Biyoloji Notları
Son güncelleme:
-
enerji dönüşümü - atp üretimi - glikoliz nedir - krebs çemberi nedir - fermantasyon nedirEnerji açığa çıkaran tepkimelere ekzergonik (enerji veren) tepkime denir.
Tam aksine eğer tepkimenin gerçekleşmesi için (fotosentez tepkimeleri ve biyosentetik tepkimeler buna örnektir.)enerji gerekiyorsa bu tepkimelere endergonik tepkime denir.
Not
indirim olaylarında ATP harcanmaz.
Her hücre ATP yi kendisi için üretir ve canlılık faaliyetlerini bu bileşikte depoladığı enerji ile gerçekleştitir.Kısacası ATP bir hücrede sentezlenip başka bir hücreye taşınarak kullanılmaz üretildiği hücrede tüketilir.
Fosforilasyon:Bir fosfat (P) grubunun organik moleküle bağlanmasıdır.
Canlılarda gerçekleşen yapım ve yıkım tepkimelerine metebolizma denir.
Glikozun piruvata çevrilmesi sırasında da bir miktar ATP nin üretildiği tepkime dizisine glikoz denir.
Dikkat!
NAD (Nikotinamit odenin dinükleotit) enerji metebolizmasında bulunan elektron taşıyıcı bir koenzimdir.Yükseltgenmiş durumda bulunan NAD+ a iki elektron ve bir proton (H+) bağlandığında indirgenerek 2NADH + H+ ye dönüşür.
Krebs döngüsünde ilk oluşan ürün sitrik asit olduğundan krebs döngüsünün diğer adı sitrik asit döngüsü olarak bilinir.
Krebs döngüsü mitokondrinin matriksinde gerçekleşir.
Canlılarda Enerji Dönüşümü:
1.Enerjinin temel molekülü ATP hücre içinde üretilir ve tüketilir.Canlıdan canlıya ,hücreden hücreye aktarılmaz.
ATP nin üretildiği yerler stoplazma,mitokondri ve kloroplast
ATP nin üretildiği reaksiyonlar
solunum fotosentez kemosentez
ATP nin Yapısı
- 1 Adenin bazı
- 1 Riboz şekeri
- 3 tane fosfat (P)
- 2 tane yüksek enerjili bağ
Fosforilasyon:ATP üretimine denir.
Çeşitleri:
1.Substrat düzeyde fosforilasyon tüm canlılarda ortaktır.
2.Oksidatif fosforilasyon (O2 li solunum)
3.Fotofosforilasyon (fotosentezde)
4.Kemosentetik fosforilasyon (kemosentez)
"Sindirim olaylarında ATP harcanmaz."
o2 li Solunum:Enerjiyi sağlamak içindir.
O2 siz Solunum:Besinlerde depo edilmiş kimyasal enerjinin O2 varlığından açığa çıkarak ATP nin sentezlendiği reaksiyonlar dizilidir.
Denklem:C6H12O6+6O2—->6CO2+6H2O+3ATP+ısı
O2 li solunum 3 aşamadan oluşur:
1.Glikoliz
2.Krebs devri (sitrik asit)
3.Oksidatif fosforilasyon
Solunum amacı:ATP üretmek
Solunumm —-> prokaryot canlılarda —-> mezozom (hücre zarı) yapılarında
ökaryot canlılarda —> stoplazmada başlar,mitokondride biter.
MİTOKONDRİ:
- Çift katlı zara sahip
- İç zar kıvrımlı yapıda
GLİKOLİZ:
Glukozun 2 molekül 3C lu piruvik asite (piravata) kadar parçalanmasına glikoliz denir.
Glukoz _______ 2.pirüvik asit (3C) ( ______ boşluğa (glikoliz))
Glikoliz:
Stoplazmada geçekleşir.
Glikozu aktifleştirmek için 2ATP harcanır.
4 ATP oluşur.
2 NADH2 "
Not:Glikoliz bütün canlılarda gerçekleşir.Enzimlerin aynı olması (sebeb)
2 Pirüvat için mitokondride oluşanlar
1.8NADH2
2.2FADH2
3.2ATP (substrat düzeyde fosforilasyon)
4.6CO2
Oksidatif fosforilasyon (ETS)
O2 li solunumda ETS yardımıyla ATP üretimine oksidatif fosforilasyon denir.
