Hayvanlarda Sindirim - 12. Sınıf

Son güncelleme:
  • 12. Sınıf Biyoloji Dersi Konuları - 12. Sınıf hayvanlarda Sindirim Konusu - Lise -4 Omurgasız ve Omurgalı Hayvanlarda Sindirim nasıl yapılmaktadır - 12. Sınıf Biyoloji Sindirim Konusu


    Sindirim, vücuda alınan büyük moleküllü besin maddelerinin (polimer) hücrelerin kullanabileceği büyüklüğe (monomer ) ulaştırılabilmesi için yapılan mekanik ve kimyasal olaylar zinciridir. Sindirim sonucunda açığa çıkan kimyasal bağ enerjisi, ATP üretimi için kullanılır.
    Sindirim vücut içersinde gerçekleştiği yere göre iki şekilde görülür:


    a)Hücre içi sindirim;


    Endositozla hücre içine alınan büyük moleküller hücredeki lizozom yardımıyla sindirim kofullarında sindirilir.Tek hücrelilerde görülür.


    b)Hücre dışı sindirim;


    Salgılanan enzimlerle hücre dışında gerçekleşen sindirim çeşididir.Sindirim sonucu oluşan küçük moleküller hücre içine alınıp kullanılır.
    Hayvanlarda sindirim olayları sünger hariç bir sindirim kanalı içersinde gerçekleşir.Sindirim kanalı gelişmişlikle birlikte dallanarak daha ayrıntılı bir yapı almıştır.


    OMURGASIZ HAYVANLARDA SİNDRİM





    A-SÜNGER VE SÖLENTERLERDE SİNDİRİM:

    *Gelişmiş bir sindirim sistemi yoktur.
    *Süngerler,hidra ve deniz anasında vücut içinde bir torba şeklinde sindirim boşluğu vardır ve tek açıklıkla sonlanır.Buradaki iplikçikler(tentaküller) ile dışarıdan alınan besinler vücut boşluğunda önce hücre dışı sindirime sonra hücre içi sindirime uğrarlar.
    *Süngerlerde vücut boşluğunun etrafında bulunan yakalı kamçılı hücreler hücre içi sindirim yaparlar.


    B-SOLUCANLARDA SİNDİRİM;



    *Yassı solucanlarda sinirim kanalı tek açıklıkla sonlanır.Toprak solucanlarında ise ağız ve anüs olarak iki açıklıktır. Sindirim kanalında ağızdan sonra yemek borusu, kursak ve taşlık gelişmiştir.
    *Yassı solucanlarda sindirim kanalı vücut içinde dallanmıştır.
    *Solucanlarda hücre dışı sindirim görülür.


    C- EKLEMBACAKLILARDA SİNDİRİM;



    *Böceklerde gelişmiş bir sindirim kanalı vardır.Ağız,yutak,yemek borusu, kursak, bağırsaklar ve anüsle sonlanır
    *Böceklerde ağız,yaşam koşullarına göre şekillenmiştir.Emici veya delici ağız şekilleri ve kuvvetli bir çeneleri vardır.
    * Tükrük bezleri ilk defa böceklerde görülür.

    OMURGALI HAYVANLARDA SİNDİRİM:


    Omurgalılar hayvanlarda yaşam koşullarına göre değişen ayrıntılı sindirim sistemleri gelişmiştir.Sindirim kanalında besinler peristaltik (sağımsal) hareketle ilerlerler. Mekanik sindirimden sonra enzimler ve su yardımıyla da kimyasal sindirime uğrayarak hücrelere aktarılır.



    A-BALIKLARDA SİNDİRİM;


    * Balıklarda ağız yaşam koşullarına göre şekillenmiştir.Bazı balıklarda küçük dişler görülür.
    *Sindirim kanalı bölümlere ayrılmış durumdadır.Ağızdan sonra tam bir sindirim kanalı vardır. Bağırsak boşaltım kanalı ile birleştiğinden anüs kloak adını almıştır.


    B-KUŞLARDA SİNDİRİM;


    *Kuşlarda ağız, yaşam koşullarına göre değişir.Dişler yoktur.Dişlerin görevini gaga ve taşlık gerçekleştirir.
    *Sindirim kanalında besinlerin yumuşatılmasını sağlayan kursak bulunur.Sindirim kanalı;ağız,yemek borusu,kursak, mide,taşlık, bağırsak bölümlerinden oluşmuştur.


    MEMELİLERDE SİNDİRİM;


    * Memelilerde ağız yaşam şekline göre özelleşmiştir. Bütün memelilerde dişler bulunur.
    Dişler:
    Mekanik sindirime yardımcı olur.Bir diş taç ve kök olarak iki bölümden oluşur.Kesitinde ise dıştan içe mine tabakası, dentin ve diş özü bulunur. Memelilerde kesici dişler-köpek dişleri ve azı dişler bulunur.Kesici dişler otçullarda gelişmiştir. Etçillerde ise köpek dişleri daha büyük ve sivridir.Bazı hayvanlarda beslenme ve savunma ihtiyaçlarına göre kesici dişler değişime uğramıştır. Otçul hayvanlarda azı dişlerde ise kabartılar vardır.
    *Memelilerde sindirim sistemi sindirim kanalından ve kanala bağlı yardımcı sindirim organlarından oluşur.
    * Geviş getirenlerde mide özelleşmiştir ve dört bölümden oluşur
    İşkembe, börkenek, kırkbayır, şirden
    Geviş getiren memeliler selülozu sindirebilmeleri için işkembelerinde selüloz bakterileri bulundurur.
    *Memelilerde bağırsak uzunlukları beslenmelerine göre değişime uğramıştır.Etçil memelilerde bağırsaklar kısa, otçullarda ise çok uzun olabilir. Bazı sığırlarda 55m ye kadar uzayabilir. Sindirim kanalının anüsle sonlanır.


    Geviş getirme:


    Ağızdan alınan besinler;çiğnenerek işkembe ve börkenek bölümlerine gider.Burada selüloz sindiren bakterilerle birlikte bir miktar sindirilen besinler tekrar ağza yollanır.Ağızda geviş getirme olayı ile çiğnenen besin bulamacı kırkbayır ve şirden bölümlerinde gönderilerek tam sindirim gerçekleştirilir.

    alıntı
0 0 0