1. Ana Sayfa
  2. Eğitim
  3. Sosyolojinin ilk Temsilcileri - Durkheim

Sosyolojinin ilk Temsilcileri - Durkheim

Son güncelleme: 23.11.2011 01:58
888888 888888 foto
  • Aöf sosyoloji dersleri - Durkheim sosyolojisi - Durkheim kuramları - Durkheim okuluAslında bir okuldur.Her toplumsal olgunun nedeni bir başka toplumsal olgudur.Comteun psikoloji bilim olarak kabul etmemesini eleştirdi.Çünkü buinsanın kendini dışta bırakması anlamındaydı.Durkheim okuluna göre toplumsal yaşam orijinal bir varlıktır.Toplum bireylerin toplamı değildir ondan daha fazla bir şeydir.Toplumu parçaladığımızda bireysel bilinçler ortaya çıkar ama onların toplamı toplumsal bilinci vermez.Bireysel bilinçlerin toplamı toplumsal bilinci oluşturur.Fakat toplumsal bilinç daha sonra bireysel bilinci yönlendirir

    .Durkheimın bu görüşü eleştirilmiştir.Çünkü toplumsal olguları yaratan zaten birey ve benler arasındaki etkileşimdirtoplumun kendisinden başka bir şey değildir.Durkheim toplumsal bilinci adeta tanrısallaştırır.Ona göre insanlar etkileşim içinde değerlersembollerideolojiler vs. yaratır.Yaratılansoyut kültürdür.Aslolan o soyut kültürün arkasına geçip onu anlamak ve yorumlamaktır.Durkheim gözlenen somut toplumdan kendini dışarı çekip ona bir nesneymiş gibi bakmaya çalışmaktadır.Durkheim katı bir pozitivisttir.Durkheimın görüşlerini çok eskilere kadar götürmek mümkündür.Bireyin toplum tarafından yönlendirildiği düşüncesi Budizmde Aristo ve Hegelin düşüncesinde de vardır.

    19. yüzyılda bireyciliğe karşı kuvvetli bir tepki oluşmuştur.Ruhsal yaşam toplumsal yaşam üzerindentoplum ise tarihsel süreç içinde ele alınmıştır.

    Durkheim işbölümüne dayalı kendisine özgü kuramını oluştururken kendi okulunun kurallarına bağlı kalmıştır.Spencerın organik bütünleşme ve farklılaşma kuramındanComteun ahlak öğretisinden faydalanmışevrimci düşünceden de etkilenmiştir.

    Durkheim için toplumdaki en belirleyici unsur toplumsal bilinçtir.Toplumsal bilinç bir iktidardırmodern toplumdaki ulus-devleti tümüyle saran bir yapıdır.Durkheim toplumsal bilinci bireysel bilinçten ayıran iki temel fark olduğunu söyler:1.)Dışlak yani dıştan gelen olması 2.)Baskı niteliği taşıması. Toplumsal olgular din ahlak gibi olgulara bürünerek birey istemese de kendini kabul ettirir.Bu bilinç toplumsal yaşamda yönlendiricidir;sürdürülebilirliğinin sağlanması için bir takım yaptırımlarla kendini garanti altına alır.

    Toplumsal bilinç her toplumda farklıdır.Bu fark Durkheimı evrimci yapar.Toplumlar evrilerek değişir.Bu değişimin itici gücü toplumdaki işbölümünün farklılaşmasıdır.Bu farklılaşmayı tetikleyen ise nüfusun hem sayısal hem de ilişkisel olarak yoğunluğunun artmasıdır.Bu yoğunlaşma yeni gereksinimleri ortaya çıkarır.(Gereksinimler-yeni işlevler-teknoloji-yeni yapılar.)Buuzmanlaşmadır.Bu da homojen bir yapıdan heterojen bir yapıya ve organik yapılaşmaya gitme demektir.Uzmanlaşmayla birlikte toplumda daha çok bütünleşme olur.Toplumlar mekanik toplum yapısından organik yapıya doğru evrilir.Organik toplum endüstri toplumuna tekabül eder.

