1. Ana Sayfa
  2. Eğitim
  3. İktisat Teorisi - Ünite 2

İktisat Teorisi - Ünite 2

Son güncelleme: 18.05.2012 14:45
BiR-DOST BiR-DOST foto
  • aöf iktisat dersleri - iktisat teorileri - iktisadi alıcılık - tüketici dengesi*İhtiyaç: Karşılandığında haz, karşılanmadığında elem doyumsuzluk verir. ( örn: su içmek)

    *Fayda : Malların ihtiyacı giderme özelliğidir. (örn: su içince elde edilen şey)

    *Tüketici : Mal tüketen kişidir.

    *Mal: İnsan ihtiyaçlarını karşılayan her türlü fiziki varlık ve hizmetlerdir.

    *Mal kümesi:

    -n gibi sonlu (sayılabilir) mal ve hizmetlerden oluşur . n< ∞
    -en az sıfır en çok sonsuz miktarda tüketilir. Yani alttan sıfırla sınırlı üstten sınırsızdır. Bu durum bize, hiçbir malın tüketiminin negatif değer alamayacağını söyler. 0≤x ≤∞

    *İktisadi alıcılık ( Homo Economicus):


    Geçen ünitede Homo Economicus ların mükemmel yapıya ve karaktere sahip , asla hata yapmayan , analiz ve araştırma yapan kişiler olduğunu söylemiştik. Şimdi de bazı özelliklerini belirtelim :
    1) Tam bilgiye (Enformasyona sahiptirler) : Yani piyasada her şeyi bilirler.
    2) Seçici olma : Adı üstünde; yani seçim yapıyorlar. Bu yüzden de "doyumsuzlar"
    3) Çoğu aza tercih etme : Yani fazla olanı tercih ediyorlar. ( Bu özellikleriyle bu iki maddeye 'doyumsuzluk varsayımı da denir' )
    4) Tercihler arası tutarlı olma: Genel olarak şöyle anlatılır A> B ve B>C ise A>C olmalıdır. Örneğin siz Sinemaya gitmeyi > Kitap okumaya , Kitap okumayı da > Ders çalışmaya tercih ediyorsanız , Sinemaya gitmeyi > Ders çalışmaya tercih etmelisiniz. Bu maddeye "tutarlılık varsayımı" ve "tercihler arası geçişkenlik varsayımı" denir.

    *Fayda fonksiyonunu çalışırken konuyu sevimli hale getirebilmek için Ordinalistlere de kendi içimde ( sözelciler ) dedim . Aynı okuldaki gibi sayısalcı- sözelci rekabeti olsun diye.

    *****Ordinalist amcalar Kardinalist amcalar ne yaparsa tersini yaparlar !!!

    Kardinalistler (Sayısalcılar ) Ordinalistler (Sırasalcılar)

    - Gossen,Jevons,Walras -Antonelli, Edgeworth ,İvring Fisher
    ( Antonelli Ege'de Fish avlar )
    -Fayda sayılabilir ( util) - Fayda sayılamaz, sıralanır
    -Fayda toplanabilir - Fayda toplanamaz
    -Fayda objektiftir - Fayda subjektiftir
    -Birlikte ve ayrı ayrı kullanımda fark yok -Fark var

    *Fayda Fonksiyonu: Tüketicinin tükettiği malla tüketimden sağladığı fayda arasındaki ilişkiyi gösteren fonksiyondur.Özellikleri :
    1) Fayda fonksiyonu Artan bir fonksiyondur.
    2)Tüketim miktarı sabitken (C) , Tüketim miktarı artarsa toplam fayda azalarak artar
    3)Her bireyin fayda fonksiyonu farklıdır. Bu nedenle bireyler arası fayda karşılaştırması yapılamaz.
    4)Fayda fonksiyonları sürekli ve iki kez türevi alınabilir fonksiyonlar olmalıdır.



    I.Bölgede: MU (marjinal fayda) Pozitif ve azalıyorken (+↓;) , Toplam fayda (TU) azalarak artar (↓ ↑ )
    II.Bölgede : Marjinal Fayda (MU) 0 iken , Toplam fayda (TU) Maksimum olur (çan eğrisinin tepe noktası)
    III:Bölgede : Marjinal fayda (MU) negatifken (-) , Toplam fayda (TU) azalır. (↓ )

    *Azalan marjinal Fayda İlkesi : Diğer malların tüketim miktarı sabitken ( ceteris paribus) , tek bir malın tüketim miktarı artarsa , Toplam fayda (TU) azalarak artar. (↓ ↑ )
    MU= ∆TU/∆q ∆= değişimi ifade eder
    TU2-TU1/ Q2-Q1 2 2. fiyat (son fiyat) / 1 1. fiyat (ilk fiyat)

    Farksızlık ( Eş fayda ) eğrileri : Aynı fayda düzeyini gösteren farklı mal bileşimlerinin geometrik yeridir. Araştırmasını Hicks yapmıştır. *** Akılda kalması açısından ben bu eğrilere fa-fa ( farksızlık-fayda)eğrileri dedim. Özellikleri:
    1)Üzerlerindeki her nokta AYNI üretim düzeyini gösterir.
    2)Negatif eğimlidirler. X artarsa (↑;) , Y azalır (↓;)
    3)Orijine göre DIŞ BÜKEY dirler. ( Azalan Marjinal İkame Oranı -MRS- ) NOT: Dış bükey ifadesi görünce aklımıza "Azalan" ifadesini getirmeliyiz.Dış bükey olmak demek orijinde içe kıvrılan demektir. İç bükey olmak orijinde dışa kıvrılan demektir. ( "artan" ifadesini aklımıza getirmeliyiz )
    4)Orijinden uzaklaştıkça daha yüksek fayda düzeyini gösterirler.
    5)Birbirlerini ve eksenleri kesmezler.

