Anemi Türleri
Son güncelleme:
-
anemi çeşitleri - anemi tanısında kullanılan laboratuvar testleri - anemi ve laboratuvar
Anemi Türleri
Mikrositik Anemiler;
Retikülosit sayısı normal olan mikrositik anemilerde, demir eksikliği, kronik hastalık anemisi, alfa- ve beta-talasemi veya sideroblastik anemi düşünülmelidir.
Talasemi; ülkemiz için önemli bir sağlık sorunudur, bölgelere göre beta-talasemi taşıyıcılığı %2-20 arasında değişmektedir. Hemoglobin değeri anemi sınırının altına düşmeden mikrositoz görülen kişilerde, HbA 2 düzeyine bakılarak "beta-talasemi taşıyıcılığı" tanısı konabilir. Bunlarda HbA2 değeri % 3,2 - 8,0 arasındadır. Demir eksikliği anemisi, talasemi taşıyıcılığı ile birlikte olduğunda, düşük hemoglobin değerine bağlı olarak HbA 2 değeri de düşük olacağından, hastanın önce demir eksikliği tedavi edilir, daha sonra HbA 2 ölçümü yapılarak, hasta tekrar değerlendirilmelidir.
Mikrositik anemi tanısında yararlanılan laboratuvar testleri; serum demiri, demir bağlama kapasitesi, ferritin, sTfR ve periferik kan yaymasıdır.
Anemi türü
Demir
TDBK
sTfR
Ferritin
RDW
Periferik kan yayması
Demir eksikliği anemisi
Düşük
Yüksek
Yüksek
Düşük
Yüksek
Anizositoz, poikilositoz, mikrositoz, hipokromi,
hedef hücreleri, kalem hücreleri
Kronik hastalık anemisi
Düşük
Düşük
Normal
Normal veya yüksek
Normal
Mikrositoz, hipokromi
Talasemi
Normal
Normal
Yüksek
Normal
Talasemi minörde normal
Mikrositoz, hipokromi, hedef hücreleri, bazofil punktuasyon
Sideroblastik anemi
Yüksek
Normal
Yüksek
Yüksek
Artmış
dismorfik eritrosit popülasyonu
Anizositoz, poikilositoz, mikrositoz, hipokromi ve
Lökositlerde displazi
Megaloblastik Anemiler;
Megaloblastik anemilerin başlıca nedeni Vitamin B 12ve Folik asit eksikliğidir. Bu tür anemilerde kan sayımı ve manuel formül incelemesinde, eritrositler ovalomakrosit görünümündedir, MCV yüksek, retikülosit sayısı düşüktür. Anemi derinleştikçe belirgin bir poikilositoz oluşur, RDW artar, lökositler büyür ve hipersegmente olur, eritrositlerde Howell-Jolly cisimcikleri ve Cabot halkaları görülür.
Makrositoz; megaloblastik anemiler dışında; alkolizm, ağır karaciğer hastalıkları, myelodisplastik sendrom, aplastik anemi, pure red cell aplazisi, hipotroidizm, multiple myelom ve bazı ilaç tedavilerinde görülür.
Hemolitik Anemiler;
Eritrositlerin yıkım hızının artması ve ortalama 120 gün olan yaşam sürelerinin kısalması sonucunda oluşan anemilere hemolitik anemi denir. Hemolitik anemilerde retikülositoz vardır, yani kemik iliği aktiftir. Hemoliz bulgusu olarak; haptoglobulin azalmış, indirekt bilurubin artmış ve LDH yükselmiştir. Ayrıca idrarda hemoglobin ve hemosiderin pozitif olabilir.
İmmun ve non-immun hemolitik anemilerin ayırımı için antiglobulin (direkt coombs)testi yapılmalıdır.
Normositik Anemiler;
Normositik anemiler içinde en sık görüleni kronik hastalık anemisi'dir. Kronik hastalık anemilerinin % 70'i normositik, %30'u hafif veya orta derecede mikrositiktir. Hemoglobin değeri genellikle 9 g/dL altına düşmez. Serum demiri, total demir bağlama kapasitesi ve transferrin satürasyonu düşüktür. Serum ferritin düzeyi genellikle normal veya artmıştır.
