ünlü matematikçiler ve başarıları - matematikçiler ve buluşları - matematikçiler ve yaşadığı yıllar - ünlü matematikçiler ve matematiğe kazandırdıkları
[TH]ADI
[TH]YAŞADIĞI DÖNEM
[TH]UYRUĞU
[TH]MATEMATİĞE KATKISI
Arkhimedes (Arşimet)
M.Ö. 287-212
Eski Yunanlı matematikçi
Suyun kaldırma kuvvetini buldu. Bir parabol problemini çözerken sonsuz küçükler hesabına yaklaştı. Bu nedenle birçokmatematik tarihçisine göre integral hesabın kaynağı Arkhimedes'tir.
Anaxagoras (Anaksagoras)
M.Ö. 500-428
Eski Yunanlı matematikçi
Yaşadığı dönemdeki yaygın kanının aksine, gök cisimlerinin Dünya ile aynı yapıda olduğunu, söyleyerek tepki çekmiştir. Çünkü o dönem Güneş'in Tanrı olduğuna inanılıyordu. Felsefede “ana madde” ve “ilk hareket ettirici neden” öğretilerinin sahibidir.
Auguste Comte (Ogüst Komt)
1798-1857
Fransız matematikçi
Sosyolojinin babası…
Augustus De Morgan (Ogüst Dö Morgın)
1806-1871
İngiliz matematikçi
Mantık konusunda geçen De Morgan kurallarını bulmuştur.
Alfred North Whitehead (Alfred Nort Vaythed)
1861-1947
İngiliz matematikçi
Bertrand Russell'la birlikte Principia Mathematica (Prinsipya Matematika) adlı kitabı yazdı.
Arthur Cayley (Artur Koyli)
1821-1895
İngiliz matematikçi
“Temel Eliptik Fonksiyonlar” kitabının yazarı…
Augustin Louis Cauchy (Agustin Lui Koşi)
1789-1857
Fransız matematikçi
Cauchy-Riemann denklemleri, Cauchy teoremi ve Cauchy integral formülüneimzasını attı.
Adrien Marie Legendre (Adriyen Mari Lejand)
1752-1833
Fransız matematikçi
“Eliptik Transandantlar Kuramı” adlı incelemekitabının yazarı…
Ali Kuşçu
1403-1474
Türk matematikçi
Osmanlı medreselerinde müderrislik yapmıştır. Matematik yanında astronomi konusunda da uzmandı.
Ali Nesin
1956-?
Türk matematikçi
Aziz Nesin'in oğlu… “Matematik ve Korku” kitabının yazarı… Üç ayda bir yayınlanan “Matematik Dünyası” dergisini çıkarıyor. Türkiye'nin sayılı matematik profesörlerinden olup halen Bilgi Üniversitesi matematik bölüm başkanlığı ve Nesin vakfı yönetim kurulu üyeliği görevini yürütüyor.
Blaise Pascal (Blez Paskal)
1623-1662
Fransız matematikçi
Binom açılımındaki katsayıları veren Pascal üçgenini buldu. Mekanik bir hesap makinesi tasarladı.
Bertrand Russell (Bertrand Rasıl)
1872-1970
Britanyalı matematikçi
Felsefe alanında “mantıksal atomculuk” öğretisini geliştirdi. Whitehead'le birlikte “Principia Mathematica” kitabını yazdı.
Bernhard Riemann (Bernard Riman)
1826-1866
Alman matematikçi
Riemann hipotezinin sahibi…
Bernhard Bolzano (Bernard Bolzano)
1781-1848
İtalyan asıllı Çek matematikçi
Bolzano-Weierstrass teoreminin sahibi. İlgi alanı sonsuzlar paradoksu idi.
Beni Musa Kardeşler (Musa'nın Oğulları): Ahmed, Hasan, Muhammed
9. yüzyıl
Arap matematikçiler
Doğum tarihleri bilinmemekle birlikte, sadece kayıtlarda Muhammed'in 873 yılında öldüğü kaydediliyor. Abbasi halifesi Memun devrinde Bağdat'ta yaşayan bu Müslüman matematikçi kardeşler, mekanik aletler yapmanın yanında “Kitab-ı Mahrutat” adındabir de kitap yazdılar.
