İslami Düşünce Ekolleri
Son güncelleme:
-
islami düşünce ekolleri tarihi - islami düşünce ekolleri soruları ve cevapları1) Fırka sözlükte ne anlama gelir? Ayrılıkfarklılıkdeğişmebölünme ve sapma
2) Fırka nedir? İtikadi ve siyasi gayelerle vücut bulmuş fikirler ve şahıslar etrafındaki zümreleşme
3) Mezhep sözlükte ne anlama gelir? Benimsenen görüşfarklı tutum ve davranışfikir ve gidilen yol
4) Fığlalı ya göre mezhebin tanımı nedir?bir takım siyasiictimaiiktisadi ve diğer hadiselerin tesirlerinin mezhep kurucusu sayılan insan ile ona uyanlardaki fikridini ve siyasi tezahürüdür.
5) Makale hangi anlamlara gelir? Yazıgörüşdüşünce ve inanç
6) Makale nedir? Mezhepler tarihinde ehli sünnet dışındaki fırkalara mensup şahıslarınislam toplumunda hz. Peygamber sonrasında meydana gelen siyasi ve itikadi tartışmalar veya kendi döneminde ortaya çıkan meselelerden biri veya birkaçı hakkında kendi görüşlerini açıklamak mezhebini savunmak ya da başkalarının görüşlerini reddetmekkötülemek ve eleştirmek amacıyla kaleme aldıkları küçük eserler
7) Mezhepler tarihinin temel kaynakları nelerdir? Makalemakalatfırak ve milel-nihal
8) Mezheplerin görüşlerinin ele alınış şekilleri?1:kronolojik ve mezhep merkezli inceleme;mezheplere ya doğuş sırasına veya yazarın islam tasavvuruna daha az Zararlı oluşları sırasına göre ya da kendi mezhebine yakınlığına göre ayrı ayrı başlıklar altında fikirleri sıralanır 2:konu merkezli inceleme;bir konu başlığı konulur ve mezheplerin bu konudaki görüşlerine yer verilir 3:şahıs merkezli inceleme; önemli şahıslar ve onların siyasi ve itikadi görüşleriyle diğer hususlardaki görüşlerine yer verilir.
9) İslam düşünce ekollerinin tarihini ve görüşlerini inceleyen ilme hangi isimler verilir? *makalat*ilmül makalat*ilmü makalatil fırak*milel Nihal*el ehva vel bida
10) Taşköprüzade ye göre mezhepler tarihi ilmi? İlahi akidelere müteallik batıl mezhepleri kaydetmekten bahseden bir ilimdir.
11) Taşköprüzade mezhepler ilmi tarihine ne isim verir? İlmu makalatil fırak
12) Fığlalı ya göre mezhepler tarihi ilmi? İslam düşüncesinin veya başka bir ifadeyle fırkalaşma veya zümreleşme faaliyetlerinin gelişme seyrini göstermeyi esas alan bir bilim dalı.
13) İslam mezhepleri tarihi nedir? Geçmişte ve günümüzde siyasi ve itikadi gayelerle vücud bulmuş islam düşünce ekolleri diyebileceğimiz beşeri ve toplumsal oluşumların doğdukları ortamı doğuş sebeplerini teşekkül süreçlerini fikirlerini mensuplarını edebiyatını yayıldığı bölgeleri islam düşüncesine katkılarını temel kaynaklardan hareketle zaman-mekan bağlamında ve fikir hadise irtibatı çerçevesinde betimleyici metodla ve tarafsız bir gözle inceleyen bilim dalıdır.
14) Milel nedir?allahın peygamberler yoluyla insanlara inanmaları için gönderdiği kitaplı din anlamındadır
15) Nihal sözlükte ne anlama gelir? İnanç akide ve felsefi görüş
16) Naşi el-ekber e göre Nihal nedir? Ehli kıblenin temel inanç konularındaki ayrılıkları
17) Naşi el-ekberin Nihal ile eş anlamda kullandığı kelime nedir? Ehlul ehva vel ara
18) Ahmed b.yahya ve şehristani ye göre Nihal nedir? İnanmadığı halde bir din ve inanç üzere olduğunu iddia eden kimseye verilen sıfat.
