Sosyolojide Araştırma Yöntem ve Teknikler - 3
Son güncelleme:
-
aöf sosyoloji dersleri - aydınlanma düşüncesinin temel ilkeleri - aydınlanma düşünürleri - eleştirel rasyonalizm - 1-Akıl : aklın üstünlüğünü ve bilgi elde etmenin yolu olarak yoludur. rasyonaliteyi -akılsallığı ifade eder
2-Empirizm: doğa ve toplum hakkındaki bilgi ve düşüncenin, empirik yöntem olan deney ve gözlem yoluyla kavranmasına dayanan fikirdir
3-Bilim: önermelerin deney gözlem ve akıl tarafından sistematik bir şekilde sınanmasıdır. Bilimsel bilginin elde edilmesi empirik yönteme dayanmaktadır. Bilim bilginin en üst biçimi olarak kabul edilmiştir.
4-Nedensellik : akıl ve bilimin her duruma uygulanabilmesi ve ilkelerinin her durumda geçerli olmasıdır
5-İlerleme : insan, doğanın ve toplumsal yaşam koşullarının, akıl ve bilimin kullanılması ile gelişebileceği ve ileri aşamanın iyi ve güzel olabileceği düşüncesindedir.
6-Bireycilik:Bireyin bütün bilgi ve eylemlerin başlangıç noktası olarak kabul edilmesidir
7-Hoşgörü: din,inanç,ırk, uygarlık farkı gözetmeksizin insanların aynı olarak görülmesidir
8-Özgürlük: düşünce ifade özgürlüğünün savunulmasıdır
9-İnsan doğasının aynılığı: insan doğasının temel niteliklerinin aynı olduğunu eşitlik ilkesidir.
10-Sekülarizm: geleneksel ve dini otoriteye karşı durarak, dini açıdan doğru kabul edilen ve onaylanan bilginin yerini,bağımsız ve laik bilginin almasının savunulmasıdır.
Bunlar Aydınlanma'nın Paradigmasını oluşturur.
Paradigma Kavramı : Thomas Khun
Paradigma : dünya hakkında düşünce biçimimizi şekillendiren inançlar, ilkeler, değerler, yöntemler ve varsayımlardan oluşan bir yapıdır.
AYDINLANMA DÜŞÜNÜRLERİ :
ELEŞTİREL RASYONALİZM: aklın, ilerleme,özgürleşme ve gelişme ile ilgili toplumsal,politik ve ekonomik konulara uygulanmasını bir arada içeren düşünce biçimidir.
Mountesquieu, Voltaire, Hume, Fergushon ve Roussau : toplumsal düşünce tarihinde önemli dönem olan aydınlanmanın önemli düşünürleri arasında yer alırlar.
Bu düşünürler ifade ve düşünce özgürlüğünü, dinin eleştirisi, akıl ve bilimin değeri, bireyin önemi ve toplumsal ilerleme fikirlerini geliştirmişlerdir.
Mountesquieu :
toplum ve yönetim biçimleri arasındaki ilişkiyi incelemiştir.
Toplumu bir sistem olarak ele almış ve bu sistemi oluşturan temel unsurları belirlemiştir.
Bu unsurlardan iklim ve coğrafyanın, ayrıca ahlak ve dinin toplumsal yaşam üzerindeki etkilerini açıklamıştır.
Mountesquieu; gözlem,olguların karşılaştırılması ve tarihsel analiz yöntemlerini kullanmıştır.
Voltaire : bilim, düşünce özgürlüğü, Sekülarizm ve adalet konularında çalışmalar yapmıştır.Toplumları akıl ve bilginin uygulaması yoluyla nasıl ilerleyeceği hakkında yeni düşünceler geliştirmiştir. Aklın ilerleme,özgürleşme ve gelişme ile ilgili toplumsal, politik vee ekonomik konularla uygulanmasını birarada içeren düşünce biçimi olan ELEŞTİREL RASYONALİZM le de ilgilenmiştir.
HUME : insan doğasının teorsini geliştirmiştir. İnsan doğasının ve eyleminin toplum içinde oluşturduğu toplumsal biçimleri konusunda incelemeler yapmıştır.Mülkiyet ve güç arasındaki ilişkiyi araştırmıştır.
FERGUSHON : iş bölümü ve yabancılaşma konularında çalışmalar yapmıştır. İşbölümünün ekonomik olduğu kadar toplumsal bir konu olduğunu belirtmiştir.
Bütünsel bir süreç olarak ele aldığı işbölümünün uzmanlaşma ile küçük parçalara bölündüğünü uygulamış, bu bağlamda insanların düşünme ve araştırmaya ayıracakları zamanın azaldığına dikkat çekmiştir. İnsanlık için bir ilerleme kaynağı olan sanayiye dayalı gelişimin aynı zamanda yabancılaşmaya yol açtığını ileri sürmüştür.
ROUSSEAU : mülkiyetin, işbölümü,eşitsizlik ve toplumsal çatışmayla ilişkisini araştırmıştır. Ayrıca toplumu organik bir bütün olarak ele almış ve insan davranışlarını toplumsal kökenli olduğunu belirtmiştir.İnsanların kendi çıkarlarından önce ortak bir çıkar aracılıyla birarada bulunduklarını belirterek toplumun bir sözleşmenin ürünü olduğunu ileri sürmüştür.
Rousseau toplumsal sözleşme kavramı
Diderot ve D'Alembert katkılarıyla Ansiklopedi Aydınlanmanın temel ilkelerini içeren metinlerden oluşmakta, insan ve evrensellik iddiası taşımaktadır.
alıntı