Herodotos - Herodot’un tarih kitabı - Herodot’un bilimsel hayal gücüHerodotos – Herodot ( M.Ö.484-425 ) batı geleneğinin en büyük yazarlarındandır. Onun tarih kitabı, günümüze kadar gelen en eski bilim yazılarını içermektedir. Nil nehrinin sürüklediği toprak konusundaki açıklamaları, kişisel gözlemlerinin, bu gözlemlere yol açan doğal süreçler hakkındaki merakının, bu süreçlerin genelde doğal dünya için taşıdığı anlam üzerine kafa yorması ile ilgilidir.
Doğal süreçler hakkında bir genelleme yapma girişiminde, bilimsel hayal gücünün, doğrudan gözlemlerin bir adım önüne geçtiğini görüyoruz. Vardığı sonuç, yerbilimsel bakımdan yakın geçmiş dediğimiz dönemde, Mısır’ın vaktiyle Kızıldeniz’in olduğu gibi bir havza olduğu sonucu yanlıştır. Her ne kadar Nil bir zamanlar Kuzeye, Akdeniz’e değil de doğuya, Kızıldeniz’e akıyor idiyse de , artık yerbilimciler onun eski bir nehir olduğu kanısındadırlar. Ancak, bu hataya rağmen anlayışa katkısı büyüktür. Yazdığı kitaptan birkaç alıntı yaparsak,
‘’Benim gözlemlerimde, rahiplerin söyledikleri gibi Mısır’ın büyük bir bölümünün, Nil nehrinin sürüklediği topraklar ile oluştuğunu destekliyor. Memphis’in yukarısındaki iki sıra dağ arasında bulunan bütün bölgenin, başlangıçta deniz olduğu ve Truva, Teuthrania, Efes yakınlarındaki araziye ve menderes ovasına benzediği kanısına vardım. Her ne kadar, o bölgelerdeki nehirlerin neden olduğu alüvyon birikintilerin hiçbiri Nil’in beş deltası ile kıyaslanamasalar da, Nil’den çok daha küçük olan ve kıyı şeridinde önemli değişiklikler yapan nehirlerden de söz edebilirim, Örneğin, Akarnania’dan akan ve Ekhinades takımadalarını şimdiden anakaraya bağlamış olan Akhelous’dan.’’
‘’Ancak gerçek şu ki, ben Mısırlıların bu delta ile aynı dönemde varlığa kavuştuklarına inanıyorum. Tersine, onlar insanın yeryüzüne ilk ortaya çıkmasından bu yana var olmuşlardır, zamanla delta büyüdükçe de birçoğu yeni bölgelere göç etmiş, birçoğu da oldukları yerde kalmışlardır. Mısırlılar, dünyada ki tüm insanlardan daha az çaba ile ürünlerini kazanmışlardır. Onlar sadece nehrin tarlalarını basmasını beklemiş, sular çekildikten sonra her çiftçi toprağını ekmiş, tohumları bastırmak için domuzları salmış ve daha sonra hasatı beklemiştir.’’