alevilik nedir - bektaşilik nedirALEVİ: Müslümanların dördüncü halife Ali' ye aşırı bağlılık gösteren bölümüdür.
Başlangıcı Ali ve Muaviye arasındaki çekişmedir. Sıffın Savaşı sonunda Ali halifelikten çekilince, ondan yana olanlara Şii ya da Alevi dendi.
Daha sonra Şiilik İranlıların resmi mezhebi haline geldi, belli kurallara bağlandı.
Ama Alevilik yayıldıkça, yerel inançlara karışarak değişik tarikatlar halini aldı. Bunlar arasında Ali' yi Muhammed Peygamber' den daha üstün tutanlar bile türedi.
Yakındoğu' da Aleviler, genellikle Doğu Anadolu, kuzey Suriye ve Irak kesiminde bulunur. Ama Trakya' ya kadar Anadolu' nun hemen her tarafında Alevi toplulukları vardır.
Bektaşiler de Alevi olmakla birlikte, asıl Alevilerden farklıdırlar. Alevilik genellikle kırsal kesimde, Bektaşilik ise kentlerde yaygındır. Ama her ikisinde de "eline beline, diline sıkı olmak" ilkesi geçerlidir.
Alevilerin dinsel denetimi "dede" denilen ve sıfatı babadan oğla geçen kişilerce sağlanır. Cem ayini denen dinsel törenler, dedenin başkanlığında yapılır. Ama bu tören birçoklarınca sanıldığı gibi ahlak dışı hiçbir öğe taşımaz. Ancak yalnız Alevilere özgü olduğu için gizli yapılır.
Anadolu Alevileri' nin inanç ve törenleri eski Türklerin şaman inanç ve törenleri arasında büyük benzerlikler vardır. Alevilerin törenlerinde nefes ve deyişlerin okunması, saz çalınması Aleviler arasında şiir ve müziğin gelişmesinde rol oynamıştır.