19) Klasik dönemde mezhepler tarihi yazıcılığının en zirvedeki eseri olan 'el-milel ven-nihal' kimin eseridir? Şehristani
20) Siyasi-itikadi düşünce ekollerinin ortaya çıkış sebepleri nelerdir? *insan unsuru*toplumsal yapı*siyasi olaylar*eski kültür ve medeniyetlerle karşılaşma *dini metinler
21) İslam düşüncesinde tepkisel din söyleminin ya da kabilevi zihniyetin en tipik temsilcileri kimlerdir? Haricilerkısmen de vahhabiler
22) İslam düşüncesindeki farklı din anlayışları nelerdir? tepkisel-kabilevi din anlayışı*akılcı-hadari din anlayışı*gelenekçi-muhafazakar din anlayışı*politik-karizmatik din anlayışı*inzivacı-keşifçi din anlayışı
23) Asabiyet ruhunun yoğun olduğu toplumlarda özellikle de değişimlerin yaşandığı dönemlerde sözkonusu olan yaklaşım hangisidir? Tepkisel yaklaşım
24) Tepkisel yaklaşımın en tipik temsilcileri kimlerdir? Hariciler
25) Yerleşik hayat geçmiş ve demokratik yapıyla temayüz etmiş sivil toplumlarda egemen olan anlayış hangisidir? Akılcı-eleştirel
26) İslam düşüncesinde akılcı din anlayışının tipik temsilcileri kimlerdir Mürcie*Hanefiler*mutezile*maturidiyye *meşşai filozoflar*meşşai filozoflardan etkilendikleri ölçüde eşarilik sayılabilir
27) İslam düşüncesinde gelenekçi din söyleminin en tipik temsilcileri? Hadis taraftarları*şafilik*malikilik Hanbelilik*zahirilik
28) Politik-karizmatik liderci din anlayışı temsilcisi? Şia (insan ve insanlara itaat etmekimama itaat etmek
29) Politik-karizmatik din söyleminin merkezinde olan düşünceler nelerdir?*masum imam*mehdi mehdiye açılan kapı*Mesih fikri
30) Sosyal ve siyasi bunalımların ve köklü değişmelerin yaşandığı geleneksel toplumlarda tezahür eden zihniyet hangisidir? inzivacı-keşifçi din anlayışı
31) Genelde tarikatlerde bulunan ve ' mutlak hakikate ve dini bilgiye evliyanın yol göstericiliğinde keşif ve ilhamla ulaşılır' sloganını benimseyen zihniyet hangisidir?inzivacı-keşifçi din anlayışı
32) Haricilere verilen isimler nelerdir? * muhakkime*muhakkime-i ula*haruriyye*vehbiyye*rasibiyye marika*şurat
33) Haricilerin sloganları nedir? La hükme illa lillah
34) Harici sözlükte ne anlamlara gelir?*ayrılan göçen karşı çıkan itaat etmekten ayrılıp isyan eden ve saf değiştiren
35) Haricilerinkendilerini Allaha adayan veya nefislerini cennet karşılığında Allaha satanlar anlamında kullandıkları isim nedir? ŞURAT
36) Haricilere dinden ve imandan çıkanlar anlamında verilen isim nedir? Marika
37) Hariciler ilk olarak ne zaman ortaya çıkmışlardır? 37/657-8 yılında sıffin savaşında
38) Haricilerin alt grupları nelerdir? 1:muhakkime-i ula 2:ezarika 3: necadat 4: sufriyye 5: acaride 6alabiyye
39) Muhakkime i ula kimlere denir? Ali den ayrılan ilk gruba
40) Ezarika kimlere denir? Cemel ve sıffine katılanlarıkendisi gibi düşünmeyen diğer haricileri tekfir eden ve onları ebedi cehennemlik gören NAFİ b. El-EZRAKI ı takip edenler
