stres tedavisinde uygulanabilecek yöntemler - stresle başetmenin yolları - stres ile başetmekStres, kişinin akli ve fiziki durumunu etkileyebilen ruhsal gerilim halidir. Stresin tam olarak ne olduğu tanımlanamamakta ve bir sebep mi yoksa sonuç mu olduğu kesin olarak bilinememektedir.
Stres tedavisinde uygulanabilecek yöntemler şöyle listelenebilir:
Yürümek: Enerjik bir yürüyüş alınan derin nefesler sayesinde kan basıncını düşürür, kolları ve bacakları esnetir ve stresi azaltır.
Tai Chi ve Qigong: Tai Chi, stres hormonu olan kortizolün seviyesini düşürür. Qigong egzersizleri ise tai chi’den daha hafiftir ve daha az hareket içerir. Buna rağmen, Koreli araştırmacılar qigong’un, vücudun ruhu canlandıran, stres gideren bileşenleri olan beta-endorfinlerin seviyelerini önemli bir şekilde arttırdığı bulgusuna varmıştır.
Hayalde Canlandırma: Strese yakalandığında sakinlik üzerine düşünmek faydalı olmaktadır. Gözler kapatılır ve derin nefes alıp vererek başlanır. Ormanda gezinti, sevilen birine sarılmak ya da sahilde yürüyüş gibi rahatlatıcı bir sahne hayal edilir. Bu hayalde sesler, kokular gibi ayrıntılara odaklanılır.
Dua Etmek: Dua etmek, meditasyon ve hayalde canlandırmanın bir biçimi olduğu için strese iyi gelmektedir.
Müzik Terapisi: Müzik stresi dindirmekte faydalıdır. Mutfakta veya ofiste bir radyo veya teyp bulundurmak, arabada veya toplu taşımada müzik dinlemek gibi, rahatlatıcı müziklerle oluşturulan gevşeme kayıtları da strese karşı etkili olmaktadır.
Sosyal Destek
Sosyal ilişkiler stresin sebebi ya da çözümü olabilir. Sosyal hayatta doğru bir tavır tutturmak stres için hem tedavi edici hem de önleyici olabilir:
İçe kapanmak perspektif kaybına ve strese yol açar. Başkalarıyla paylaşımda bulunmak problemler hakkında düşünce tarzının değişmesine ve stresin azalmasına yardım eder.
Evcil hayvanlar stresi azaltmaya yardımcıdır. Yalnız yaşayan 100 kadın üzerinde yapılan araştırmada köpeği olan yarısında kan basıncı testleri daha düşük sonuçlar vermiştir. Evcil hayvanlar herkese göre olmasa da hayvanlarla bir arada bulunmayı sevenlerde sakinleşmeye yardımcı olabilir.
Gönüllü olmak yaşamdaki iyi şeyleri anımsamaya yardım eder. Daha az şanslı olanlara yardım etmek, kişiye ne kadar şanslı olduğu net bir şekilde hatırlatır. Yardımseverliğin kişinin kendisine yardımı da budur.
Herkesi mutlu etmek imkansızdır. "Hayır" demeyi öğrenmek ve mükemmel olmaya çalışmamak stres için faydalıdır.
Sınırlar konusunda net olmak ve bunları uygulamak stresi azaltır. Kendi sınırlarına saygı göstermek başkalarından saygı görmek için ilk adımdır.
Her işi üstlenmeye çalışmak stresi çok artırabilir. Bazı işleri başkalarına bırakmak ve bunları kafaya takmamak gerekmektedir.
Diğer Çareler
Gülümsemek ve mizahı hayata dahil etmek.
Acil müdahale gerektirmeyen fatura, bozulan cihazlar gibi stres etkenlerini zihinde geri plana atıp, bunlarla zamanı geldiğinde uğraşmak.
Gelecekteki hoş bir şeyi düşünüp, onu dört gözle beklemek.
Konser, yemek, masaj veya hafta sonu kaçamağı gibi güzel bir şeyler planlamak.
Bahçeyle veya bahçe için arazi yoksa iç mekan bitkileriyle ilgilenmek.
Stres durumunda bulmaca, kağıt uçaklar gibi anlık dikkat dağıtıcılar kullanmak.
Kontrolün elinde olduğunu hissetmek için hayal gücünü kullanmak.
Beslenme
Yüksek karbonhidratlı yiyecekler (krakerler, yağlı simit, makarna) gevşemeyi teşvik eden beyin kimyasallarının salınımını uyarmaktadır.
Potasyum alınmalıdır. Kronik stres, duygu durumunu, kan basıncını, endişe tepkilerini, kolesterol ve kan şekeri seviyelerini kontrol etmeye yardımcı olan adrenal bezlerini yıpratır ve gerçekten küçültebilir. Sağlıklı, esnek adrenal bezleri için ana besleyici madde potasyumdur. Stresi gidermeye yardımcı olması için bu mineral açısından zengin olan avokado, patates, lima fasulyesi, somon, tavuk, muz, domates ve kuru kayısı gibi yiyecekler tüketilmelidir.
Özellikle çabuk sinirlenen kişiler kafeinsiz kahve içmelidir. Bu daha sakin ve daha az stresli olmayı sağlar. Fakat kafeinli kahveden bir anda vazgeçilmemelidir, çünkü ani kafein yoksunluğu birkaç gün baş ağrısı yaratabilir.
Takviyeler
Günlük olarak multivitamin/mineral takviyesi alınması tavsiye edilmektedir. Multivitaminin B vitaminleri, C ve E vitaminleri, kalsiyum, magnezyum, kromyum, bakır, demir, manganez, molibden, selenyum ve çinko içermesine dikkat edilmelidir.
Streste Tıbbi Tedavi
Bunaltıcı veya azalma göstermeyen stres için doktorlar trankilizan (yatıştırıcı) verebilir. Bunlar arasında balta diazepam (Valium) ve alprazolam (Xanax) dahil benzodiazepinler bulunur. Bu ilaçlar rahatlama sağlasa da yan etkileri olduğu unutulmamalıdır.