2H+ —-> NAD yakalarsa —-> NADH2 üretilir.
1NADH2 karışık> 3ATP sentezlenir.
2H+ —> FAD yakalarsa —> FADH2 oluşur.
2FADH2 —-> 2 ATP sentezlenir.
Solunum denklemi:6H12O6+6O2—->6CO2+6H2O
ETS de ;
NAD
FAD Hem proton hem de elektron taşır.
CQ
koenzim:CQ
O2 li solumda
ETS ye 24 H aktarılır.
24H+ —-> karşılık
12 mol H2O oluşur.
6 mol H2O Krebs çemberinde kullanılır.
Geriye 6H2O kalır.
Mitokondride
1).8 NAD H2 —> 8.3ATP=24 ATP
2).2FADH2 —->2.2ATP=4 ATP
3).Glikolizde
-2NADH2 —> 2.3=6 ATP
substratda da 2 ATP toplamda 6 ATP dir.
Bununda 2ATP si harcanır net 38 ATP
Not: Solumda karbonhidratlar yağlar
Kullanıldığında son ürün olarak sadece CO2 ve H2O oluşur.
Proteinler —> kullanıldığında CO2,H2O ve NH3 (amonyak) oluşur.
O2 siz Solunum (Anaerob):
Besinlerin özellikle (glikoz) O2 kullanmadan (enzimlerin yardımı ile ) parçalanmasıyla enerji üretimidir.O2 siz solunuma fermantasyon denir.
Fermantasyon enerji ihtiyacı az olan canlılarda görülür.
Fermentasyon adını son ürünlerinden alır.
1).Etil Alkol Fermantasyonu:
Hayvanlarda görülmez.
Bakterilerde,maya hücrelerinde,zorunlu halde bitkilerde de görülür.
Tek yönlüdür.
E.F'nunda glikozdan parçalanmadığı için enerji etil alkolün yapısında kalır.
E.F nunda pirüvit asitin sonra ATP üretimi ve tüketimi yoktur.
E.F stoplazmada gerçekleşir.
Etil Alkol Fermantasyonu
C6H12O6+2ATP—>2C2H5OH+2CO2+4ATP+ısı
Kullanılanlar: Oluşanlar:
Glikoz 2CO2
ATP 4ATP
2NADH2 2 Etil Alkol ısı
C6H12O6—->2C2H3 - OH+2CO2+net 2 ATP x
2.Laktik asit fermantasyonu:
Glikoz —> 2 pürivik asit -2NADH2-> 2 laktik asit
Denklemi:C6H12O6+2ATP —>2C3H6O3+4ATP+ısı
C6H12O6—->2laktik asit+net 2 ATP
Bitkilerde görülmez
Hayvanların çizgili kas hücrelerinde ve sütü yoğurda dönüştüren bakterilerde görülür.
Çift yönlüdür.Yani oluşan laktik asit pirüvik aside dönüştürülerek O2 li solunum olayında kullanılabilir.Ya da glikoza dönüştürülerek glikojen halinde de depolanabilir.
CO2 üretimi yoktur.
NOT:
1.Fermantasyonda ETS olmaz
2. " ATP substrat düzeyinde fosforilasyonla oluşur.
3.Bütün solunum reaksiyonlarında ısı üretimi olur.
4.Laktik asit fermantasyonunda O2 kullanıldığı için glikoz tam parçalanmaz ve enerjinin bir kısmı laktik asitin yapısında kalır.
5.Laktik asit fer. stoplazmada gerçeklerşir.
Etil Alkol Fer. ile Laktik asit Fer. karşılaştırılması:
Etil Alkol Fer:
CO2 oluşur.
Tek yönlüdür.
Hayvanlarda görülmez
Etil Alkol oluşur.
Laktik Asit Fer:
CO2 oluşmaz
Çift yönlüdür.
Bitkilerde görülmez
Laktik asit oluşur.
Ortak Özellikleri:
1.Glikoz kullanılır.
2.Glikoz evresi görülür.
3.NAD indirgenir ve yükseltgenir
4.Enzimler görev almaz
5.ETS görev almaz.
6.ATP harcanır ve üretilir.
7.Stoplazmada gerçekleşir.
8.Isı oluşur.
alıntı