    Neden negatif eğimlidirler ? Çünkü; aynı fayda düzeyinde kalabilmek için biri artırılırsa diğeri azaltılır.

    *Marjinal İkame Oranı (MRS) : hep - çıkar. Miktar ( en son söylenen ) her zaman üste yazılır. Bir malın tüketimi '1 birim artırıldığında' diğer maldan kaç tane vazgeçildiğini gösteren orandır. MRS= ∆Y/∆X = Y2-Y1/ X2-X1

    *Özel farksızlık eğrileri:
    1. Artan Marjinal İkame oranı(MRS) Orijine İçbükey ( D ye benzer) bir eğridir. Vazgeçiş oranı giderek artar .Bağımlılık yapıcı maddeler için geçerlidir. Yatay eksende Eroin , Dikey eksende Esrar.
    2. Sabit marjinal ikame oranı (MRS) Sol yukarıdan sağ aşağıya doğru inen negatif eğimli düz bir doğrudur.Vazgeçiş oranları aynıdır. Ekmek ve Pasta örneğini kullandık.Yatay eksende ekmek, dikey eksende pasta.

    3.MRS=0 (Tamamlayıcı mal/ Birlikte Kullanılan mal) Dik açı yapıp eksenlere paralel uzanırlar.Ayakkabının sol teki ve sağ teki en çok kullanılan örneklerdendir.Yatay eksende ayakkabının sol teki Dikey eksende sağ teki olacaktır.

    *Bütçe Kısıtı: Tüketicinin bütün parasını kullanarak tüketebileceği mal bileşimlerini gösteren doğrudur.

    M= Bütçe anlamına gelir. M=X. PX + Y. PY => y= M/ PY - PX / PY .X

    * Sol yukarıdan sağ aşağıya doğru çizilmiş bir eğri düşünelim. Eğrimiz yatay ve dikey eksenlerdeki X ve Y noktalarını kesecek. Eğri içinde ve dışında bir A ve B noktası olduğunu varsayalım.X ve Y noktalarında tüm para X 'e ve Y'ye harcanmıştır. A noktasında param artmış ( yani elimde para kalmış) B noktasında ise tüketim olanaksız hale gelmiştir)

    * Tüketici Dengesi (Fayda Maksimizasyonu): Tüketici dengesi ,farksızlık eğrisinin bütçe kısıtına teğet olduğu noktada oluşur.Her mala harcanan "son liraların" sağladığı marjinal faydalar birbirine eşit olmalıdır

    Denge C noktasında sağlanmıştır.

    *Tüketici dengesinin değişmesi
    1.Zevk ve tercihlerin değişmesi: Sol yukarıdan sağ aşağıya inen doğru üzerinde sağa yatık U biçimli iki eğri bulunmaktadır. Yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya bütün kaymalarda "ZEVK VE TERCİHLER" Değişmiştir. Farksızlık eğrisi hangi mal eksenine daha yakınsa tüketici o malı tercih ediyordur.
    2. Mal fiyatlarının değişmesi: Sol yukarıdan sağ aşağıya inen doğrunun önünde ve bu doğruya bitişik, üçgen oluşturacak biçimde bir doğrudaha vardır. Eğer doğruda içeri doğru kayma varsa yatay eksendeki ürünün fiyatı artmış , Dışa doğru kayma varsa fiyat azalmıştır. Bu doğrularla Fiyat Tüketim Eğrilerini Fte. Den hareketle Bireysel Talep eğrileri oluşur. Ben bu eğrilere Fener Bahçe Eğrileri diyorum. F(Fiyat) , B(Bireyseli) 'yi tamamlamalıdır. **Eğer soruda Fiyat+ Geometrik yer derse FTE(Fiy.Tük.Eğr) / Fiyat+Tüketim miktarı derse BTE ( Birysl.Talep Eğr)soruluyordur.
    3. Bütçenin değişmesi: Sol yukarıdan sağ aşağıya inen doğrunun önünde ve bu doğruya paralel bir doğru daha vardır. Eğer dışa doğru kayma varsa sermayem artmış,içe doğru kayma varsa sermaye azalmıştır. Bu doğrular yardımıyla Gelir Tüketim Eğrisi / GTE Den hareketle Engel eğrisi oluşur. Ben bu eğrilere Gel-gel eğrisi adını verdim ( Gelir-Engelleri aşar)**Eğer soruda Gelir+geometrik yer derse GTE (gelir Tüketim Eğr.) / Sadece gelir derse Engel eğrisi soruluyordur.

    *Bir malın fiyatı arttığında talep miktarının azalmasının iki nedeni vardır :
    -İkame etkisi: Bir malın fiyatı artarsa diğer malların fiyatı ucuzlar ve söz konusu mala talep azalır.
    -Gelir etkisi: Bir malın fiyatı arttığında gelirin satın alma gücü düşeceği için söz konusu mala talep azalır.



    alıntı
#18.05.2012 14:45 0 0 0