1. Ana Sayfa
  2. Eğitim
  3. Omurgalılarda Boşaltım - 1

Omurgalılarda Boşaltım - 1

Son güncelleme: 21.02.2013 02:48
BiR-DOST BiR-DOST foto
  • omurgalılarda boşaltım sisteni - omurgalılarda böbrek yapısı - omurgalılarda boşaltım nasıl gerçekleşir - insanda boşaltım sistemi yapısıOmurgalılarda üç tip böbrek yapısı vardır.
    1-Pronefroz tip:
    Boşaltım birimi nefridyumdur.Boşaltım maddeleri glomerulus denen kılcal damar yumağından silli huni ile başlayan nefridyuma geçerler.Nefridyumlar segmantal diziliş gösterirler.Bu tip böbrek yapısı bütün omurgalıların embriyonal döneminde ve kıkırdaklı balıkların ergin döneminde görülür.Nefridyumlar ayrı ayrı wolf kanalına açılır.(Pronefroz kanal)
    2-Mezonefroz tip:
    Boşaltım birimi glomerulus ve bowman kapsüllerinin oluşturduğu malpiğhi tüpleridir(Nefron).Segmantal diziliş gösterip wolf (Mezonefroz kanal)kanalına açılırlar.Sürüngen , kuş ve memeli embriyoları ile balık ve kurbağaların erginlerinde görülür.
    3-Metasnefroz tip:
    böbrek yapısında temel boşaltım birimi glomerulus ve bowman kapsülünden oluşmuş (malpiğhi tüpleri) nefron lardır.Farklı olarak nefron lar ortak bir kanalla böbrek havuzuna ve buradan tek kanallar mesaneye açılır.Bu kanala üreter denir.Bu kanal sperm taşımaz.Memelilerde mesaneden uretra ile vücud dışına açılır.

    Sürüngen kuş ve memelilerde mezonefroz kanalı erkek bireylerde epididimis haline dönüşür.Wolf kanalı vasdeferans haline dönüşür.Dişilerde iki yapı tamamen körelir.

    Kloak:Balık, kurbağa, sürüngen ve kuşlarda bulunan yapı sindirim,boşaltım ve üreme hücrelerinin dışa atıldığı yapıdır.Memelilerde bulunmaz.
    Wolf kanalı:Balık ve kurbağaların erkek bireylerinde bulunur.Üre ve spermin dışa atılımını sağlar.Sürüngen,kuş ve memelilerin erkeklerinde wolf kanalının yerini vasdeferans kanalı almıştır.
    Müller kanalı:Balık ve kurbağalarda dişi bireylerin ovaryumundan bırakılan yumurtaların dışa atılımını sağlar. Sürüngen ve kuşlarda müller kanalı daha gelişkin olup :

    iç döllenmenin gerçekleştiği yerdir.
    Yumurta akının oluştuğu yerdir.
    Yumurta kabuğunun oluştuğu yerdir
    Bazı türlerde embriyonik gelişimin tamamlandığı yerdir.(Ovoviviparlarda)

    Kuş ve sürüngenlerin erkeklerinde rudimenter müller kanalı bulunur. Testislerde üretilen spermler vasdeferans kanalı ile kloaka taşınırken boşaltım maddeleri üreter ilke kloaka taşınır.

    İnsanda boşaltım sistemi yapısı ve görevleri


    Metabolizma artıkları ve zehirli maddeleri atar.
    Organizmada su ve mineral miktarını belirler.
    İç ortamın iyon dengesini düzenler.
    Plazmanın osmotik basıncını düzenler.
    Kendine bağlı bezlerle hormonal düzenlemede rol alır.
    Kanın asit ve baz dengesini düzenler.

    Böbreğin fonsiyonları

    Filtrasyon : Kanın bir kısmı içinde çözünmüş maddelerle süzer.
    Geri Emilim : Süzülen maddelerin bir kısmı geri emilir.
    Salgılama : Bazı maddeler süzülmediği halde böbrek tarafından salgılanır.

    Böbrek boşaltım birimi nefrondur. Nefronun kısımları şunlardır.

    a-Malpighi cismi ( Glomerulus ve bowman kapsülü )
    b-Proksimal kıvrım
    c-Henle kulpu
    d-Distal kıvrım
    e-İdrar toplama kanalları
    Bir insan böbreğinde yaklaşık 1 milyon nefron bulunur. Kalpten pompalanan kanın % 25 ‘ini böbrekler alır ve süzer 1 günde 180 lt. süzüntü meydana getirilir. Böbreklerde dakikada 125 ml. süzüntüye karşılık 1ml idrar meydana getirilir
    Glomerulus : Böbrekte bowman kapsülü ile beraber malpighi cismini yapan atardamar kılcalıdır vücut kılcallarından farklı olarak bu kılcalda kan getirende götürende atardamardır.
    Bu nedenle glomeruluslar doku kılcallarından bazı farklı özellikler taşırlar.
    1-İki atardamar arasında yer alır. Oysa doku kılcalı arter ve vena arasında yer alır.
    2-Doku kılcallarında hidrostatik basınç arter ucunda 40 mmHg olup vena ucunda ise 15 mmHg kadardır. Glomerulusta ise 60 mmHg olup her noktasında aynıdır. Buda her noktadan güçlü bir süzüntü oluşturma gücü demektir.
    3-Glomerulusta iki katlı epitel vardır. Buda protein ve kan hücrelerinin süzüntüye geçmesini önler buna karşın doku kılcalı tek katlı olup süzüntüsünde bazı proteinler ve kan hücreleri bulunur.
    4-Doku kılcallarında arter ucunda süzüntü oluşurken vena ucunda geri emilim gerçekleşir. Oysa glomerulusta sadece süzüntü oluşur geri emilim oluşmaz.
    5-Glomeruluslardan kan hücreleri ve büyük proteinlerin damar dışına çıkışı olmaz
    ( NOT : Böbreklerde filtrasyon hızı renin hormonu ile kontrol edilir.)

    alıntı

    https://www.main-board.com/biyoloji/710475-omurgalilarda-bosaltim-2-a.html#post4995565
#21.02.2013 02:48 0 0 0