Bernoulli (Bernolli) Kardeşler: Jacques (Jak), Johann (Yohan), Daniel (Danyel)
17. ve 18. yüzyıl
İsviçreli matematikçiler
Jacques Bernoulli (1655-1705), Bernoulli sayılarını buldu… Johann Bernoulli (1667-1748), l'Hopital kuralı olarak bilinen kuralı keşfetti… Daniel Bernoulli (1700-1782), Bernoulli prensibini buldu…
Bonaventura Cavalieri (Bonaventura Kavalyeri)
1598-1647
İtalyan matematikçisi
Prizmaların hacmiyle ilgili Cavalieri aksiyomunun sahibi…
Carl Friedrich Gauss (Karl Fridrih Gavz)
1777-1855
Alman matematikçi
Daha çocuk yaşta Gauss yöntemini buldu. Sayılar kuramını ortaya attı. “Matematikçilerin prensi” olarak da anılan bu matematikçi, birçok otoriteye göre, Antik çağlardan bu yana yaşamış en büyük matematikçidir.
Christian Felix Klein (Kristiyan Feliks Klayn)
1849-1925
Alman matematikçi
Klein şişesinin mucidi…
Christian Goldbach (Kristiyan Goldbah)
1690-1764
Prusyalı matematikçi
Goldbach hipotezinin sahibi…
Charles Babbage (Çarls Babaj)
1791-1871
İngiliz matematikçi
Programlanabilir bilgisayar fikrini ortaya attı…
Claude Shannon (Klod Şenın)
1916-2001
Amerikalı matematikçi
Shannon sayısını buldu…
Colin Maclaurin (Kolin Makloren)
1698-1746
İskoçyalı matematikçi
Maclaurin elipsoitlerini buldu…
Cahit Arf
1910-1997
Türk matematikçi
Hasse-Arf teoremini ortaya attı…
Diophantos (Diyofantus)
325-400
Yunanlı matematikçi
Diophantos denklemlerini buldu. Aritmetika kitabının da yazarı…
De Moivre (Dö Muavr)
1667-1754
Fransız matematikçi
De Moivre formülünü buldu…
David Hilbert (Deyvid Hilbert)
1862-1943
Alman matematikçi
Hilbert uzayı kavramına öncülük etti…
Elealı Zenon
M.Ö. 490-430
Eski Yunanlı matematikçi
Parmenides'in öğrencisi olan Zenon, Aşil ve ok paradokslarıyla meşhurdur…
Evangelista Torricelli (Evancelista Toriçelli)
1608-1647
İtalyan matematikçi
Hava basıncını ölçmek için kullanılan cıvalı barometreyi buldu…
El-Harezmi
780-850
Türk matematikçi
Cebirin kurucusu olarak kabul edilir. “Hesab-ül Cebir vel-Mukabele” adlı bir de kitabı var… Abbasi halifesi Memun'un emrinde Bağdat Saray Kütüphanesinde çalıştı.
Evariste Galois (Evarist Galua)
1811-1832
Fransız matematikçi
Galois teoremini ortaya attı ve girdiği bir düelloda yaşamını yitirdi.
François Viete (Fransuva Viyet)
1540-1603
Fransız matematikçi
Pi sayısını dokuz ondalık basamağa kadar hesapladı, Viete kuralını buldu.
Giovanni Ceva (Covanni Seva)
1647-1734
İtalyan matematikçi
Seva teoremini buldu
Gabriel Cramer (Gabriyel Kıramer)
1704-1752
İsviçreli matematikçi
Denklem sistemlerinin çözümünde kullanılan Cramer yöntemini buldu.
George Bole (Corc Bul)
1815-1864
İngiliz matematikçi
Sembolik mantığın kurucularındandır…
Georg Cantor (Corc Kantor)
1845-1918
Alman matematikçi
Kümeler kuramının kurucusudur…
Gottlob Frege (Gotlob Frege)
1848-1925
Alman matematikçi ve mantıkçı
Önermeler (sembolik) mantığının kurucularından…
Giuseppe Peano (Gisep Pöno)
1858-1932
İtalyan matematikçi
Peano aksiyomlarını ortaya attı…
Godfrey Hardy (Gadfrey Hardi)
1877-1947
İngiliz matematikçi
Hintli matematikçi Ramanujan'ı Hindistan'dan İngiltere'ye getirdi. “Bir Matematikçinin Savunması” adında bir de kitabı var…
Gaspard Monge (Gaspar Monj)
1746-1818
Fransız matematikçi
Tasarı geometrinin (üç boyutlu analitik geometrinin) kurucusudur.