    Bu gelişme anlayışıyla bağlantılı olarak anomi kavramı ortaya çıkar.Bu değişme özünde bir alt-üst oluştur.Toplumda bazı kurumlar (örn. ekonomi) çok hızlı değişir.Bu değişme sürecinde işlevsel bağlantılar gerilmeye ve kopmaya başlarsonunda denge bozulur.Bu değişimin sonucunda toplumda bunalımlar yaşanır.Bireyler ulaşmak istedikleri hedeflere ulaşamaz olur.Bireysel bilinç toplumsal bilinçten özgürleşerek yeni bir etkileşim sistemi ortaya çıkarbu da yeni bir toplumsal bilinç oluşturur.Bireysel ve toplumsal bilinçte oluşan bu bozuklukları Durkheimanomi olarak adlandırır.Normsuzluk demektir.

    (Marxta anomi yabancılaşma kavramına tekabül eder.Sosyo-psikolojik anlamda yabancılaşma anlamsızlıkhiçlik demektir.)Bir bireysel bilinçteki gelişmeler toplumun çoğu üzerinde hakim olduğunda toplum bilincinin üzerine çıkar ve kurumsal yapıda değişimler yapmaya zorlar.Mekanik toplumdan organik topluma geçişte zevklerde kanaatlerde inançta ve ahlakta değişmeler olur.Homojenlik ve tek boyutluluk azalır .Uzmanlaşmayla birlikte gelenek zayıflar.İşbölümüyle sosyal ilişkiler artar.Farklılaşma yeni bir işbölümünü oluşturur.Politik işlevler uzmanlaşır.Soya dayanan politika anlayışı yok olmaya başlar onun yerini sözleşmele alır.Yeni bir toplumsal bilinç oluşturulana denk sosyal kontrol gevşer.Özel mülkiyet ekonomi bireycilik sözleşmeye dayalı olur.Uğraşlar herkese açıktır.Din evrenselleşirçoktanrıcılık yerini tektanrıcılığa bırakırtanrı düşüncesi bireyselleşir.(Laiklik ve sekülerleşme)Kabile ve yöresel sınırlara dayalı vatandaşlık zayıflar yerine kozmopolit ve uluslararası ilişkiler gelişir.

    Anomiyi somutlaştırırsakişbölümü anonimliğikentleşmeyi ve rasyonelleşmeyi beraberinde getirir.Ekonomidevlet vb kurumlar daha farklılaşırdaha anonim bir hale gelerek rasyonel bir öz kazanır.

    Durkheim ekonomik bir kriz döneminde yaşamıştır.Bunun için onun görüşleri ekonomik yapı tarafından belirlenmiştir.Toplumun sürdürülebilirliğini kurumlara yükler.Böyle bir ortamda intihar üzerinde durması önemlidir.Özellikle anomi intiharları sosyo-ekonomik nedenlidir.Bencil intiharlar; toplumsal bağların zayıf olduğu bireyin kendisini zayıf hissettiği zamanlarda ortaya çıkar.Sosyal izolasyon (bireye kendi sorumlulukları için aşırı baskı yapılması ve destek çıkılmaması) çok önemli bir öğedir.Burada aile çok önemli bir misyon üstlenir.Bireyi kendi başına bırakan etki ne kadar çoğalırsa intihar o kadar artar.Altuistik (elcil) intiharlar; Altuizm özveri demektir.

    Yeterince bireyleşememe de intihara yol açar.İnsan toplumdan koptuğunda kendisini kolaylıkla öldürebildiği gibitoplumla aşırı bütünleştiğinde de kendini öldürür.Toplumun kuralları bireyin ölmesini istiyorsa birey ölür.Anomik intihar;makro düzeyde toplumsal ve ekonomik bunalımlar o normatif düzenin bozulmasına yol açaranomi olur.Mikro düzeyde ise (örneğin ailede) yalnızca ekonomi değil farklı sebepler anomiyi oluşturur.Örneğin dulluk halinde doğan normsuzlukyani duruma ayak uyduramama bireyi intihara sürükler.Toplumların bunalım dönemlerinde anamik intihar arttığı gibi aşırı ve ani refah dönemlerinde de intiharlar artar.

    alıntı
#23.11.2011 01:58 0 0 0