Şizfreni Tipleri
Son güncelleme:
-
şizofreninin çeşitleri - paranoid tip - hebefrenik şizofreni - katatonik şizofreni - basit şizofreniPARANOİT TİP
• En sık görülen tiptir.
• Olgunluk çağında (genellikle 40-50 yaş arasında) ortaya çıkar.
• Hastanın zekâ düzeyi, diğer tiplerde olduğundan daha yüksektir.
• Projeksiyon (yansıtma) eğilimi vardır; hasta başkalarının kendisine karşı olumsuz duygular beslediklerini öne sürer; kendi olumsuz duygularını başkalarına yansıtır.
• Hastada pek çok konuda hezeyanlar ve düşünce bozuklukları (paranoya) görülür.
• Hezeyanlar çoğu kez sistemli hale gelir. Sık sık işitsel varsanılar yaşanır.
HEBEFRENİK TİP
• Ergenlikte ya da erken gençlik döneminde ortaya çıkar. Gittikçe ilerler.
• Kısa sürede kişiliğin çökmesine neden olur.
• Megalomani, hastalık hastalığı ya da bitkinlik hezeyanları vardır.
• Hezeyanlar genellikle sistemli hale gelmez.
• Varsanılar sık görülür.
KATATONİK TİP
• Genellikle aşırı uyarılma ve hareketsizlik durumuyla başlar.
• Katatonik stupor: Çoğu olguda tam bir hareketsizlik, donakalma görülür; hasta fiziksel gereksinimlerini karşılayamaz ve hareketsiz yatar.
• Katalepsi (balmumu katılığı): Hasta rahat olmayan bir konumda saatlerce durur.
• Olumsuzluk (negativizm): Hasta her istenenin tersini yapma eğilimindedir.
• Kozmik kapsamlı hezeyanlar ve varsanılar vardır; iyileşme evresinde değilse bunlar genellikle dile getirilmez.
BASİT TİP
• Başlangıcı hiçbir zaman akut değildir.
• Ergenlik çağında ya da hemen sonra ortaya çıkar.
• Hareketsizlik ve ilgilerde azalma görülür.
• Düşüncelerde tutarsızlıktan çok yoksullaşma gözlenir.
• Varsanı ve hezeyanlar genellikle yoktur.
• Duygusal yetersizlik ve tutarsız davranışlar görülür.
Psikoza Yatkın Kişilik
Şizofreniye yatkın (şizoit) kişilik yapısının özellikleri nevrotik kişiliğe göre çok daha belirgindir ve kolay tanımlanabilir. Bu tip insanlar benzer koşullarda başkaları kadar duygusal ve katılımcı değildirler. Bu duygusal ilgisizlik bebeklikte yaşanan kişiler arası olumsuz ilişkilere karşı geliştirilmiş bir savunma mekanizmasıdır; böylece insan olaylardan daha az etkilenir ve daha az acı duyar. Bir zamanlar anne babasında biçimlenen olumsuz insan tipinin bu kez başkalarında ortaya çıkmasından bu savunma mekanizmasıyla korunur. Buna bağlı olarak toplumsal ilişkileri, yaşantısı ve etkinlikleri cılız kalır. Oysa şizoit insan gerçekte son derece duyarlıdır. Aşırı duyarlılığının sürekli yol açtığı kaygıyla mücadele edebilmek için kişiliğinin çevresinde bir tür koruyucu kalkan oluşturur.
alıntı