sindirim bozuklukları - kiloların sebepleri - aşırı kilolu olmakSindirim bozuklukları ve fazla kilolar genellikle kötü alışkanlıkların sonucudur. Yanlış yemek midede ağırlık, ekşime, aşırı asidite, yanma, bulantı, uyuklama, baş ağrısı, kusma, bağırsaklarda ise sancılı veya sancısız gaz, şişkinlik, kabızlık veya ishal şeklinde belirtiler verir.
Bir belirtiyi yok etmek için hemen ilaca sarılmak yerine onun nedenlerini ortadan kaldırmak daha doğrudur.
1) Çabuk yemek: Sindirim ağızda lokmanın çiğnenmesiyle başlar. Bu aşamayı aceleye getirdiğimizde yeteri kadar parçalanmamış özellikle tahıl hamurundan yiyecekler ekşimeye ve mayalanmaya müsaittirler. Yediğimiz en iyi besin bile sindirebildiğimiz kadar bize yararlıdır. Her lokma ağır ağır çiğnendiğinde hazmı kolaylaşır.
2) Yemekte sıvı içmek: Yemek sırasında içilen sıvıların hepsi mideyi şişirir ve yorar. Sıvılar midenin sindirim özsuyunu sulandırarak etkisini zayıflatır. Diğer yandan, yemek sırasında içilen serin ya da soğuk bir sıvı sindirimi durdurur. Çünkü midenin sindirimi gerçekleştirebilmesi için belli bir ısıya gereksinimi vardır.
3) Çok yemek: Kötü sindirimin ve kilo almanın başlıca nedenlerinden biridir. Çok yemekten kaçınmanın en kısa yolu sofrada az çeşit bulundurmaktır. Ancak bu az çeşitten aşırı yemek de elbette aynı kötü sonucu verir.
4) Birbirine yakın öğünler: Gerek mide, gerekse bağırsaklar görevlerini yerine getirmek için belli bir zamana gereksinim duyarlar. Normal bir sindirim için (aşırı derecede yenmemişse) 4-5 saat, bazı mideler içinse 5-6 saatlik bir zaman gerekir. Sık öğünler kilo almayı kolaylaştırır.
5) Yemekler arasında yemek: Mideyi yorar ve çabuk acıkmaya neden olur. İkindi kahvaltısı yetişkinler için gereksizdir. Keza kilo almaya zemin hazırlar.
6) Gece geç yemek: Yemek yedikten sonra hemen yatmak doğru değildir. Uyku sindirimi geciktirir ve yenilen yemek tam yakılmadığı için kiloya dönüşür. Ertesi sabah insan bedeninde yorgunluk duyarak kalkar. Günün son yemeği ile yatma arasında 4-5 saatlik bir süre bırakmak reflü dahil bazı hazım rahatsızlıklarını azaltarak iyi uyku için zemin hazırlar.
7) Yorgun ve sinirliyken: Yorgunluk geçtikten, sinirlerin gerginliği giderildikten sonra yemelidir. Aşırı yorgunluk mide kaslarının besini gerektiği gibi çalkalamasını engeller.
8) Uykusuzluk: Sindirim bozukluğuna yol açabilir, sinir sisteminin stoklarını tüketerek sindirimin dengesini bozar.
9) Asabiyet: Sinir sisteminin herhangi bir nedenle uyarılması sindirimi durdurur. Kavgalar, tatsız tartışmalar, aşırı heyecan, hırs, nefret, kin gibi olumsuz duygular sindirim organları üzerinde kötü etki yapar.
10) Ateşliyken yemek: Ateşin yükselmesine neden olur. Çünkü yüksek ateş sindirim öz suyunu kurutur.
11) Her türlü kuvvetli baharat: Hardal, sirke, karabiber v.b. sindirim özsuyunu tahrik ve tahriş ederek midenin kimyasal bileşimini bozar ve sindirim bozukluğuna yol açabilir; özellikle mide zayıfsa.
12) Ham meyveler: Aşırı asit olduklarından kaçınmalıdır.
13) Bozulmaya yüz tutmuş besinler: Mikropların üremesine ve sindirim bozukluğuna yol açar.
14) Isıtılmış yemekler: Piştikten sonra soğuyan yemeğin yağı donar. Bakteriler bu donmuş yağda kalır. Yemek tekrar ısıtılınca içindeki bakteriler hızla ürer. Böyle yemekleri yer yemez zararını görmeyiz ama zamanla karaciğerimiz, böbreklerimiz, safra kesemiz ve bağırsaklarımız bundan olumsuz etkilenir.
15) Kızartmalar: Yağın cinsi ne olursa olsun, kızartmaların sindirimi genellikle ağırdır. Çünkü yüksek ısıda yağ ayrışır ve bu ayrışma karaciğere zarar verir.
16) Aşırı miktarda şeker: Sindirim bozukluğuna yol açar. Şeker çabuk ekşiyen bir maddedir ve sindirimle ilgili tüm organları olumsuz etkiler.
17) Besinlerdeki uyumsuzluk: Sindirim zorluğuna neden olabilir.
18) Çay, kahve, sütlü kakao ve benzerleri: Sinirleri etkileyerek sindirim sisteminin dengeli çalışmasını bozar.
19) Aynı öğünde birçok çeşit yemek: Sindirimi yokuşa sürer. Kilo alma tuzaklarından biridir. Bir öğünde, salata dahil, üç çeşidi geçmemelidir.
20) Çiklet ve benzerleri: Bazı uzmanlar bunların tükürüğün olumlu etkisini azaltarak midedeki asidin çoğalmasına neden olduğunu ileri sürer. Ayrıca bunların bileşiminde insan sağlığına zararlı kimyasal maddeler de vardır.