Anemi ve Laboratuvar
ERKEK Hb < 13.0 Anemi ???
KADIN Hb <12.0 Anemi ???
MCV ve RDW değerlendirilir Retikülosit sayısı ?
MCV <80 ( Mikrositoz)
?80 MCV ?98 ( Normositoz)
MCV >98 ( Makrositoz)
RDW ?15 Normal
RDW >15 Anizositoz
RDW ?15 Normal
RDW >15 Anizositoz
RDW ?15 Normal
RDW >15 Anizositoz
Eritrosit sayısı Yüksek ise;
? - veya ß -talasemi olabilir.
ß -talasemi, Hb elektroforezi ile doğrulanmalıdır, HbA 2 >3,2 % olmalıdır.
Eritrosit sayısı Düşük ise;
Demir düzeyine bakılır.
? 50 Demir ? 160;
Ferritin; normal ise;
? - veya ß -talasemi olabilir.
Demir < 50
TIBC > 350
Ferritin; düşük ise ;
Demir eksikliği.
Demir ? 50
TIBC ? 350
Ferritin; normal/yüksek,
Transferrin reseptör düzeyi; normal
ise;
Kronik hastalık anemisi ; Otoimmun hastalıklar, infeksiyon, maliğnite düşünülmelidir.
Olası
Demir eksikliği anemisi
Ferritin düzeyi ile doğrulanmalıdır.
Ferritin düzeyi;
Erkek <20 ng/mL
Kadın <12ng/mL olmalıdır.
Ferritin düşmemiş ise; Transferrin Reseptörü ölçülmelidir, yüksek ise; muhtemelen Demir eksikliği anemisidir.
Eritrosit morfolojisinde Eritrosit fragmantasyonu (şistosit) görülüyor ise; Mikroanjiopatik hemolitik anemi, DIC, TTP, Vaskülit, Kalp kapağı anomalisi, Kavernöz hemanjiom, Eklampsi, Ağır yanıklar ?
Retikülosit sayısı, Retkülosit yapım indeksi (RPI) ve Periferik yayma yapılarak Eritrosit morfolojisi incelenmelidir Haptoglobulin; >40
Ise;
Akut hemoraji düşünülebilir, dışkıda gizli kan bakılmalıdır.
Haptoglobulin; <30
ise;
Hemolitik anemi düşünülebilir.Eritrosit morfolojisinde görülen anomalilere göre ve Hematolog desteği ile tanı konmalıdır.
Ferritin düşük, RBC Folat < 200, Vitamin B 12 <250
ise;
Karışık Demir eksikliği ve Megaloblastik anemi,
Ferritin normal,
RBC Folat < 200,
Vitamin B 12 <250
ise;
Megaloblastik anemi,
Ferritin normal,
RBC Folat > 200,
Vitamin B 12 >250
ise;
Sideroblastik anemi olabilir, kemik iliği ile doğrulanır.
veya
Myeloproliferatif hastalık tanısı konabilir
Hastada; Karaciğer hastalığı, Hipotiroidizm veya Myelodisplastik sendrom olabilir .
Antiglobulin testi
( Direkt Coombs) Pozitif ise;
Otoimmun hemolitik anemi, otoimmun hastalıklar,
ilaç etkileşimi, idyopatik soğuk aglütinasyon düşünülür,
Antiglobulin testi
( Direkt Coombs) Negatif
ise;
Makrositik, Heterojen anemi,
>250 B 12 <1000,
Folat < 2,
RBC Folat < 200
ise;
Folat eksikliği ,
B 12 <250,
Folat >2,
RBC Folat >200
ise;
B 12 eksikliği ,
B 12 < 250,
RBC Folat < 200
ise;
B 12 ve Folat eksikliği,
B 12 > 250,
Folat > 2,
RBC Folat > 200
ise;
Alkolizm, hipotiroidizm, artmış retikülosi