41) Necedat kimlerdir? Necde b. Amir in etrafında toplananlar
42) Sufriyye kimlere denir? Abdullah b. Asfar a tabi olanlar
43) Acaride kimlere denir? Abdülkerim b.acred e tabi olanlar
44) Salebiyye kimlere denir? Sa'lebi ye tabi olanlara
45) Abbasiler döneminde kuzey Afrika da önemli başarılar elde eden harici fırka? İbaziyye
46) İbaziyyenin kurucusu kimdir? Abdullah b. İbaz el-mürri et-temimi
47) Uman ibazilerine ne ad verilir? Beyasibiyasibeyazi
48) İbazilerin eserlerinde kendilerine verdikleri isimler nelerdir? ehlüd daveehlül iman ve vel istikameehlül adl vel istikame cemaatül müslimin
49) İbazilerin asıl fikir babası kimdir? Ebu Bilal mirdas b. Üdeyye et-temimi
50) İmam-ı ehlit tahkikimamul kavm ve imamul müslimin olarak bilinen kimdir? Abdullah b. İbaz
51) Talibul hak olarak bilinen kimdir? Abdullah b. Yahya
52) Hariciliğin hicaz yemen ve hadramut ta yayılmasını sağlayanlar kimlerdir? Ebu Hamza el muhtar b. Afv * Abdullah b. Yahya
53) İbaziler ehli kıbleden olan diğer Müslümanları nasıl değerlendirirler? Müşrik değilnimeti inkar eden anlamında kafir olarak değerlendirmişlerdir
54) Savunma imamı (imamud difa) olarak bilinen kimdir? İsmail b. Ziyad en-nefusi
55) Harici gruplar arasında sitemli bir fikri yapı kurmayı başarabilen kimlerdir? İbaziler
56) ibaziyye ye göre Allahın yegane sıfatı hangisidir? kıdem
57) günümüze kadar gelmeyi başarabilmiş tek harici fırkası hangisidir? ibaziyye
58) mürcie ismini ilk kullanan kişi kimdir? Nafi b.el-ezrak
59) mürcie ne demektir? Bir hükmü geriye bırakan erteleyen kimse
60) mürcie kavramının tanımını en doğru yapan kimdir? İbn sad
61) ibn sa'd a göre mürcie?hz ali ve osmanın durumlarını tehir eden ve onların imanlı oldukları ve küfre girdikleri konusunda fikir beyan etmeyen bir grubun müşterek adıdır
62) mürcilerin kendilerine verdikleri isimler nelerdir? 1 :şari;cennet karşılığında canlarını ve mallarını Allaha satanlar 2: ehlül cemaa el mürciun;birlik ve bütünlüğü savunanlar 3:zemmedilen mürcie;övülen mürcie
63) mürcienin teşekkül süreci hangi yılları kapsar? 60/679 75/694
64) huleysiyye kimlere denir? Siyasi çekişmelerden uzak durup köşesine çekilenler
65) şükkak ne demektir? Büyük günah işleyenlerin hakkında şüphe edenler
66) tarafsızlar kimlerdir? Sad b. Ebi vakkas-muhammed b. Mesleme- üsame b. Zeyd-zeyd b. Sabit-hassan b. Sabit- ebu said el hudri-muhammed b.ebi bekre - velid b ukbe - İmran b. Huseyn
67) imanla ilgili düşünceleri dolayısıyla İRCA fikrini ilk ortaya atanlar olarak kabul edilenler kimlerdir? Hammad ve zerr
68) irca fikrini ortaya attığı söylenilen isimler? Hasan b. Muhammed - hammad b ebi Süleyman - zer b. Abdillah - hassan b. Haris el müzeni - ebu salt es semman
69) sire kimin eseridir ? salim b. Zekvan
70) kitabul irca kimin eseridir ? hasan b.muhammed