Galileo Galilei (Galilo Galile)
1564-1642
İtalyan matematikçi, fizikçi, gökbilimci ve filozof
Dünya dönüyor, dedi ve skolastik düşünceye ters düştü.
Gottfried Leibniz (Gotfrid Laybniz)
1646-1716
Alman matematikçi ve filozof
Calculus (Kalkulus) un temel teoremini keşfetti.
Hipparkhos (Hiperkus)
M.Ö. 190-127
Eski Yunanlı matematikçi ve astronom
Trigonometriyi buldu…
Henri Poincare (Henri Puvankare)
1854-1912
Fransız matematikçi
Poincare varsayımını ortaya attı…
Hermann Amandus Schwarz (Herman Amandus Şıvarz)
1843-1921
Alman matematikçi
Minimum yüzeyler kuramı üzerinde çalıştı, ayrıca Schwarz eşitsizliğinin sahibi.
Isaac Newton (Ayzek Nivton)
1643-1727
İngiliz fizikçi ve matematikçi
Yerçekimi kanununu buldu. Türev ve integralin mucididir.
Ian Stewart (İvan Stivırt)
1945-?
İngiliz matematikçi
Geometride yaygın olarak kullanılan Stewart teoremini buldu…
İskenderiyeli Menelaus
70-140
Eski Yunanlı matematikçi ve gökbilimci
Geometride kullanılan Menelaus teoremini buldu…
Janos Bolyai (Yanoş Bolyai)
1802-1860
Macar matematikçi
Öklid'in paralellik aksiyomunu kanıtlamaya çalıştı, ama başaramadı(Zaten aksiyomlar kanıtlanmaz).
Joseph Fourier (Josef Furiyer)
1768-1830
Fransız matematikçi
Fourier serilerini buldu…
John von Neumann (Con fon Noyman)
1903-1957
Macar asıllı Amerikalı matematikçi
Bilgisayarın atası sayılan ENIAC adlı bir elektronik hesaplayıcı yaptı…
Joseph Louis Lagrange (Josef Lui Lagranc)
1736-1813
İtalyan-Fransız matematikçi ve astronom
Matematikteki toplam sembolünü ( ∑ ) ilk kez o kullandı…
John Nash (Con Neş)
1928-?
Amerikalı matematikçi
Nobel Ekonomi ödülü almış dahi bir matematikçi. Oyun teorisini geliştirdi. Yaşamı boyunca şizofreni hastalığıyla da uğraşmak zorunda kalan John Nash'in yaşamı “Akıl Oyunları” filmine konu oldu.
John Venn (Con Ven)
1834-1923
İngiliz mantıkçı, filozof ve matematikçi
Venn şemasını buldu…
Jean- Dominique Cassini (Jan Dominik Kassini)
1625-1712
Fransız-İtalyan matematikçi ve astronom
Satürn gezegenini incelemek üzere 1997'de uzaya fırlatılan uzay aracına onun adı verildi.
John Napier (Con Napyer)
1550-1617
İskoçyalı matematikçi
Logaritmayı buldu…
Jean Le Rond d'Alembert (Jan Lö Rond Dalember)
1717-1783
Fransız matematikçi
Denis Diderot (Dönis Didero) ile birlikte Encyclopedie (Ansiklopedi) dergisini çıkardılar…
Karl Weierstrass (Karl Vayrştras)
1815-1897
Alman matematikçi
Limit, süreklilik ve yakınsaklık kavramları üzerinde çalıştı…
Leonhard Euler (Leonard Öyler)
1707-1783
İsviçreli matematikçi ve fizikçi
Doğal logaritmaya katkılarından dolayı, Euler sabiti denen doğal logaritmadaki e sabitine onun adı verildi. Euler özdeşliğini buldu.
Lazare Carnot (Lazar Karno)
1753-1823
Fransız matematikçi
Üçgende kullanılan Carnot teoremi buldu…
Leonardo Fibonacci (Leonardo Fibonaççi)
1170-1250
İtalyan matematikçi
Fibonacci sayılarını buldu. Liber Abaci (Liber Abaçi) adında bir kitap yazdı.
