Uluslararası ilişkilere Giriş 1. Vize Ders Notları

Son güncelleme:
  • aöf uluslararası ilişkiler dersleri - aöf uluslararası ilişkiler bölümüne ait derslerin listesi1. Devlet (states)
    toprak, güç, nüfus
    ulus-devlet
    192 B.M üyesi devlet var.B.M üye olmak için egemen devlet olmak gerekir.
    devletler güçleri oranında aktördür.

    2. Devlet Dışı Aktörler
    uluslararası örgütler
    hükümetler arası örgütler( intergovernmental) - sınırlandırıcı etkileri vardır.
    hükümetler-dışı (non- govenmental)
    çok uluslu şirketler
    lobiler( ekonomik ve etnik)
    terör örgütleri ve bireyler

    Temel İnceleme Birimleri:
    birey-lider
    ülke-devlet
    uluslararası sistem

    MODERN DÜNYA SİSTEMİ:

    Yeni Çağ Avrupa'sında Değişiklikler
    - RönesansàRasyonalite
    - ReformlaràSekülerleşme
    - Aydınlanma ? (bağımsız düşünme, klişeleşmiş düzenden çıkma)
    - Okyanus ötesi açılmaàyeni toprak ve zenginlikler
    - Feodalizmà Kapitalizm
    Vestfalya Antlaşma(1648) (Katolik- Protestan çatışması)
    -Otuz yıl savaşları(1618-1648)
    -Avrupa'ya düzen getirildi.
    -Liderlik yarışları devam etmekte.
    -İngiltere de ilk defa sanayileşme.
    1815 Avrupa Uzlaşması/ uyumu (concert of Europe)
    -Napolyon savaşları(1803-1815)

    -Fransız ihtilali sonrası Napolyon ideolojileri:
    à Eşitlik, özgürlük, kardeşlik.

    -Viyana kongresi(1815) (Avrupa uyumu):
    à Egemenlik kavramına vurgu
    à Vestfalyada'dan sonra Avrupa uyumuna önemli adım
    à Ortak savunma(NATO-BM gibi)
    à100 yıllık bir barışın mayası

    -Avrupa'da ve dünya'da değişen güç dengeleri.
    à Avrupa'da İtalya(1870) ve Almanya
    à Asya'da Japonya
    à Amerika (A.B.D)

    -Birinci Dünya Savaşı(BDS)



    -İkinci Dünya Savaşı(İDS)
    àBDS'nın ikinci randevusu
    àVersay antlaşmasının etkileri
    àFaşizmin yükselişi
    àGüç boşluğu
    àMilletler cemiyetinin etkisizliği

    -Yayılmacı Faşizm:
    à İtalya: Etiyopya(1935)
    àAlmanya: Çekoslovakya(1938)
    àJaponya: Mançurya, Çin(1931)
    à1938 Münih anlaşması(yatıştırma)
    à1939 Almanya'nın Polonya'yı işgali
    à1941 Japonya'nın Havai'ye saldırması(Pearl Harbor)
    à 1945 Hiroşima ve Nagasaki
    à Soğuk savaş(1946-1989)
    àİDS sonrası güç boşluğu
    à NATO( Varşova paktı)1955

    Soğuk Savaşın Önemli Köşe Taşları:
    - Truman Doktrini (1947)
    - Marshall planı (1947)
    - Kore savaşı (1950)
    - Küba devrimi(1959)
    - Berlin buhranı (1961)
    - Cuban missile crisis (1962)
    - Vietnam savaşı (1960-1975)
    - Soviet invasion of Afganistan (1979)
    - Gorbachev comes to power
    - Berlin duvarı yıkıldı (1989)

    ULUSLARARASI İLİŞKİLER'E TEORİ:

    Realizm İDS'ından bu yana Uİ'in baskın teorisidir.
    Not: Realist teoriye göre devletin dış politikasında ahlaka yer yoktur der.
    Sosyal bilimler teorilerinin zamanla ilişkisi:
    -BDS sonrası: idealizm/ liberalizm
    -İDS sonrası : realizm
    -1980'ler sonrası: inşacılık/liberalizm