71) tevelli nedir? Hz aliyi ve osmanı sevmek
72) teberri nedir? Hz ali ve osmana düşman olmak
73) mürcienin ortaya çıkışı? Başta islam toplumunu tehdit eden harici zihniyetine ikinci olarak emevi-haşimi çekişmesine emevilerin haricilere ve kendilerine beyat etmeyen kimselere karşı oldukça acımasız davranışlarına ve mevaliyi 2. sınıf ir vatandaş olarak görmelerine özelliklede Müslümanların birbirlerini öldürmelerine tepki olarak doğmuş bir fırkadır
74) mürcilerin emevi döneminde destekledikleri isyanlar nelerdir? abdurrahman b. Muhammed el eşas isyanı yezid b.mühelleb zeyd b ali haris b süreyc
75) mürcieye en büyük desteği veren emevi halifesi kimdir? Ömer b. Abdilaziz
76) mürciabad ne anlama gelir? Mürcienin kalesi yurdu ( kufe )
77) ilk mürci görüşler nelerdir? bilinmeyen konularda hükmü Allaha ertelemek - kıble ehlinden büyük günah işleyen hiç kimse tekfir edilemez - din birlik beraberliktir
78) islam düşüncesinde teorik ve pratik olarak meşruiyetini halktan alan bir yönetim biçimini savunan ilk mezhep hangisidir? mürcie
79) mutezilenin 5 temel esası nedir? 1: tevhid 2:adl 3: el vad vel vaid 4: el menziletü beynel menzileteyn 5:emru bil maruf ve nehyi anil münker
80) el menziletü beynel menzileteyn fikrinin teşekkülündeki merkezi isimler kimlerdir? Vasıl b. Ata amr b. Ubeyd
81) Bağdat mutezilesinin başındaki isim kimdir? Bişr b. El-mutemir
82) Mihne politikası nedir? Kuranın yaradılmışlığı
83) El beyan vet teybin - kitabul hayevan - resailül cahız ve kitabul buhala - kitabul osmaniyye
84) Kuran ve diğer konulurda tartışma yapılmasının yasaklandığı dönem? Mütevekkil dönemi
85) Cahızın eserleri nelerdir? 1:el beyan vet teybin - kitabul hayevan - resailül cahız ve kitabul buhala - kitabul osmaniyye - faziletül mutezile
86) kimin döneminde kuran ve diğer konularda tartışma yapılması yasaklanmıştır? Mütevekkil
87) fadihatül mutezile adlı eser kime aittir? İbn ravendi
88) mutezile ekolünün gümüş çağı hangi isimlerle vuku bulmuştur?ebu ali ve oğlu ebu Haşim cübbai
89) 'şerhul usulil hamse' ve 'el muğni fi ebvabit tevhid' adlı eserler kimindir? Kadı abdülcebbar
90) Mutezilenin iki ana kolu hangileridir? Basra ekolü - Bağdat ekolü
91) Basra ekolünün önde gelen isimleri kimlerdir? Ebu huzeyl el hallaf *ebu Bekir el asam * muammer b. Abdad es sülemi * hişam b. Amr el fuvati * zurkan * nazzam * şahham *el esvari * abdab b. Süleyman es saymeri * cahız *ebu ali el cubbai * ebu aşim el cubbai
92) Hz aliyi diğer sahabeden üstün tutan ve alioğullarına yakın olan bir siyasi tavrı benimseyen ekol hangisidir? Bağdat ekolu
93) İmametül mefdul görüşü hangi ekole aittir? Bağdat ekolü
94) İmametül mefdul görüşü nedir? İmamete uygun adaylar arasında tercih sıralamasını araştırma ve fazilet sıralamasında ikinci planda kalanın imametini kabul esasına dayanır.
