Şeyhulislam Hasan Fehmi Efendi
Son güncelleme:
-
Şeyhulislâm Hasan Fehmî Efendi
IlgInlı Osman Efendi'nin oğlu olup 1795 senesinde Akşehir'de doğdu. Henüz çocuk iken ilim tahsiline iştiyaklı ve pek istekli, gayretli idi. Memleketinden çıkıp Konya'ya gitti. Kendisini ezmekte olan fakirlik ve zarurete göğüs gerdi, derslerine devamdan bir gün bile geri kalmadı.
Hasan Fehmî Efendi, üstadından aldığı bir icazetle kanaat etmedi. Kendisi gibi fakirliğine rağmen ilim peşinde olan Kara Halîl Efendi ile İstanbul'a gittiler. Hasan Fehmî Efendi, arkadaşı ile birlikte Vidinli Mustafa Efendi'den istifadeye başladı.
Açılan rüûs imtihanında birinci çıkarak Ayasofya Camii'nde ders vermeğe başladı. 1847'de Fethü'l-Gâzi Medresesi Müderrisi oldu. Derece derece yükselerek mûsıla-i sahna ulaştı. Birçok talebeye icâzet verdi.
"Câmiu'r-riyâseteyn" ünvanı ile Sutan Abdülaziz'in hocası oldu. Onun tahta çıkması ile itibarı yiyice arttı. 1868 senesinde üç sene müddetle Şeyhülislâm oldu. Sonra Medine-i Münevvere'ye gitti ve 1881 senesinde orada vefat etti. Kabri Cennetü'l-bakî'dedir.
Şeyhülislâmlığı sırasında çeşitli kılıklara girerek Ehl-i Sünnet itikadına aykırı fikirler yaymaya çalışanlarla mücadele etti.
Zamanın sadrazamı Âlî Paşa tarafından İstanbul'a getirilerek vazife verilen, Darülfünun'un açılışında ve başka zamanlarda verdiği konferanslarda bozuk fikirlerini yayan Cemaleddin-i Efgani'ye cevaplar verdi. Verdiği fetva ile Cemaleddin-i Efgani'nin doğru yoldan ayrıldığını ve küfre gittiğini ispat etti. Âlî Paşa, Efgani'yi İstanbul'dan çıkarmaya mecbur kaldı.
Riyâz-ı Hâkâniyye, Levâmi'-i Efkâr, Azîziyye ve Şerh-i Yûsufiyye eserlerindendir. Şerh-i Akâide ta'lîkâtı, Türkçe, Arapça ve Farsça şiirleri vardır.
Fazilet Takvimi 2012