Çocuklarda Psikosomatik Tepkiler
Son güncelleme:
-
küçük çocuklarda psikosomatik tepkinin gelişimi - Çocuk ile anne arasındaki ilişkilerin uyumsuzluğu - çocuklarda uykunun önemiÇocuğun gelecekteki gelişiminin temelleri yaşamının ilk yılında atılır. Bu bakımdan olası rahatsızlık belirtilerinin zamanında anlaşılması, belirgin bir hastalığa dönüşmeden önce duruma müdahale etmeyi ve düzeltme yoluna gitmeyi sağlar.
Yetişkin insanlardaki psikosomatik bozuklukların kökenine ilişkin psikolojik kuramların bilinmesi ve bu bozuklukların psikosomatik hastalığı olan küçük ve ergin çocuklarda her zaman görülmesi, yaşamın birinci yılında son derece sık ortaya çıkan beslenme ve uykuyla ilgili bozuklukların daha iyi tanınıp değerlendirilmesini sağlamıştır.
Çok küçük çocukta bu belirtiler, "tepki" olarak tanımlanır. Çünkü çocuğun psikolojik gelişimi, henüz hastalığın yapılanmasına elverişli değildir.
Bu durum bir yandan belirlenen klinik tabloların geçiciliğini ve düzeltilebilirliğini ortaya koyarken, bir yandan da doğru bir yaklaşımın psikosomatik hastalığı önlemedeki rolünü açıklıkla göstermektedir.
Psikosomatik tepki belirli ölçüler içinde henüz doğal ve fizyolojik olarak kabul edilebilecek bir iletişim bozukluğunu ifade eder. Bu iletişim bozukluğu çocuk ile çevresi, özellikle de anne babası arasında yaşanır.
Aslında yeni doğmuş bir bebek bütünüyle güçsüz ve bağımlıdır. Bu nedenle tüm istekleriyle annesi ilgilenmek zorundadır. Anne onun isteklerini kaygı, sabırsızlık ve öfkeyle değil, daha çok kabullenme ve anlayışla karşılamaya çalışır. Ama bebeğin isteklerinin kaygı, sabırsızlık ve öfkeyle karşılanması onda yalnızca bedensel değil, aynı zamanda zihinsel bir nitelik taşıyan kalıcı bir iz bırakır.
Böylece rahatsız edici bir döngü ortaya çıkar. Başlangıçtaki fiziksel rahatsızlık, bir süre sonra gerçek ve tam psikosomatik tepkilerin oluşmasına neden olur. Bebek ile yakın çevresi arasındaki bu iletişim eksikliğinin psikosomatik belirtilere yol açacak kadar ilerlemesini beklemeden durum değerlendirilmeli ve zaman kaybetmeden gereği yapılmalıdır.
Kemik İliğinin İncelenmesi
Bir çocuğun sağlıklı büyüyebilmesi için daha ilk andan başlayarak anneyle ve dış çevreyle iyi bir ilişki kurması gerektiği genel kabul gören bir görüştür. Bu da çocukla ilgilenen kişinin, onun her türlü gereksinimini yanıtlamayı ve doyurmayı bilmesi gerektiği anlamına gelir.
Gerçekten de yeni doğan bebeğin kesin ve kendine özgü gereksinimleri vardır. Ama yaşadığı heyecan ve duyguları ancak bedeniyle ifade edebilir.
Bebeğin en büyük gereksinimi, ona iyi bakacak bir annedir. İyi bir anne bebeğini beslemeyi ve temizlemeyi, korumayı ve ısıtmayı, özellikle anlamayı ve sevmeyi bilmelidir.
Gereksinimden Tedirginliğe
Çocuk ile anne arasındaki ilişkilerin uyumsuzluğu ya da bu ilişkileri bozan iç ya da dış karşıtlıkların varlığı çocukta bir tedirginlik duygusunun gelişmesine yol açar.
Yaşamın ilk yıllarında her türlü heyecan ve duygu beden yoluyla dışa vurulur. Çocuk korkusunu, huzursuzluğunu, yalnızlığını ve gerginliğini anlatmak için yalnızca beden diline başvurabilir.
