istifa karşılıklı giderim taleplerine yol açabilir.



    alıntı
#26.07.2011 13:35 0 0 0