motor nedir - motorların özellikleri - motor çeşitleri - elektrik motorları - benzin motorlarıMOTOR bugünkü yaşayışımızda bizimle yakından ilgi kurmuş teknik bir unsurdur. Bilimin günden güne gelişmesi, her günkü hayatta gittikçe daha geniş yer alması motoru şu, ya da bu şekilde birçok eve sokmuş bulunmaktadır. Çamaşır makinasmda motor vardır, elektrik süpürgesinde motor vardır, bazı dikiş makinaları motorla işler, kuyularımızda ya elektrik motoru, ya da benzin motoru kullanırız. Böylece, tekniğin ilerlemesi bizi her gün çeşitli araçların içindeki motorlarla karşı karşıya getirmektedir. Bu bakımdan herkesin motor üzerinde, az da olsa, bir bilgi sahibi olması gerekir.
Motorlar 1) Elektrikle çalışanlar; 2) Benzinle çalışanlar olmak üzere ikiye ayrılır.
Elektrik Motorları
Yapılışlarının basit, kullanış alanlarının geniş olması dolayısiyle günlük hayatımızın her safhasında karşı karşıya geldiğimiz elektrik motorlarının, pille çalışacak kadar küçük olanlarından, lokomotiflerde kullanılacak kadar büyük olanları vardır. Evimizde buzdolabı, elektrik süpürgesi, çamaşır makinası, vantilâtör, elektrik saati, pikap gibi birçok araçlarda kullanılan elektrik motorları, az da olsa, bakıma ihtiyaç gösterirler. Elektrik motorları genel olarak yağlanmak istemez; ancak, motorun özel yağ yeri varsa, buraya, tarifine göre, seyrek fasılalarla birkaç damla yağ konur.
Buna karşılık, elektrik motorlarının uzun müddet hizmet etmesini istiyorsanız, dikkat edeceğiniz en önemli nokta yapıldığı voltaja uygun elektrik akımında çalıştırmaktır, 110 voltluk bir elektrik motoruna 220 voltluk bir akım verirseniz motor kısa zamanda yanar. 220 voltluk akım vermenin zararı yoksa da, bu durumda motor iş yapamıyacak kadar hafif çalışır. Motorunuza göre değişik voltajlı bir yere taşınırsanız, transformatör kullanmanız gerekir.
Benzin Motorları
İç yakımlı motorlar diye de anılan benzin ve mazot motorları elektrik motorlarına göre ev hayatında daha az kullanılır. Bunların kullanıldığı başlıca yerler, su tulumbaları, generatorlar, motorlu bisikletler, deniz motorları, motosikletler, otomobillerdir.
İç yakımlı motorların yapısı, elektrik motorlarından çok daha karışıktır; bunların çalışmaları da bir düğmeyi çevirivermekle olmaz. Motora ilk hareketi vermek için kuvvetli bir elektrik akımına ihtiyaç vardır. Bu akım otomobillerde akümülatörle, bisikletlerde, motosikletlerde ise manyeto ile sağlanır. Motoru meydana getiren silindirlerin içindeki pistonlar ilk hareketi aldıktan sonra motor artık, benzin verildikçe, kendi kendine çalışır.
Benzinle, mazotla çalışan motorlarda yanan benzinin meydana getirdiği gazlara egzoz gazı denir. Bu, zehirli, öldürücü bir gazdır. Bu bakımdan, egzoz gazını solumamaya dikkat etmeli, otomobilleri, motosikletleri kapısı kapalı garaj içinde uzun süre çalıştırmamalıdır. Egzoz gazı açıkta, bol hava ile karışınca zararsız olur,
İç yakımlı motorların bakımı sık sık silmek, özel yağ deliklerine belirli zamanlarda yağ koymak, motor yağını, tarifine göre, belirli zamanlarda değiştirmekten ibarettir. Motorun deposuna benzin koyarken katiyen kibrit, çakmak kullanmamalı, benzinin patlayıcı bir madde olduğu akıldan çıkarılmamalıdır. Hele evde tulumba çalıştıran motor varsa, benzin motorun deposunu doldurmaya yetecek kadar alınmalı, fazla benzin kalırsa her türlü ateşten uzak, serin bir yerde saklamalıdır.
Benzinle çalışan motorların bujilerini belirli zamanlarda temizlemek, miadı (kullanma süresi) dolunca değiştirmek gerekir; yoksa, motorun verimi düşer. Çok kullanılmış motorların segmamm değiştirmekte de büyük fayda sağlanır.