Bu psikosomatik tepki içinde, anne çocuğun belirtilerini "tedavi ettiği" ölçüde kendini "iyi anne" olarak hisseder. Bu arada çocuğun bakım görmesiyle, temel gereksinimleri de doyuma ulaşmış olur.
Beslenmenin Önemi
Çocuk süt emdiği, yemek yediği ve doyduğu zaman, fizyolojik bir gereksinimini gidermiş olur. Ama açlığın giderilmesi tek başına yeterli değildir: Bebek aynı zamanda annesiyle duygusal iletişim kurmak ister.
• İlk üç ayda görülen gazlı karın ağrıları - Ağlama krizi genellikle emzirmeden sonra ortaya çıkar ve gün içinde birçok kez yinelenir. Bazen bebeğe emzik vermek ve onu karın üstü sallamak yeterlidir. Bazı durumlarda ise çocuk hekimine başvurmak gerekir.
Çocuğun 3-4 ay dolayında gerilimini boşaltmak için başka yolları kullanmayı öğrenmesiyle, söz konusu belirtiler kendiliğinden kaybolur.
• Kusma ve ishal - Gazlı karın ağrısı gibi, çocuğun gerilimden kurtulmak için kullandığı bir tepkiyi ifade edebilir.
Aslında çocuk bu yoldan yalnızca yiyecek ya da dışkıyı boşaltmakla kalmaz, hoş olmayan duygularından da kurtulur.
• İştahsızlık ya da yemeyi reddetme - Klinik olarak 5-8. aylar arasında ortaya çıkar. Aralıklı ya da sürekli olabilir. Genellikle yeni bir beslenme rejimine geçişte görülür. Dışarıdan bakıldığında çocuk canlı, tepkileri güçlü, uyanık, çevreyle ilgili, meraklı ve ruhsal-devimsel (psikomotor) gelişim düzeyi yüksektir.
Çocuğun yemeyi reddetmesi tam ya da kısmi olabilir. Bu durumdan üzüntü duyan anne, çocuğuna yemek yedirmek için her yolu denemeye yönelecektir.
Babanın, büyüklerin ya da arkadaşların sözleri ve önerileri annenin kaygısını gidermeye yetmeyecektir.
Genellikle bu semptomatoloji ayrı bir olgudur. Çocuk iyi büyür ve kilo alır. Sıklıkla büyükanne ya da teyze tarafından doyurulur. Anne bu durumu kendisine yönelik bir reddetme sayar ve kaygı duyar. Bu nedenle çocuğunu doyururken yalnızca yiyecek vermekle kalmaz, aynı zamanda kaygı, gerilim ve öfkesini de aktarır.
Uykunun Önemi
Çocuk ne kadar küçükse, uyuma gereksinimi de o ölçüde çoktur. Gerçekte uyku yalnızca bedensel dinlenme anlamına gelmez. Aynı zamanda çocuğu ışık, ses ve dış dünyadan gelen diğer uyaranlara karşı korur.
Bununla birlikte gerekli uyku süresi çocuktan çocuğa farklılık gösterir. Anne bu süreyi kendi istekleri doğrultusunda değil, çocuğun isteklerine göre ayarlamalıdır.
Uyuyan çocuk rahat, dinlenmiş ve dış dünyadan gelebilecek tehlikelere karşı savunma olanağı olmayan çocuktur. Bütünüyle yetişkinlere, özellikle de anneye bağımlı ve onun korumasına muhtaçtır.
Annenin bazı davranış ve alışkanlıkları, çocukta annenin varlığıyla ilgili bir huzursuzluğa yol açabilir. Bu durumda çocukta bu rahatsızlığın bir ifadesi ve belirtisi olarak uykusuzluk gelişir.
Annelik görevini başarıyla yerine getiremeyen anne, çocuğunda uykusuzluk sorunu baş gösterdiğinde ilgisini hastalık üzerine yoğunlaştırır. Çocuğuyla ilişkisini ve çocuğuna uyguladığı eğitim yöntemlerini sorgulamaktansa çocuğun uykusuzluk sorununa tıbbi çözüm aramak kolay bir kaçıştır.
alıntı