Felsefe Nerede Başlamıştır
Son güncelleme:
-
bugünki anlamıyla felsefe - felsefenin tarihçesi - eski yunan felsefesi - mitoslar ve efsanelerFikir ve felsefe tarihi konusunda bugün sahip olduğumuz bilgilere dayanarak felsefenin eski Yunanda başlamış olduğunu söylemek zorundayız. Gerçekten de felsefenin cevaplarını vermeğe çalıştığı «evrenin temeli ve kaynağı nedir?» «insan hayatının anlamı ve amacı nerededir?» gibi sorulara akla dayanarak cevap vermeye çalışan ilk düşünürler eski Yunanistan'da yetişmiştir.
Eski yunan filozofları dinlerin ve mitosların (efsanelerin) bu çeşit sorulara ver dikleri cevapla yetinmemişler; akla ve kavramlara dayanan bilimsel - felsefî cevaplar vermeye çalışmışlardır kaynakları ister Çin Hint önasya ya da Yunanistan olsun mitoslar bu çeşit sorulara cevap verirken dinî düşüncenin kendine has özelliklerini taşımaktan kurtulamıyorlardı.
Yani bu mitosların en genel soruları (meselâ «evren nereden gelmiştir?») bir inanç konusu olarak kalıyordu. Mitoslarda bütün peşin hükümlerden ye inançlardan uzak hür bir düşüncenin işleyişi görülmez. Üstelik mitoslar kavramlarla degil imajlarla (Imgelerle) iş görüyorlardı. Yani açıklamalarında kavramları (genel ve soyut düşünceleri) değil somut varlıkları ve bunların insan zihnindeki yansılarını kullanarak açıklama yapıyorlardı.
Yani mitoslar insan gibi düşündükleri (İnsan suretinde kavradıkları) bazı güçleri yani çeşitli tanrıları işin içine karıştırarak evrenin ortaya çıkışını açıklamaya çalışıyorlardı. Mitoslar evreni ve bütün tabiat olaylarını kişi haline getirdikleri ve kişi olarak tasavvur ettikleri kuvevetlerle açıklamak çabasından başka şey değildi.
Meselâ türk mitolojisi evrenin yaradılışını şöyle açıklıyordu: «daha yer ve gök yaratılmadan önce her şey sudan ibaretti. Ne toprak ne gök ne güneş ne de ay vardı. 'Bütün tanrıların en büyüğü. her varlığın başlangıcı ve insan oğlunun atası Tanrı Kara - Han önce kendisine benzer bir mahlûk yarattı ve ismimine Kişi dedi. Kara - Han ve Kişi iki siyah kaz gibi rahatça su üzerinde uçuşuyorlardı.
Fakat Kişi bu mesut sükûnetten memnun değildi. O Kara-Han'dan daha yükseğe uçmak istiyordu. Felsefe Türkistan'da Çin'de Hint'te Mısır'da ve eski Yunanistan'da örneklerine bol bol rastladığımız bu mitolojik düşüncenin eleştirilmesinden ve imajların yerine bilimsel - felsefî kavramların ve açıklamaların konmaya çalışılmasından doğmuştur.
Böylece felsefe dinlere kaynaklık etmiş olan ve özü bakımından dinden farklı olmayan mitolojilerin aşılmasıyla evrenin kaynağı ve insan hayatını anlamı gibi genel meselelere dinî düşüncenin etkisinden kurtularak. kavramlarla ve akıl yürüterek cevap verilmesiyle birlikte ortaya çıkmıştır. Bu çeşit ilk cevaplara ise yukarda belirttiğimiz gibi eski Yunan'da rastlıyoruz.
alıntı