Ticaret Hukuku - Aöf Adalet Dersleri
Son güncelleme:
-
ticari işletmeler - ticaret sicili nizamnamesi - ticari işletmenin unsurları - tacir olma unsurlarıTicaret sicili nizamnamesine göre ticari işletmenin unsurları:
Gelir sağlamanın amaç edinilmesi
Faaliyetlerinin devamlılık arzetmesi
Esnaf faaliyetlerinin sınırının aşılması
Faaliyetlerinin bağımsız olması
TK’na göre şunlar ticari işletme sayılır.
Ticarethane
Fabrika
Ticari şekilde işletilen ve faaliyetleri esnaf sınırları aşan diğer müesseseler.
Ticari işletmenin merkezi idari ve ticari faaliyetlerinin yürütüldüğü yerdir. Şubenin ise belli başlı unsurları şunlardır.
Şube merkezle aynı ve gerçek tüzel kişiliğe sahip olmalıdır.
Şube iç ilişkilerinde merkeze bağlıdır.
Şube dış ilişkilerinde bağımsızdır.
Şube ile merkez arasında mutlaka mekan farklılığı vardır.
Şube olmanın hukuki sonuçları şunlardır.
Her şube kendi merkezinin ünvanını şube olduğunu belirterek kullanır.
Merkezi Türkiyede bulunan şubeler de bulundukları yerin ticaret siciline tescil ve ilan olur.
Her şube ticaret ve sanayi odasına kaydolur.
Şubenin taahhütleri açısından şubenin bulunduğu yer ifa yeri sayılır ve burada dava açılır.
TACİR: bir ticari işletmeyi kısmende olsa kendi adına işleten kimsedir. Tacir olmanın başlıca unsurları şunlardır.
Bir ticari işletmenin varlığı: Ancak kanun bazı durumlarda üçüncü kişilerin korunması açısından ticari işletmesi olmayan kimseleri de tacir gibi sorumlu tutar.
Ticari işletmenin işletilmesi: işletmenin kurulup açıldığı ilan yolu ile veya ticaret siciline kayıt ile ilan etmiş kişi tacir sayılır.
Ticari işletmenin kısmende olsa o kişi adına işletilmesi: kanuni temsilciler tacir sayılmaz. Tacir sıfatı temsil edilen kişinindir. Ancak cezai sorumluluk kanuni temsilciye aittir.
TACİR OLMANIN SONUÇLARI
İflas tabi olmak
Ticaret ünvanı kullanma zorunluluğu
Tescil zorunluluğu
Ticari defter tutma zorunluluğu
Basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü
Tacirler arasında ihtar ve ihbarların şekle bağlı olması
Ticaret karinesi
Ücret ve faiz isteme hakkı
Fatura ve teyit mektubu
Ücret ve cezanın indirilmesini isteme hakkının olmayışı
Tacirler hakkında ticari örf ve adet kurallarının uygulanması
TESCİL: kural olarak talep üzerine yapılır. Tescil talebi, ilğililer veya temsilcileri yahut hukuki halefleri tarafından yetkili sicil memurluğuna yapılır. Tescil talebi dilekçe ile olur. Tescil talep süresi onbeş gündür. Ticaret sicil memurluğunun yetki çevresi sınırları dışında oturanlar için 1 aydır.
Sicil memurun görevleri: tescil için aranan gerekli koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırmakla yükümlüdür. Tüzel kişilerin tescilinde şirket ana sözleşmesinin emredici kurallara aykırı olup olmadığını ve yasanın zorunlu kıldığı hususları içerip içermediği araştırılır. Ayrıca tescil edilecek konuların üçüncü kişileri yanıltmaması ve kamu düzenine aykırı olmamalıdır.
Aleniyet kamuya açıklık: herkes ticaret sicilin içeriğini ve dairede saklanan tüm senet ve evrakları inceleyebileceği gibi, bunların onanmış suretlerini de isteyebilir.
Tescilin üçüncü kişiler hakkında etkisi
Tescil ilan tarihinden sonra üçüncü kişiler kendilerine karşı hüküm ifade eden bu kayutları bilmediklerini yönünde iddiada bulunamazlar. Olumlu etki.
Tescil gerektiği halde tescil edilmemiş veya tescil edildiği halde ilan edilmemiş olan bir husus, ancak bunu bildiklerini kanıtlamak şartıyla üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir. Olumsuz etki.
Tescil ve kayıt için kötüniyetle gerçege aykırı beyanda bulunanlar hakkında cezai hükümler vardır. Ayrıca aykırı tescilden dolayı zarar görenlerin tazminat davası açma hakkı vardır.
Üçüncü kişiler tescille ilğili uğradıkları zararlar dolayısı ile hazineye karşı tazminat davası açabilirler. Hazine daha sonra kusuru oranında sicil memuruna rücu eder.
Ticaret Ünvanı: tacirin ticari işlerinde kullandığı addır.her tacir ticari işletmesine ait işlemleri ticaret ünvanı ile yapmak ve bu ünvan altında imzalamak zorundadır. Her tacir ticari işletmesini açtığı günden itibaren enaz 15 gün içinde ticari işletmesinin seçtiği ticaret ünvanını işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret siciline tescil ve ilan ettirmelidir. Ticaret ünvanı bir çekirdek birde ek kısımdan oluşur. Çekirdek kısmı örnek: ali koç ( çekirdek) tuhafiye magazası (ek) kollektif şirketlerde çekirdek kısmında en az bir ortağın adı ve soyadı yer alır. Ali koç ( çekirdek) yayıncılık (ek) koll.şrkti (çekirdek).
Komandit şirketlerde çekirdek kısmında okamandite ortaklardan en az birinin adı ve soyadı yazılır. Fakat komanditer ortakların ad ve soyadlarının bulunması yasaktır.
Ltd şti.inde çekirdek kısmı şriketin konusu ve ltd şti dir.
A.Ş.lerde çekirdek kısmı şriketin konusu ve A.Ş dir.
Kooparatiflerde çekirdek kısmı şriketin konusu ve Kooparatif kelimesidir.
Ticaret ünvanının korunması: usulen tescil ve ilan edilmiş olan tic.ünvanını kullanmak hakkı münhasıran sahibine aittir. Gerçek kişilerde bu hak sicilin tescil edildiği iş çevresiyle sınırlıdır. Yanı bu hak sicil dairesi içinde korunur. Gerçek kişilerde tescil yapılırken aynı sicil dairesi içinde daha önce tescil edilen ünvanlardan ayurt edici ibarelerin kullanılması zorunludur. Sicil daireleri farklı olursa gerekmez. Oysa tüzel kişilerin ticaret ünvanları ülke düzeyinde korunur.
alıntı