Lewis Carrol (Livis Kerıl)
1832-1898
İngiliz yazar, matematikçi, mantıkçı, papaz ve fotoğrafçı
“Alice (Alis) Harikalar Diyarında” adındaki kitabıyla meşhur.
Ludwig Wittgenstein (Ludvig Vitgenştayn)
1889-1951
Avusturyalı filozof ve matematikçi
Dil felsefesi konusunda çalıştı…
Marquis de l'Hopital (Marki dö Lopital)
1661-1704
Fransız matematikçi
Limit hesaplamada kullanılan l'Hopital kuralını buldu…
Morris Kline (Moris Klayn)
1908-1992
Amerikalı matematikçi
“Doğanın muazzam kitabının dili matematiktir” sözüyle meşhur.
Michel Rolle (Mişel Rol)
1652-1719
Fransız matematikçi
Rolle teoremini buldu…
Niels Henrik Abel (Nils Henrik Abel)
1802-1829
Norveçli matematikçi
5. dereceden polinom denklemleri çözdü. Analizde kullanılan Abel teoremini buldu…
Nikolai Lobachevsky (Nikolay Lobaçevski)
1792-1856
Rus matematikçi
Öklid dışı geometrinin kurucusu…
Öklid
M.Ö. 330-275
Eski Yunanlı matematikçi
Öklid bağıntısını buldu
Ömer Hayyam
1048-1131
İranlı şair, filozof, matematikçi ve astronom
Binom açılımında katsayıları veren Pascal üçgenini aslında o buldu. Celali takvimini hazırladı. Rubailer yazdı. Bazı kaynaklara göre Hasan Sabbah'la ilişki halindeydi…
Pythagoras (Pisagor)
M.Ö. 580-500
İyonyalı filozof ve matematikçi
Pisagor bağıntısını buldu. Pisagorculuk denen felsefi akımın kurucusudur.
Pierre de Fermat (Piyer dö Ferma)
1601-1665
Bask kökenli Fransız hukukçu ve matematikçi
Fermat'nın Son Teoremi denen teoremle ünlenmiştir. Bu teorem, 1994 yılında İngiliz matematikçi Andrew Wiles (Endruv Vayls) tarafından kanıtlandı.
Pierre-Simon Laplace (Piyer Simon Laplas)
1749-1827
Fransız matematikçi ve gökbilimci
Laplace denklemini buldu…
Pierre Frederic Sarrus (Piyer Frederik Sarus)
1798-1861
Fransız matematikçi
Determinant hesaplamada kullanılan Sarrus kuralını buldu…
Ptolemaios (Batlamyus)
85-165
Eski Yunanlı gökbilimci, matematikçi
Dünya merkezli bir evren modeli tasarladı…
Pergeli Apollonius (Apollonyus)
M.Ö. 262-190
Eski Yunanlı matematikçi
Konikler dediğimiz elips, çember, hiperbol ve parabol üzerine yaptığı çalışmalarıyla meşhur.
Rene Descartes (Röne Dekart)
1596-1650
Fransız matematikçi ve filozof
Analitik geometrinin kurucusudur.
Rudolf Carnap (Rudolf Karnap)
1891-1970
Alman asıllı Amerikalı mantıkçı ve düşünür
Olasılık kuramı ve tümevarımsal çıkarım konularına büyük katkı yapmıştır…
Roger Garaudy (Roje Garodi)
1913-?
Fransız yazar ve matematikçi
Bir dönem Fransız Komünist Partisine üye iken 1982'de Müslüman olmuştur.
Srinivasa Ramanujan (Srinivasa Ramanujen)
1887-1920
Hintli matematikçi
1729 sayısına Hardy-Ramanujan sayısı denir. Bu sayı, iki küpün toplamı olarak iki farklı şekilde yazılabilen en küçük doğal sayıdır. 1729=123+13=103+93
Thales (Tales)
M.Ö. 624-546
Antik Yunanlı matematikçi ve filozof
Tales teoremini buldu. Eski Yunan'ın yedi bilgesinden biridir…
Uluğ Bey
1393-1449
Türk matematikçi
Timur'un torunlarından olup, Timur İmparatorluğunun 4. sultanıdır.