95) Bağdat ekolünün önde gelen isimleri kimlerdir? Ebu sehl bişr b. El mutemir * ahmed b.ebi duad * sümame b. Eşres * ebu musa el murdar * Cafer b harb * Cafer b mübeşşir *el iskafi * isa b. Haysem es sufi * ebu huseyin el hayat * ebul kasım el belhi el kabi.
96) El menziletü beynel menzileteyn görüşünü ilk defa ifade eden kimdir? Vasıl b. Ata
97) Kebire sahibi ne mutlak mümin nede mutlak kafirdir o ikisi arasında bir yerdedir? Vasıl b ata
98) El emru bil maruf ve nehyi anil münker prensibinin ahlaki boyutta ele alınması kimle gerçekleşmiştir? Ebu ali el cübbai - ebu Haşim el cubbai
99) Mutezile ekolu 5 esas içinde en çok hangilerine vurgu yapmıştır? Tevhid ve adl
100) Mutezilenin 5 esasının oluşum sırası nasıldır? 1)el menziletü beynel menzileteyn 2)el vad vel vaid 3) el emru bil maruf ven nehyi anil münker 4)tevhid 5)adl
101) Şia ismi bir mezhep olarak doğmadan önce hz Osman ve hz ali döneminde belli görüşler etrafında birleşen siyasi toplulukları ifade etmek için hangi anlamda kullanılmıştır? Taraftar
102) Şia kuran da hangi anlamlarda kullanılmıştır? *fırka * bölük *topluluk *taraftar *birine uyan kimse
103) Nevbahti ve ebu halef el eşari el kummi'ye göre şia nedir? Nebi zamanında ali taraftarları adı verilen ondan sonrada sadece ali ye bağlılıklarıyla tanınan ve onun imametine inananların meydana getirdiği bir fırkadır.
104) Bir mezhep olarak ŞİA? Ali b. Ebi talib i hz Muhammed den sonra insanların en faziletlisi olarak kabul edip onun nass ve tayin ile imam olduğuna ondan sonra imametin kıyamete kadar alinin soyunda devam edeceğine inanan toplulukların adıdır.
105) Bazı kaynaklarda ŞİA ismi yerine ne kullanılır ?rafiziyye sebeiyye
106) 51/671 yılında aliye ve soyuna sövülmesini protesto ederek ayaklanan ve kendisine SEBEİ sıfatı verilen kimdir? HUCR B. ADİY
107) Er rıza min al-i beyt ne demektir? Ehli beytten birine beyat etmek
108) Şeytanut tak lakaplı mutezili alim kimdir? Ebu Cafer el ahvel
109) Şii fırkalar içinde en mutedilli ve bazı görüşleri açısından da ehli sünnete en yakın olan hangisidir_? zeydiyye
110) Emevilerin siyasi toplumsal ve iktisadi politikalarına karşı çıkan hareket hangisidir?zeydiyye
111) Zeyd b ali den ayrılanlara ne denir? RAFİZİ
112) Zeydiyyenin imamet nazariyesinin omurgasını oluşturan fikir hangisidir? efdal-mefdul
113) Zeydiyyenin şia içerisinde farklı ve sistemli bir kelami yapıya kavuşması kimin döneminde olmuştur? Kasım er ressi
114) Alioğulları tarafından Abbasilere karşı girişilen ilk isyanı kim gerçekleştirmiştir? Muhammed b. Abdillah
115) Ezana 'hayye ale hayril amel ' lafzını dahil eden ve 'dai el kebir' olarak bilinen zeydi isim ?hasan b. Zeyd
116) En nasır lil hak veya el utruş olarak bilinen kimdir? Ebu Muhammed el hasen b ali
117) Dai ilel hak kimdir? Hasan b. Kasım
118) El hadi ilel hak lakabıyla bilinen ve yemen de ilk zeydi devletini kuran kimdir? Yahya b. Hüseyin b. Kasım er-ressi
119) Zeydiyyenin görüşleri nelerdir? *tevhid *adalet *el vad vel vaid * el emru bil maruf ven nehyi anil münker * imamet
120) İmamet zeydiyye de kimden sonra usulid din arasında sayılmaya başlamıştır? Kasım b. İbrahim
121) İsmailiyye nedir? Cafer es sadık tan sonra imametin en büyük oğlu ismailin ve onun soyundan gelenlerin hakkı olduğu iddiasıyla 2./8. asrın ikinci yarısında imamiyyeden ayrılanların oluşturduğu aşırı bir şii mezhebi.