    Realist Teorinin Tarihsel Kökleri : (Devletlerin birinci amaçları ayakta kalmak)
    1. Sun tzu (m.ö 5 yy) (prense nasihat verme)
    2. Thucydides (m.ö 460-395) à kitabında güçlüler her zaman yapmaları gerekeni yaparlar, güçsüzler ise acı çekmeleri gerekeni çekerler)
    3. Machiavelli (1469-1527) (The prince) Sun Tzu ile aynı fikirdedir. à Devletin çıkarları aladır, yüksektir.Asıl nokta devletin çıkarlarıdır.
    4. Hobbes (1588-1679)
    5. Hans Margenthau (1904-1980) klasik realizmin kurucusudur.
    6. Kenneth Waltz (1924-) neorealizm kurucusudur.
    7. John Mearsheimer(1947-)

    Realizm'in Temel Varsayımları: (Devletin değişmediğini belirtiyor)
    Devletler Uİ'in temel ve birincil aktörleridir. (Buradaki devletler uluslararası devletlerdir.)

    1.Varsayım: Devletler:
    à Devlet-dışı aktörler: ikincil yada dolaylı
    à Uluslararası örgütler:
    -Güç dengesinin bir yansımasıdır.
    -Bağımsız güçleri yoktur.

    2.Varsayım: Anarşi:
    à Anarşi: " Uluslararası sistemde devletlerin üstünde ve devletlere sözü geçen bir gücün olmaması durumu."
    à K.Waltz: "Savaşlar onları engelleyen kimse olmadığı için olur."
    Not: Realist bakış açısına göre BM bağımsızdır.

    Anarşik Yapının Sonuçları:
    à Hayatta kalma(survival) devletlerin birinci hedefleri ve endişeleridir.
    à Başının çaresine bak (Self-help) kuralı.
    à Güvenlik ikilemi( Security Dilemma)
    à Güç dengesi(balance of power)
    à Devletler arası iş birliği zorunludur.

    3. Varsayım: Güç
    à Aktif: Bir kişi yada kuruma kendi isteği dışında bir işi yaptırma yeteneği
    à Pasif: İstediğini yapabilme yeteneği
    "Güç cezalandırılamamaktadır." (power is impunity)

    Gücün Kanyakları:
    1. Maddi Kaynaklar:
    - Askeri güç
    - Ekonomi
    - Tabii kaynaklar
    - Toprak/büyüklük
    - Nüfus
    2. Maddi Olmayan Kaynaklar:
    - İdeoloji/ din
    - Siyasi meşruiyet
    - Halk desteği

    4.Varsayım: Rasyonellik:
    à Rasyonellik(aklilik) nedir?
    HedefàSeçenekleràGetirileràseçim
    à Bütüncül aktörler: içerdeki yönetimsel her şeyi yöneten kim olursa olsun dışarıda aynıdır.
    à Çıkar vs. ideoloji
    àçıkar vs. ahlak/prensip

    LİBERALİZM:

    Öncü Düşünürler:
    John Lock (1632-1704)à Devletin yönetimi sınırlandırmasını söylemiştir.
    Adam Smith (1732-1790)à Kapitalist ekonomide devletin merkeziyetçi bir durumda durması bulunması. Ekonomik liberalizm'in babası, ekonomiden devletin elini çekmesi gerekmektedir.
    Immanuel Kant(1724-1804)à (Daimi Barış) devletler arasında kalıcı barışının sağlanması için nelere ihtiyaç vardır?
    Woodrow Wilson (1856-1924) klasik anlamda liberalizmin en iyi uygulayıcısıdır. ABD'nin ilk doktora yapmış başkanıdır.

    Çağdaş Liberaller: Joseph Nye (1937-..), Robert O.Keohane(1945-)

    alıntı
0 0 0