İdari Yargı Yerleri - Aöf Adalet Dersleri
Son güncelleme:
-
kukuk dersi konuları - danıştay - sayıştay - askeri yüksek mahkeme - idari yargıda dava türleriDANIŞTAY :
Temyiz yeri olarak ilk derece idari ve vergi mahkemelerinin nihai olarak verdikleri ve aleyhine itiraz yolu ile bölge idare mahkemesine gidilemeyen ve danıştayın ilk derece mahkeme olarak verdikleri nihai kararları inceler ve karar bağlar.
İlk derece mahkemesi olarak belirlenen konularda iptal ve tam yargu davalarını karara bağlar.
Uyuşmazlık yeri olarak idari yargı yerleri arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarını çözümler.
Danıştay gerektiğinde ihtihatı birleştirme kararları alır.
BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ
İdari ve vergi mahkemelerinde tek hakim tarafından verilen kararları itiraz üzerine inceler ve karara bağlar.
Yargı çevresinde idari ve vergi mahkemeleri arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarını çözümler.
Diğer kanunlarla verilen görevleri yerine getirir.
İDARİ VE VERGİ MAHKEMELERİ
İdari mahkemeleri; vergi mahkemelerinin görevlerine giren konularda ilk derece mahkemesi olarak danıştayda çözümlenecek olanlar dışında iptal ve tam yargı davalarını çözer.
Vergi mahkemeleri vergi resim, harç, vb. Diğer mali yükümlülükler ve bunlara ait zam ve cezalara ilişkin AATUK un uygulanmasına ilişkin davaları çözümler.
ASKERİ YÜKSEK MAHKEME
Asker kişileri ilğilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. İlğili kişinin asker olma şartı aranmaz.
SAYIŞTAY
Özel bir yagı yeridir. Sayman hesaplarını yargılayan hesap mahkemesidir. Sayıştayın kesin hükümlerine karşı idari yargı yoluna gidilemez.
İDARİ YARGIDA DAVA TÜRLERİ
İPTAL DAVASI : idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden dolayı hukuka aykırı olduklarından için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılır.
Özellilleri.
hukuka aykırılık durumda açılır.
davanın açılması için menfaatin zarar görmesi yeterlidir.
idarenin tek yanlı ve yürütülmesi gerekli işlemleri iptal davasının konusuna girer.
ital davası ile sadece işlemin iptali sağlanır. Yerine uyghun olan konulmaz.
dava sonucunda iptal kararından sadece davalı değil bu kararla ilğili olanlar da yararlanır.
İptal davasının ön koşulları
görevli yarı yerinde açılmış olmalıdır.
uyuşmazlık konu bakımından dava edilebilecek nitelikte olmalıdır. İptal davasının açılabilmesi için ortada bir idari işlemin olması ve idari başvuru yöntemlerinin tüketilmiş olması gerekir.
davacını menfaatinin ihlal edilmiş olmalıdır.
ortada bir davalı olmalıdır. Davalı daima idaredir.
dava açma süresine uyulmalıdır. Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün vergi mahkemelerinde 30 gündür.
davanın yasanın öngördüğü biçim kurallarına göre açılması gerekir.
İptal nedenleri : yetki, şekil sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırılık dolayısıyla iptal edilebilir.
TAM YARGI DAVASI
İdari işlemlerden, idari eylemlerden ve idari sözleşmelerden doğan hak ihlali ile ilğili davalar girer.
Tam yargı davası ile iptal davası arasındaki en büyük benzerlik hakkın ihlalidir.
Tam yargı davası ile iptal davası arasındaki farklılıklar.
iptal davasında konu sadece idari işlemlerdir, tam yargı davasında idari işlem, idari eylem ve idari sözleşmeler konu olur.
iptal işleminde idari işlemin iptalı istenir, tam yargı davasında davacıya bir hakkın yerine getirilmesi, saldırının durdurulması, eski durumun yerine getirilmesi veya uğranılan zazarın tazmini imkanı tanınır.
iptal davasının doğurduğu sonuçlardan taraflar dışında ilğili diğer kişilerde yararlanırken tam yargı davasında sadece taraflar yararlanır.
İlamsız icra : para ve teminat alacakları için sözkonusu olur. Alacaklı doğrudan mahkeme ilamına gerek kalmaksızın icra dairesine başvurarak ilamsız icra yuluyla takibe başlar. Ancak bunun başarılı olması için borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi gerekir. Ödeme emrine itiraz ederse alacaklının dava açmaktan başka çaresi yoktur.
İlamlı icra : konusu para ve paradan başka şeyler olan alacakların cebri icra yoluyla takip edilebilmesi için, mahkeme ilamına gerek vardır. Bu tür alacakların ilamsız icra yoluyla takibi mümkün değildir.
Genel haciz yolu : rehinle temşn edilmiş ve bir kambiyo senedinede dayanmayan, bütün para ve teminat alacakları için baş vurulabilen bir ilamsız icra yoludur. Genel hacız yolunun iki aşaması vardır.
1) Takip talebi:
2) Ödeme emri ve kesinleşmesi: ödeme emrine itiraz sebepleri; borca itiraz veya imzaya itirazdır. Bunun üzerine icra takibinde itirazın giderilmesi için alacaklı harekete geçer. Burada alacaklının iki imkanı vardır.itirazın iptal davası veya itirazın icra tetkik merciince kaldırılması. Bu nedenle itiraz kaldırılırsa ödeme emri kesinleşir.
3) Haciz:
4) Paraya çevirme satış:
İHTİYATI HACİZ : alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak amacıyla mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyatı haciz konulduktak sonra ilamsız icra takibi yapılır. Açılan dava kazanılır veya ilamsız icra kesinleşirse ihtiyaten haczedilen mallar paraya çevrilerek alacak tahsil edilmiş olur. Bunun için alacağın muaccel olması gerekir. Eğer alacak muaccel değilse kural olarak ihtiyatı haciz konulamaz. Ancak şu durumlarda alacak muaccel olmasada ihtiyatı haciz konulur.
borçlunun belli bir ikametgahının bulunmadığı
borçlunun borçlarından kurtulmak için mallarını gizlemeye kaçırmaya hazırlandığı veya borçlunun kendisinin kaçmaya hazırlandığı anlaşılırsa.
HİZMET AKDİ SÖZLEŞME TÜRLERİ
sürekli ve süreksiz işlerdeki hizmet akitleri : ( 30 gün)
belirli süreli ve belirsiz süreli hizmet akitleri
deneme süreli hizmet akitleri
takım sözleşmesi ile oluşan hizmet akitleri
Hizmet akdi sözleşme sınırlamaları
hizmet akdi yapma yasakları : çocuk ve kadınların bazı işlerde çalışmaları
hizmet akdi yapma zorunluluğu: eski hükümlü, sakat , askeri ve kanuni işten dolayı işten ayrılanlar tekrar işe alınmak zorundadır
alıntı