piyano nedir - piyanonun tarihçesi - piyano ne zaman bulunmuşturRomantik çağın gözde çalgısı, piyano olmuştur. Romantik bestecinin tüm fırtınalı, hırçın duygularını en güzel anlatan çalgıdır. Piyanonun en küçük sesten en büyük sese dek ses gürlüğüne karşı duyarlılığı, bestecinin ruh durumundaki değişkenlikler için elverişlidir. Piyanonun en zengin edebiyatı bu çağda gelişmiştir. Piyano için minyatür yapıtlardan dev konçertolara dek her biçimde beste yapılır. Ayrıca oda müziğinde de piyanolu biçimler gelişir: Piyanolu triolar, piyanolu kentetler gibi.
Piyano çalma tekniği açısından 19. yüzyılda başlıca üç okul ortaya çıkar:
1) Clementi öğrencilerinin zarif, duyarlı ve temiz çalma yöntemleri;
2) Gottschalk'ın gösterişli ve etkileyici çalma yöntemi
3) Liszt ve Rubinstein gibi besteci-piyanistlerin, teknik ve yorumda virtüoziteyi gözeten parlak yöntemleri. Ancak bu çağın üstün besteci ve piyanistleri gösterişten ve duyguları sömüren salon müziği yapmaktan kaçınmışlardır. Örneğin: Schubert, Schumann, Mendelssohn ve Brahms gibi.
Romantik piyano müziğine Chopin'in deyişi ile gelen rubato çalma tekniği, zamanın sanatçısının duygusallığını aktaran bir anlatımdır. Piyanist, bir an için verilen ölçüyü bırakır ve kendi içinden gelen bir zamanlama ile çaldıktan sonra yine tempoya döner. Rubato, zamanı esnetmek anlamındadır. Bestecinin yorumcuya tanıdığı bir soluk alma özgürlüğüdür. Sonradan Liszt'in de kullandığı bir tekniktir. Rubato dengeli yapıldığı zaman dokunaklı, şiirsel bir anlatım getirir. Fazla abartılmış rubatolar, yapıtı özünden saptırabilir.
Birçok romantik piyano müziği küçük dans biçiminden oluşan lirik parçalardır. Konçertolar, fanteziler, sonatlar ve çeşitlemeler ise, piyano için yazılan daha uzun soluklu biçimlerdir. Schubert'in Impromptu, Moment musical ve Sonatları; Mendelssohn'un Sözsüz Şarkıları ve piyano konçertoları; Schumann'ın konçertosu ve demet halinde yazılmış etüdleri, fantezileri, Kelebekler, Karnaval gibi dizileri; Chopin'in iki konçertosu, noktürnleri, impromptüleri, valsleri, baladları, prelüdleri, mazurka, schcrzo, barkarol, polonez ve sonatları; Liszt'in iki piyano konçertosu, Macar Dansları, prelüdleri, etüdleri, sonat ve fantezileri; Brahms'ın konçertoları, çeşitlemeleri, rapsodileri, kapriçyolan, intermezzoları, valsleri ve sonatları, Romantik dönemin piyano müziğine sunduğu başlıca biçimlerdir.