122) ismailiyye için kullanılan diğer isimler nelerdir? karmatiyye * talimiyye *batıniyye *melahide sebeiyye(yediciler)
123) ismailin vefatını inkar edip onun kaim imam ve mehdi olduğunu ve geri döneceğini öne sürenlere ne denir?halis ismaililer
124) ismailin ölümünü kabul edip imametin en büyük oğlu muhammede geçtiğini ileri sürenler kimlerdir? Mübarekiyye
125) ilk ismaili gruplar nerde ortaya çıkmıştır? Aşırı şii grupların bulunduğu güney ırakta kufe de.
126) Muhammed b.ismailin ölümünden sonra ismaili hareket nasıl devam etmiştir? Abdullah el vefiahmed b. Abdillahhüseyn b.ahmed er radi kanalıyla babadan oğula geçen imamet silsilesi ile devam etmiştir
127) Rey bölgesinde ilk ismaililerin halefiyye olarak tanınmalarının nedeni nedir? Davetin başlatıcısı DAİ HALEF HALLAC olduğu için.
128) Nizari imamları kimden itibaren AĞA HAN ünvanı ile anılmıştır? 46.ismaili imamı hasan ali şah
129) İsmailiyyenin görüşleri nelerdir? *aşırı tevil ve zahir-batın ayırımı * yedi devir inancı *imamet ve nübüvvet *iman *ibadetler
130) İsmaili görüşün en önemli unsuru nedir? Zahir-batın ayrımı
131) İlk ismaililere göre natık kime denir? Her devirde yeni bir şeriat getiren peygambere denir.
132) İlk ismaililere göre tarihin ilk 6 devresi ve vasileri ? 1)adem(şis) 2)nuh(sam) 3)İbrahim (İsmail) 4)musa (Harun /yuşa) 5)isa(şemunus safa) 6)Muhammed (ali b. Ebi talib)
133) İsmaililere göre;islamın yasalarını yürürlükten kaldıracakyedinci ve son devri başlatacak ancak bir din getirmeyecek olan kişi kimdir? Muhammed b. İsmail.
134) İsmailiyye ye göre natı kın görevi nedir? Tenzili tebliğ etmek.
135) İsmailiyyeye göre imamın görevi nedir? Tenzili tevil etmek.
136) İslam devrindeki imamların sayısı yediden fazladır diyen kimlerdir? Fatımi ismailileri
137) İsmaililere göre islamın dayandığı yedi esas nedir? *velayet*taharet*namaz*zekat*oruç*hacc*cihat
138) Ramazan ayında sadece 1 gün oruç tuta grup hangisidir? nizari ismaililer
139) Şiiliğin doğuşunu hazırlayan olaylar olarak tarihe geçen olaylar hangileridir ?kerbeladan sonra ortaya çıkan TEVVABUN ve MUHTAR ES SaKAFİ hareketleri
140) Vasilikimametnass ve halef fikirlerini ortaya atanlar kimlerdir? *beyan b.seman*el muğire b.said el icli * Abdullah b. Muaviye
141) İmamiyyenin teşekkül sürecinde önemli rol oynayan ve imamiyyenin nüveleri olarak kabul edilenler kimlerdir? Hişam b. Hakem*hişam b. Salim el cevaliki *ali b İsmail b misem et temmar* zürare b. A'yen * muahammed b. Ali b. Numan el-ahvel
alıntı