aöf iktisat dersleri - rekabet piyasaları - tam rekabet piyasası - tüketici rantı - piyasalarda arz ve talep - firma dengeleri*Piyasa,üreticinin (Arz) ve Tüketicinin ( Talep) karşılaştığı yerdir.
*Tam rekabet piyasası gerçek hayatta pek görülmez
*Mükemmel rekabet vardır.
*** Bir piyasada satıcı çoksa piyasaya giriş serbest demektir!
*Özellikleri:
-Atomize olma : Çok sayıda alıcı ve satıcı vardır ( atom kadar çoklar)
-Homojen mal: aynı türde mallardır.Hiçbir malın diğerlerinden farkı yoktur.***Bu nedenle , bu piyasada reklama gerek yoktur. (önemlidir)
-Şeffaflık : Tam bilgiye sahip olmaktır.Piyasadaki her şey bilinir.
-Mobilite: ( Mobil den akılda kalabilir/ Mobil= hareket) Piyasada hareketlilik vardır. Bu nedenle piyasada Tek fiyat geçerlidir.
**Uzun dönemde firmalar sadece normal kar ederler!!
***Atomize olma ve Homojen mal özellikleri bir arada düşünüldüğünde ; Alıcı ve satıcıların FİYAT ÜZERİNDE SÖZ HAKKI YOKTUR!!!!!
**Yatay eksende Miktar (Q) , Dikey eksende Fiyat (P) olmak üzere , içeride büyük bir çarpı (X ) işareti olduğunu düşünelim. Arz (S), (çarpının yukarı ucu - XS),Talep (D) (çarpının aşağı ucu - XD ) , çarpının orta noktası da denge noktasıdır. Yukarı kısımda oluşacak üçgene Arz fazlası (Artık) , Aşağı kısımda oluşacak üçgene Talep fazlası (kıtlık) adı verilir.
**Tüketici rantı ( Tüketici- talep edendir=satın alandır) : Tüketicinin, bir malı satın almaya razı olduğu fiyatla ,gerçekte ödediği fiyat(denge fiyatı) arasındaki farktır.Talep eğrisiyle denge fiyatı arasındaki üçgendir. ( yukarıda kalan parçadır)
**Üretici rantı (Üretici - arz edendir=satandır) ; Üreticinin bir malı satmaya razı olduğu fiyatla, gerçekte sattığı fiyat (denge fiyatı) arasındaki farktır. (aşağıda kalan parçadır)
*R=hasılat (gelir)
-Toplam hasılat(gelir) (TR)= Firmanın satışlardan elde ettiği toplam paradır. P x q (fiyat x miktar)
-Ortalama hasılat (AR) "bir birim başına düşen" hasılattır. TR/Q= PXQ/Q=P
-Marjinal hasılat (MR) "son br satışın" toplam hasılatta yarattığı değişmedir.∆TR/∆ Q
****Bilinmesi gereken en önemli formül : D=P=AR=MR
**Eğim =P dir ve orijinden başlar.
*Kısa dönem firma dengesi ( Maksimum kar- minimum zarar)
-Toplam kar (TP) = TR-TC
-Ortalama kar (AP)= AR-AC
-Marjinal kar(MP)= MR- MC
TC>TR , AC>AR ( C ve R harflerini kodlayıp "acar" dedim ) - ZARAR
TR>TC, AR> AC ( R ve C harflerini kodlayıp "raca" dedim ) -KAR
TR = TC , AR= AC - BAŞABAŞ NOKTASI
***Denge derse MR= MC
*** Kısa dönem arz eğrisi:
-P=AVC - KAPANMA NOKTASI(önemlidir soru çıkma ihtimali yüksek)
-P=ATC-NORMAL KAR(önemlidir soru çıkma ihtimali yüksek)
-P>ATC -AŞIRI KAR
***Kısa dönem arz eğrisi AVC üzerindeki MC eğrisidir!
**MR=MC=ACMİNİMUM=P -Uzun dönem denge koşuludur.