aöf halkla ilişkiler dersleri - iktisata giriş - enflasyon ve fiyatlar genel düzeyi - enflasyon ve işsizlik - phlillips eğrisiEnflasyon: Fiyatlar genel düzeyinin yükseldiği ve paranın değer kaybettiği bir süreçtir. Enflasyon özünde parasal bir kavramdır, ikinci olarak enflasyon bir kerelik bir olgu değil, süreklilik gösteren bir süreçtir.
Enflasyon oranını ölçebilmek için fiyatlar genel düzeyinde bir yılda gözlenen değişme oranını hesaplamak gerekir. Bu yılın fiyat düzeyine P1, geçen yılın fiyat düzeyine de PO dersek, enflasyon oranını hesaplamak için aşağıdaki formülü kullanabiliriz:
Enflasyon Oranı =-Pı-Po / Po x 100
TALEP ENFLASYONU: Başlangıçta toplam talepte meydana gelen bir artışın sonucu olarak ortaya çıkan enflasyon talep enflasyonu olarak adlandırılmaktadır.
MALİYET ENFLASYONU: Başlangıçta maliyetlerde meydana gelen bir artış nedeniyle ortaya çıkan enflasyona maliyet enflasyonu denilmektedir. Maliyetlerdeki artışın iki önemli kaynağı vardır.
• Parasal ücretlerdeki artış
• Hammadde fiyatlarındaki artış
Parasal ücrette veya hammadde fiyatlarında (petrol gibi) meydana gelecek bir artış karşısında firmalar mal ve hizmet arzını azaltacaklardır.
Stagflasyon: Firmaların arttığı ve aynı anda üretimin azaldığı durumdur.
İşgücü Piyasasında Beklenmeyen Enflasyon: Enflasyonun doğru olarak tahmin edilmemesi, yâni beklenmeyen bir enflasyon yaşaması işgücü piyasalarının işleyişi açısından iki temel sorun yaratmaktadır:
• Gelir dağılımından bozulma •Tam istihdamdan uzaklaşma
RASYONEL BEKLEYİŞ: Tahmini yapılacak konuyla ilgili mevcut olan tüm bilginin kullanılarak tahminde bulunulmasıdır. Rasyonel bir bekleyiş iki özelliğe sahiptir:
• Ortalama olarak doğrudur
• Tahmin hatası mümkün olan en düşük düzeydedir
ENFLASYON VE İŞSİZLİK: PHILLIPS EĞRİSİ
İşsizlik ve enflasyon arasındaki ilişkileri incelemenin bir diğer yolu bu iki değişkenin birlikte değişimlerini incelemektir. Bu ilişkiyi ortaya koyan eğriye Phlillips eğrisi denilmektedir.
Kısa dönem Phillips eğrisi, beklenen enflasyon ve doğal işsizlik oranı sabitken işsizlik oranı ve enflasyon oranı arasındaki ters yönlü ilişkiyi göstermektedir
Uzun dönem Phillips eğrisi beklenen enflasyon ve gerçekleşen enflasyon oranı birbirine eşit olduğu zaman enflasyon oranı ile işsizlik oranı arasındaki ilişkiyi gösteren bir eğridir. Uzun dönem Phillips eğrisi doğal işsizlik oranı düzeyinde çizilecek dik bir doğru gösterilebilir.
Doğal İşsizlik Oranındaki Değişme: Doğal işsizlik oranı birçok nedenle bağlı olarak değişebilir. Örneğin ekonomideki yapısal değişiklikler, ülkenin demografik özelliklerinde ortaya çıkan değişiklikler (nüfus artış oranının düşmesi gibi), teknolojik yenilikler gibi faktörler işsizlik oranının değişmesine neden olabilecek faktörler arasında sayılabilir. Doğal işsizlik oranında ortaya çıkacak bir değişme ise hem uzun dönem hem de kısa dönem Phillips eğrilerinin yer değiştirmesine neden olur.
ENFLASYONUN EKONOMİ POLİTİĞİ: ENFLASYON
VERGİSİ VE KREDİBİLİTE
1) Enflasyon Vergisi: Enflasyon gerçekte genel anlamda bir vergi değildir. Para miktarının arttırılması ile yaratılan enflasyon bu kişilerin ellerinde bulunan paranın değerini enflasyon oranına eşit bir oranda düşürmektedir. Dolayısıyla bu durum devlete gelir transferi anlamına gelmekte ve bu nedenle de enflasyon vergisi olarak adlandırılmaktadır. Genellikle gelişmekte olan ülkelerde görülen enflasyon vergisi devletin geleneksel gelir kaynaklarının harcamaları karşılamakta yetersiz kalması durumunda kullanılan bir yöntemdir.
2) Kredibilite: Merkez bankasının izlediği politika halkın nezdinde güvenirlikten yoksundur, yâni kredibilitesi düşüktür. Halkın böyle düşünmesinin ardından ise ekonomi politikaları oluştururken söylenenler ile uygulamanın farklı olması yatmaktadır.